Uzun ömrün sırrı burada: 100’ü görenlerin ortak adresi belli oldu

Yıllardır “uzun ve sağlıklı hayatın adresi” olarak gösterilen mavi bölgeler yeniden mercek altında.

Sardunya, Okinawa, Ikaria ve Nicoya gibi bölgelerde yaşayanların gerçekten daha uzun yaşayıp yaşamadığı tartışması, yeni bir bilimsel çalışmayla yeniden alevlendi.

Hakemli bir dergide yayımlanan araştırma, mavi bölgelerdeki olağanüstü yaş iddialarını tek tek resmi kayıtlar üzerinden inceledi. 

Sonuç net: Belgeler, uzun ömür iddialarının büyük bölümünü doğruluyor.

MAVİ BÖLGELER TAM OLARAK NEDİR?

Mavi Bölge, insanların ortalamaya kıyasla daha uzun ve daha sağlıklı yaşadığı coğrafi alanları tanımlamak için kullanılan bir kavramdır. Terim, 2000’li yılların başında Belçikalı demograf Michel Poulain ile Amerikalı gazeteci Dan Buettner tarafından ortaya atıldı. Yapılan demografik ve sağlık araştırmaları sonucunda, uzun hayat oranlarının belirgin şekilde yüksek olduğu beş bölge bu kapsamda tanımlandı.

Bu bölgeler; İtalya’daki Sardunya Adası, Yunanistan’daki İkaria Adası, Japonya’daki Okinawa Adası, Kosta Rika’daki Nicoya Yarımadası ve ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Loma Linda kasabasıdır.

Sağlık uzmanları ve bilim insanları, bu bölgelerdeki beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi, sosyal bağlar ve hayat tarzlarını inceleyerek uzun yaşamın ardındaki ortak unsurları anlamaya çalışıyor. 

Günümüzde yalnızca bu beş bölge resmen “Mavi Bölge” olarak kabul edilirken, Batı Finlandiya’daki Ostrobothnia bölgesi de uzun hayat verileriyle bu listeye girmeye aday gösteriliyor.

YAŞ İDDİALARI BELGELERLE TEST EDİLDİ

Araştırma, "insanlar neden uzun yaşıyor" sorusundan önce daha kritik bir noktaya odaklandı: Bu yaşlar gerçekten doğru mu? Çalışmada doğum kayıtları, kilise arşivleri, nüfus belgeleri ve aile soy ağaçları karşılaştırıldı. Çelişki görülen dosyalar tamamen dışarıda bırakıldı.

Bilim insanları, yalnızca kanıtı eksiksiz olan vakaları değerlendirmeye aldı. Böylece yanlış beyan, yazım hatası ve kimlik karışıklıkları ayıklandı

SARDUNYA’DAN OKİNAWA’YA NET SONUÇLAR

İtalya’nın Sardunya Adası’ndaki dağ köylerinde 90 yaş üstü nüfusun dikkat çekici biçimde yoğun olduğu kayıtlara yansıdı. Aynı isimden kaynaklanan karışıklıklar ve aile içi kayıt hataları ayıklandı, kalan veriler bölgede uzun bir hayatın yaygın olduğunu gösteriyor.

Okinawa’da ise savaş nedeniyle kaybolan belgeler büyük bir engeldi. Buna rağmen yeniden oluşturulan kayıtlar üzerinden yapılan kontroller, sistematik bir yaş abartısı olmadığını kanıtladı.

Nicoya’da yaşayan 60 yaşındaki bir erkeğin 100 yaşını geçme ihtimali, Japonya’ya kıyasla katbekat yüksek çıktı.
 

MAVİ BÖLGELER KALICI DEĞİL

Araştırma, mavi bölgelerin sonsuza kadar “mavi” kalmadığını da gösterdi. Beslenme alışkanlıkları, fiziksel hareket ve sosyal yapı değiştikçe uzun yaşam avantajı da zayıflıyor. Yani mavi bölgeler ortaya çıkabiliyor, zamanla kaybolabiliyor.

YENİ BİR MAVİ BÖLGE ADAYI: OSTROBOTHNIA

Finlandiya’daki Abo Akademi Üniversitesi’nden Prof. Sarah Akerman liderliğindeki araştırma ekibi, Batı Finlandiya’daki Ostrobothnia bölgesini inceledi. Özellikle İsveççe konuşulan kıyı kesiminde, dikkat çekici uzun yaşam verileri tespit edildi.

Araştırmaya göre bölgede ortalama yaşam süresi 83,1 yıl. Bu oran hem Finlandiya ortalamasının (81,6 yıl) hem de dünya ortalamasının (73,1 yıl) üzerinde. Ayrıca yaşlı bireylerin daha sosyal olduğu, gönüllü faaliyetlere aktif katıldığı ve depresyon ile yalnızlık oranlarının düşük olduğu belirlendi.

Bölgenin öne çıkan özellikleri arasında balık ağırlıklı beslenme, ev yapımı gıdalar, düşük stres, güçlü toplumsal bağlar ve dayanışma kültürü yer alıyor.

6 ÖNERİYE DİKKAT!

National Geographic için kaleme aldığı yazısında Dan Buettner, uzun ve sağlıklı hayatın temelini oluşturan beslenme alışkanlıklarını 6 maddede özetliyor:

Yemeği sosyal bir ritüele dönüştürün: Yemek sadece fizyolojik bir ihtiyaç değil, aile ve toplumla bağ kurmanın önemli bir parçası olmalı.

Günün erken saatlerinde büyük öğünler tüketin: Kahvaltı günün ana öğünü olmalı, akşam yemeği ise hafif tutulmalı.

Evde yemek pişirin: Dışarıda yemek tüketimini azaltmak, besin içeriği ve kalite üzerinde daha fazla kontrol sağlar.

Zaman zaman oruç uygulayın: Aralıklı açlık, metabolizmanın dengelenmesine ve bedensel yenilenmeye katkı sağlayabilir.

Kendinize esneklik tanıyın: Haftada bir-iki kez sevilen yiyecekleri tüketmek, sürdürülebilir ve dengeli bir hayat düzenini destekler.

Yemek saatlerini birlikte geçirin: Aileyle yenilen yemekler, hem ruhsal dengeyi hem de bedensel sağlığı güçlendirir.

SIR GENETİKTE DEĞİL, HAYAT TARZINDA

Çalışmada genetik faktörler de incelendi ancak mavi bölgelerde uzun ömrü tek başına açıklayan güçlü bir genetik üstünlük bulunmadı. Buna karşılık bitki ağırlıklı beslenme, günlük hareket, güçlü aile bağları ve stresin düşük olması ortak noktalar olarak öne çıktı.