‘İç talep azalıyor’ diyerek faizi sabit tuttu

Politika faizini artırması beklenen TCMB “yüzde 17,75”e dokunmadı. Ancak önemli mesajlar verdi: İç talebe dair yavaşlama sinyalleri artıyor. Buna rağmen enflasyonist baskı yükselirse, ilave sıkılaştırma yapılacak

Piyasaların merakla beklediği Merkez Bankasının faiz kararı açıklandı. Banka, politika faizini yüzde 17,75’te sabit bıraktı. Ekonomistlerin beklentisi, faizlerde 100 baz puan artış olacağı yönündeydi. Merkez Bankasından yapılan açıklamada “Son dönemde açıklanan veriler, iktisadi faaliyette dengelenme eğiliminin belirginleştiğine işaret etmektedir. Dış talep gücünü korumakla birlikte, iç talebe dair yavaşlama sinyalleri artmaktadır. Yakın dönemde maliyet yönlü gelişmeler ve gıda fiyatlarındaki oynaklık, enflasyon üzerinde etkili olmuştur. Öte yandan, fiyat artışlarının alt kalemler bazında genele yayılan bir nitelik gösterdiği dikkat çekmektedir. İç talep şartlarının tesirinin azalacağı öngörülmekle birlikte; enflasyon ve enflasyon beklentilerinin bulunduğu yüksek seviyeler, fiyatlama davranışları üzerinde risk oluşturmaya devam etmektedir. Bu çerçevede Kurul, sıkı para politikasının uzun bir müddet korunmasının gerekebileceği değerlendirmesinde bulunmuştur. Merkez Bankası fiyat, istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki bütün araçları kullanmaya devam edecektir. Enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları, para politikası kararlarının gecikmeli etkileri, maliye politikasının dengelenme sürecine vereceği katkı ve enflasyonu etkileyen diğer unsurlardaki gelişmeler yakından izlenerek, ihtiyaç duyulması hâlinde ilave parasal sıkılaştırma yapılabilecektir” ifadelerine yer verildi.

‘Şartlı refleks’ ile artış
Günlerdir piyasada “Merkez’in faiz artıracağı” beklentisi oluşturulmuş, bu sebeple borsa değer kazanmış, dolar gerilemişti. Böylece reel parametrelere dayanmayan, kurgulanmış bir algı ile piyasalar yönlendiriliyordu. Bu algı neticesinde de piyasada “şartlı refleksler” oluşmuştu. Dün faiz artışı gelmeyince de ‘ezber ve şartlı refleks’ ile dolar 4,95 TL sınırına kadar tırmandı. Ardından gelen satışlarla 4,90 TL’nin altında denge bulmaya çalıştı. Borsada da aynı reaksiyonla yüzde 2’yi aşan kayıplar yaşandı. Böyle dönemlerde ‘robotik emirler’ de devreye girerek, piyasalarda aşırı fiyatlamaları körüklüyor.

Enflasyon odak noktası
Merkez Bankasının odağında bulunan enflasyon, haziranda, yüzde 15,39 ile son yılların en yüksek seviyesine çıkmıştı. Manşet enflasyonunun yanı sıra, çekirdek endeksler ve üretici fiyatları da sert yükselmişti. Öte yandan TCMB’nin açıkladığı temmuz beklenti anketinde de, yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 13,88’e kadar çıktı. Yılbaşından beri bakıldığında, yıl sonu TÜFE beklentisindeki artış 430 baz puana ulaştı. Bu veriler, enflasyonda kısa, orta ve uzun vadede beklentilerin bozulduğunu da teyit ediyor.

5 ayda 5 puanlık yükseliş
TCMB, önceden ana fonlama aracı olarak kullandığı geç likidite penceresi (GLP) faizini nisan ayında 75 baz puan artırmıştı. 23 Mayıs’ta da olağanüstü toplanarak, GLP’de 300 baz puan yükselişe gitmiş, faizi yüzde 16,50 seviyesine çıkarmıştı. TCMB daha sonra “sadeleşme” adımı atarak politika faizine geçmiş, 7 Haziran’da da bu faiz oranını 125 baz puan artırarak, yüzde 17,75’e çekmişti.