Fahiş fiyat soruşturması sürüyor: 20 firma Rekabet Kurulunun karşısında

Fahiş fiyatla mücadele için denetimler sürerken 5 zincir market ve 20 firma rekabete aykırı hareket edip etmediklerinin tespiti üzerine açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun karşısına çıktı. Zincir marketler arasında ortak tedarikçiler aracılığıyla fiyatları ve fiyat artışlarının koordinasyonun sağlandığı ve hassas bilgilerin paylaşıldığı kaydedildi. Mahkemede söz konusu tedarikçilerin, zincir marketler ile eşit derecede sorumlu oldukları, 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiğini değerlendirdi.

Rekabet Kurulu, hızlı tüketim malları sektöründe faaliyet gösteren üretici, tedarikçi ve perakendeci niteliğindeki Pepsi, GSK Tüketici Sağlığı, Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret A.Ş., Türkiye'nin en büyük sakız, şeker, şekerleme, lolipop, draje, çikolata, bisküvi şirketlerinden Kent Gıda, Eti Gıda A.Ş., Alman şekerleme firması Haribo, Red Bull, Şölen Çikolata Gıda Sanayi A.Ş., Beypazarı İçecek Pazarlama A.Ş., Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık A.Ş., Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yeni Mağazacılık A.Ş., Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Horizon Hızlı Tüketim A.Ş.’ye soruşturma açmıştı.

REKABET KURULU SORUŞTURMA AÇTI

20 firma 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinde yer alan, "Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır" kararını ihlal edip etmediklerinin tespiti üzerine soruşturuluyor. Bugün ise söz konusu soruşturmada, 2 gün sürecek sözlü savunma aşamasına geçildi. Sözlü savunma toplantısına, Rekabet Kurumu binasında Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, kurul üyeleri, soruşturma heyeti ve soruşturmaya söz konusu teşebbüslerin temsilcileri katıldı.

REKABETİ ENGELLEME KASTI TAŞINMASI

Rekabet Kurumu Başkanı Küle, iddiaları ve dosyanın içeriğini özetlemek üzere söz verdiği soruşturma heyeti ise 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte olan, teşebbüsler arası anlaşmalar ve uyumlu eylemler ile teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve davranışlarını yasakladığını hatırlattı.

ZİNCİR MARKETLER ARASINDA HASSAS BİLGİLER PAYLAŞILDI

Soruşturma heyetinin görüşüne göre, zincir marketler arasında, ortak tedarikçiler aracılığıyla kurulan dolaylı temaslar yoluyla fiyatların veya fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı sonucuna ulaşıldı.

PERAKENDECİLERE TEDARİKÇİLER ARACILIĞIYLA MÜDAHALE EDİLMESİ

Fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan perakendecilerin fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı ve rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün özelinde fiyat düşürme gibi çeşitli stratejiler yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği, böylelikle adı geçen perakendecilerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşıldı.

İDARİ PARA CEZASI UYGULANDI

Heyet bu kapsamda, 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası uygulanması gerektiğine, ancak kurulun 28 Ekim 2021 tarihli kararı ile anılan zincir marketlerin perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesi ile söz konusu teşebbüsler hakkında idari para cezası uygulandığı hususunun göz önünde bulundurulması gerektiğini değerlendirdi. Tedarikçiler tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıklarını değerlendirildi

İLERİYE DÖNÜK FİYATLAMA KARARLARINDA KULLANDILAR

Heyet, soruşturma tarafı tedarikçilerden Beypazarı, Doğanay, Düzey, Eti, Fritolay, Gsk, Haribo, Kent, Pasifik, Pepsi, Redbull, Şölen ve Unmaş’ın soruşturma tarafı zincir marketlerin geleceğe dönük satış fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin paylaşımına aracılık etmek suretiyle perakendeciler arasında koordinasyonun sağlanmasında ve sürdürülmesinde rol oynadıkları, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve tedarikçiler tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıklarını değerlendirildi.

TEDARİKÇİLER ZİNCİR MARKETLER İLE EŞİT DERECE SORUMLU

Heyet, söz konusu tedarikçilerin zincir marketlerin satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli görünümünde ortaya çıkan anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle zincir marketler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları, söz konusu tedarikçilere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiğini değerlendirdi. Heyet ayrıca, söz konusu teşebbüslerin Ceza Yönetmeliği kapsamında dikkate alınacak herhangi bir ağırlaştırıcı veya hafifletici unsur bulunmadığı hususlarının dikkate alınması gerektiğine vurgu yaptı. Soruşturma heyetinin görüş bildirmesinin ardından sözlü savunma toplantısı soruşturmaya taraf firma temsilcilerinin görüş bildirmesi ile devam etti.