Rol modeller ergenlikte değişiyor: Aileye büyük iş düşüyor
Prof. Dr. Muhammed Tayyib Kadak, çocuklarda şiddet eğiliminin ergenlikte belirginleştiğini, ancak riskin okul öncesi dönemde başladığını vurguladı.
Prof. Dr. Muhammed Tayyib Kadak, çocuklarda şiddet eğiliminin ergenlikte belirginleşse de riskin erken yaşlarda başladığını, erken belirtilerin yanı sıra rol modellerin ve medya içeriklerinin bu durum üzerindeki etkilerini vurguladı.
- Şiddet eğilimi ergenlik döneminde görünür hâle gelse de risk çok daha erken yaşlarda başlar.
- Okul öncesi dönemde öfke kontrol sorunları, empati eksikliği, kuralları bozma ve canlılara zarar verme gibi tekrar eden davranışlar dikkat edilmesi gereken erken işaretlerdir.
- Rol modeller yaşa göre değişir (küçük yaşta anne baba, ergenlikte çevre); sağlıklı ilişki kurulamaması olumsuz örneklerin içselleştirilmesine yol açar.
- Sosyal medya ve televizyon içerikleri, olumsuz davranışları "şöhret" üzerinden normalleştirerek çocukların bunları ilgi görmek için benimsemesine neden olabilir.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed Tayyib Kadak, çocuklarda şiddet eğiliminin en sık ergenlik döneminde görünür hâle geldiğini, riskin aslında çok daha erken yaşlarda başladığını belirtti.
Kadak “Okul öncesi dönemde öfke kontrolünde ciddi problemler olması, empatinin yeterince gelişmemesi uzun vadede şüpheli davranışlara zemin hazırlıyor. Kuralları bozma, arkadaşlarına yönelik saldırgan davranışların sürmesi, dürtüsellik, hayvanlara ya da canlılara zarar verme gibi tekrar edici davranışlar varsa mutlaka dikkat edilmesi gerekiyor” dedi.
Rol model kavramının yaşa göre farklılaştığını vurgulayan Kadak, “Çocuklar küçük yaşlarda anne babayı rol alırken, ergenlik döneminde çevreyi örnek alıyor. Eğer anne baba çocukla sağlıklı bir ortamda ilişki kurmadıysa çocuk ister istemez olumsuz örnekleri almakta. Babadan veya etrafından şiddet gördüğünde bunu içselleştiriyor” ifadelerini kullandı.
Sosyal medya ve televizyon içeriklerinin etkisine de değinen Kadak, olumsuz davranışların “şöhret, trend, popüler olmak” üzerinden normalleştirildiğini, bu davranışlarla ilgi gördüğünü fark eden çocukların bunu var olma amacı hâline getirebildiğini kaydetti.
