Ukrayna'da neler oluyor? Uzmanlar iç savaş riskine dikkat çekti

İngiliz Uzmanlar: "Bölgede iç savaş riski artıyor, kriz diplomatik yollardan çözülmeli, Ukrayna'nın yeni bir anayasaya ihtiyacı var" dediler.

Batı ülkeleri Ukrayna'da mayıs ayında yapılması planlanan genel seçimi ülke için siyasi bir çözüm olarak görse de İngiliz uzmanlar krizin Ukrayna'da iç savaşa neden olabileceği uyarısında bulunuyor.


Londra Üniversitesi Akademisi (UCL) Slav Dili ve Doğu Avrupa Çalışmaları bölümü öğretim görevlisi Dr Joana Szostek, Ukrayna'daki krizi diplomatik yolla çözmek isteyen İngiltere'nin ihtiyatla davrandığını söyledi. Szostek, ada hükümetinin, bir yandan Ukrayna'daki gerginliği hafifletmeye çalıştığını, diğer yandan ise Rusya'ya karşı uygulanacak ekonomik yaptırımların ülke ekonomisine olumsuz etkilerinden endişe duyduğunu kaydetti. İngiltere için Rusya'nın büyüyen bir pazar olduğuna dikkati çeken Szostek, İngiliz hükümetinin ikili ticaret ilişkilerine zarar vermekten kaçınacağını dile getirdi.


Krize diplomatik çözüm arayan İngiltere'nin askeri hazırlık ihtimallerini teşvik etmemesi konusunda haklı olduğunu belirten Szostek, "Bu kriz diplomatik yollardan çözülmeli. Çünkü alternatif olanı teşvik etmek çok tehlikeli" ifadelerini kullandı. Szostek, Rusya'nın ültimatomunun gerçek bir tehditten çok, Kırım'daki silahlı güçlere uygulanan psikolojik baskı olduğunu ve Rusların psikolojik baskıya devam edeceğini vurguladı. Rus askerinin yakın zamanda Kırım'dan ayrılmasını beklemediğini ifade eden Szostek, "Kusur bulmak için Ukrayna'nın askeri personeline rüşvet vermeyi deneyecekler, böylece kan dökmeden pozisyonlarını güçlendirebildikleri kadar güçlendirmiş olucaklardır" dedi.


Oxford Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümü Profesörü Neil MacFarlane ise Rusya'nın tavrından dolayı önümüzdeki birkaç gün boyunca Kırımlıları zor günlerin beklediğini belirterek, bölgede iç savaş riskinin artığını kaydetti.


"Çatışma ihtimali var"


Ukrayna'nın doğusundaki Donetsk gibi bölgelerde yaşanacaklardan endişe duyduğunu ifade eden Londra King's College Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Profesör Anatol Lieven de bölgede Ukraynalı milliyetçilerle, gönüllü Rus milislerin çatışma ihtimali olduğunu belirterek, şöyle konuştu: "Eğer çatışmaya girerlerse bu ne Kiev ne de Moskova'nın tam kontrolü altında olacaktır. Bu durumu Yugoslavya'nın parçalamasında ve Kafkaslarda sürekli ama sürekli gördük. Böyle bir durumda eğer Rus tarafı kaybederse Putin'in asker göndermesi için üzerinde güçlü bir baskı oluşacak. Eğer Ukrayna tarafı kaybederse, o zaman Ukrayna ordusu kendisini müdahele etmek durumunda hissedebilir."


"Yeni anayasa yapılmazsa kriz devam edecek"


Batı ülkelerinin mayıs ayında yapılması planlanan seçimleri Ukrayna için siyasi çözüm olarak gördüğünü vurgulayan Lieven, "Ancak Ukraynalı milliyetçi milisler, kendi kontrolleri altındaki bölgelerde azledilen Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'i desteklemiş insanların siyasette yer almasına izin vermeyecekler. Bu açıkça ortada" dedi. Seçimlerin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağını söyleyen Lieven, Ukrayna'daki krizin devam etmesini beklediğini dile getirdi. Ukrayna'nın yeni bir anayasaya ihtiyacı olduğunu da kaydeden Lieven, ülkenin merkezileştirilmiş, birleşik bir cumhuriyet olarak devam edemeyeceğinin açık olduğunu sözlerine ekledi.


"Enerji fiyatlarındaki yükseliş, Avrupa'yı ekonomik durgunluğun içine sürükleyebilir"


Rusya'nın, Avrupa Birliği'nin (AB) en büyük doğalgaz tedarikçilerinden biri olması sebebiyle Moskova yönetimine meydan okuyamayan Avrupa ülkeleri, Rusya'nın doğalgaz kaynaklarını yönetimleri cezalandırma için kullanıp kullanmayacağını tartışıyor. Rusya'nın tedarik ettiği gazın kesilmesiyle ilgili endişeler yaşandığını ancak bu kış beklenenin altında talep gelmesinden dolayı AB'de azımsanmayacak derecede doğalgaz stoku bulunduğunu belirten Oxford Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümü Profesörü MacFarlane, "Gazın satışından elde edilecek paraya ihtiyaç var. Ayrıca çoğu ücretlendirme sözleşmeye tabi. Ukrayna'ya verilen indirimi saf dışı bırakabilirler" ifadelerini kullandı.


AB'nin doğalgaz konusunda kendisine bağımlı olduğunu bilen Rusya'nın, doğalgaz fiyatlarını Kiev üzerinde kullanmaya devam edeceğine vurgu yapan UCL Doğu Avrupa Çalışmaları bölümü öğretim görevlisi Dr Szostek ise "Moskova'nın bu soruna uzun vadeli yaklaşımı, sonunda Kiev'de gücü kimin elde edeceğine bağlı. İngiliz hükümeti için enerji pazarındaki türbülans kesinlikle endişe konusu taşıyor" dedi.


Londra King's College Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Profesör Lieven de lider Avrupa ülkelerinin Rusya'ya yaptırım uygulaması durumunda, Rusya'nın Avrupa ülkeleriyle yaptığı ücretlendirme anlaşmasını geçersiz kılmak için şüphesiz geri çekileceğini söyleyerek, "Böylece doğalgaz fiyatları otomatik olarak yükselecektir. Enerji fiyatlarındaki radikal yükseliş, Avrupa'yı ekonomik durgunluğun içine sürükleyebilir" dedi.