Türkiye'den Somali'nin toprak bütünlüğüne tam destek

Somali'den koparak bağımsızlığını ilan eden Somaliland ile komşu ülkesi Etiyopya arasında imzalanan Ortaklık ve İşbirliği Mutabakat Muhtırası sonrası bölgedeki tansiyon tekrar yükseldi. Birçok ülke ve kuruluştan tepki gelirken, Türkiye Dışişleri Bakanlığı yaptığı yazılı açıklamasında, Somali'nin toprak bütünlüğünü desteklediklerini belirterek imzalanan muhtırayı "endişeyle" karşıladıklarını ifade etti.

Somali'den bağımsızlığını iddia eden ve dünya kamuoyunda tanınmayan Somaliland ile Etiyopya arasında imzalanan muhtıra diplomatik krize sebebiyet verdi. 1 Ocak'ta imzalanan anlaşmaya göre, Etiyopya'nın hem ticari hem de askeri amaçla Somaliland kıyılarında faaliyet göstermesine izin veriliyor. Ankara ise bu anlaşmayı endişeyle karşıladıklarını belirterek, Somali'nin toprak bütünlüğünün korunmasından yana olduklarını açıkladı.

'MÜZAKERE'DEN YANAYIZ'

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, "Etiyopya ve Somaliland arasında, Somali Hükümeti’nin bilgisi ve rızası dışında, 1 Ocak 2024’te Addis Ababa'da imzalanan Ortaklık ve İşbirliği Mutabakat Muhtırası’nı endişeyle karşılıyoruz." ifadesine yer verdi.

Türkiye'nin, Somali'nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne bağlılığını tekrar teyit ettiğini belirten Keçeli, bu durumun uluslararası hukukun bir gereği olduğunu vurguladı.

Keçeli, "Geçmişte olduğu gibi bugün de Somali ile Somaliland arasındaki anlaşmazlıkların doğrudan müzakereler yoluyla ve Somalililer arasında çözümlenmesini arzu ediyor ve bu yöndeki girişimlere yönelik desteğimizi yineliyoruz." ifadesini kullandı.

SOMALİ'DEN TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR

Somalili üst düzey yetkililer, Etiyopya-Somaliland anlaşması sonrası Türkiye'nin Somali'nin toprak bütünlüğüne vurgu yaptığı açıklamasını memnuniyetle karşıladı.

Somali Hükümet Sözcüsü Farhan Jimale, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli'nin açıklaması sonrası, Türkiye'ye, Somali hükümetine sarsılmaz desteğinden dolayı teşekkür ettiklerini belirtti.

X'ten açıklama yapan Jimale, "Uluslararası hukuk doğrultusunda, Somali Federal Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğü, egemenliği ve birliğine bağlılığınızı ve desteğinizi takdirle karşılıyoruz." ifadesini kullandı.

Somali İçişleri Bakanı Ahmed Moalim Fiqi, ülkelerinin egemenliği ve toprak bütünlüğünün Etiyopya tarafından ihlal edildiği bir dönemde Türkiye'den gelen kardeşçe desteği memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.

Somali Enformasyon Bakanı Daud Aweis, "Addis Ababa'nın yasa dışı şekilde Somaliland bölgesiyle mutabakat zaptı imzalaması sonrası Ankara, güçlü şekilde Somali'nin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısı yaptı." dedi.

Arap Birliği ve Afrika Birliği de Etiyopya ile Somaliland arasında deniz erişim işbirliğine yönelik "Kızıldeniz'de askeri üs inşası ve liman geliştirilmesinin önünü açan" anlaşmayı reddettiğini ve kınadığını duyurmuştu.

ETİYOPYA SULARA ULAŞMAK İSTİYOR

Etiyopya ile Somaliland arasında liman kullanımı ve denize erişim için 1 Ocak'ta mutabakat zaptı imzalanmıştı. Mutabakat zaptı, Etiyopya'nın hem ticari hem de askeri olarak Somaliland kıyılarında faaliyet yürütmesine izin veriyor.

Somaliland Başkanı Musa Bihi Abdi, anlaşmanın tamamlanmasıyla Etiyopya'nın kendilerini "bağımsız" olarak tanıyacağını söylemişti.

Etiyopya'nın Kızıldeniz sahillerine erişim sağlamak için Somaliland'la yaptığı anlaşma, son yıllarda tırmanışa geçen bölgesel tansiyonu alevlendirdi.

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, komşusu Etiyopya'nın Somaliland'la yaptığı deniz erişimi anlaşmasının hiçbir hükmü olmadığını belirterek, "Somali'de size (Etiyopya'ya) verilebilecek hiçbir şey yok." ifadesini kullanmıştı.