İki bin lira maaşa '300 bin'lik ev yok

Tüketicilerin aylık kazancına göre borçlanma limiti de belirlenecek. Böylece düşük maaşlıların yüksek kredi yükünün altına girmesi engellenecek.

Ekonomi yönetiminin tasarrufları artırmak ve cari açığı kontrol altına almak için uzun süredir üzerinde çalıştığı tedbir paketinde ikinci safhaya gelindi. BDDK Başkanı Mukim Öztekin tarafından açıklanan birinci aşama kapsamında kredi kartı taksit sayılarına sınırlama getirilmişti. İkinci aşamada ise "tüketicilerinin borçlanma oranlarının gelirlerine göre belirlenmesi" bekleniyor. Önceki gün açıklanan ilk tedbir paketinde kredi kartı ile nakit çekime 9 ay, elektronik eşyalara 6 ay, beyaz eşya ve mobilyaya 12 ay, ihtiyaç kredilerine 36 ay gibi üst limitler belirlenmişti. Bu tedbirler, tüketicilerin geliriyle ilişkilendirilmemişti. Düzenlemenin ikinci ayağında bu unsur da dikkate alınacak ve bireylerin maaşına bakılacak. Orta Vadeli Planı açıklarken bu konuyla değinen Başbakan Yardımcısı Ali Babacan; kredi kartlarında ilk yıl için gelirin 2 katı, ikinci ve devam eden yıllar için de gelirin 4 katıyla sınırlı olarak limit tahsis edileceğini belirtmişti. Babacan, kart sahiplerinin talep etmesi halinde bile 4 kat limitin üzerinde artışa izin verilmeyeceğini vurgulamıştı. Babacan ayrıca, "Kredi kartı limiti ile gelir arasındaki bağ gibi, aylık taksit miktarı ile aylık gelir arasında da bağ kurabiliriz" demişti. Bu kapsamda konut, otomobil ve diğer ihtiyaç kredilerini kapsayan tüketici kredilerinin taksitlerinin, "aylık kazancın belli bir miktarını aşmaması" gündeme gelecek. Sınır yüzde 50 olursa, aylık kazancı 2000 TL olan bir tüketicinin toplam taksitleri 1000 TL'yi geçemeyecek. Bu durumdaki bir tüketici, fiyatı 300 bin lira civarında bulunan evlere, minimum peşinatla (yüzde 25) talip olamayacak. Ayrıca konut kredisine getirilen yüzde 25'lik peşinat şartının, diğer kredilere de yayılması bekleniyor.Eylül sonu itibariyle tüketicilerin toplam 82 milyar lira kredi kartı borcu bulunuyor. Bunun 48 milyarlık bölümü, taksitli borçları oluşturuyor. Babacan, "Borçlanıp harcama eğilimi hem aile bütçesi açısından, hem sosyal huzurumuz açısından, hem de makro ekonomik dengelerimiz açısından risk oluşturmakta. Onun için bu düzenlemelere gerek var" diyerek alınan tedbirleri savunmuştu. Bu arada Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu düzenlemelerle bankaların sağlıklı yapısını korumayı hedeflediklerini söyledi. Şimşek, "Aldığımız tedbirler büyümeyi sınırlayan ancak büyümenin kalitesini artıran tedbirlerdir. Cari açık kalıcı şekilde aşağı çekilene kadar Türkiye mütevazı büyüme oranları ile yoluna devam etmeli" dedi.
YILBAŞINA KADAR YÜRÜRLÜKTE
Bu arada BDDK Başkanı Mukim Öztekin, kredi kartlarına taksit sınırı getiren düzenlemenin yılbaşına kadar yürürlüğe gireceğini açıkladı. Düzenlemenin, orta vadeli program hedefleri ile de uyumlu olduğunu kaydetti.


ÜRETİM, İSTİHDAM VE İHRACAT VURGUSU

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz'la birlikte geçen ay OVP'yi açıklayan Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, cari açığı artıran harcamaların kısılacağını, yatırımların ise teşvik edileceğini vurguladı. Türkiye Ocak-Eylül döneminde 22 milyar dolarlık makine ve aksamları, 14 milyar dolarlık demir-çelik, 13 milyar dolarlık elektronik, 12 milyar dolarlık oto ve yan sanayi, 10.5 milyar dolarlık plastik ve mamulleri ithalatı gerçekleştirdi.


AYDIN AĞAOĞLU: Tüketiciler olumsuz etkilenecek
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, "En temel ihtiyaçlardan olan gıda, sağlık, enerji, eğitim gibi giderlerini kredi kartlarından ödeyen vatandaşlar, taksit sınırlamasının aniden devreye girmesiyle ciddi anlamda ekonomik sıkıntıyla karşı karşıya kalabilir ve hayatları büyük ölçüde olumsuz yönde değişime uğrayabilir" uyarısında bulundu. Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer ise, kredi kartları ve tüketici kredilerine getirilen sınırlamanın dengeli borçlanmayı sağlamak için önemli ve doğru bir yol olduğunu, fakat sektör temsilcilerinden görüş alınması gerektiğini söyledi. Dinçer, "Kişilerin hayat standartlarını yükseltebilmesi için kredi alması çok doğal. Bankacılık sektörünün borçlanma dengesini kendi başına yapabileceğini de düşünüyorum" dedi.


Konutçular memnun perakendeci endişeli
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun (BDDK) taksit sayısına yeni düzenleme getiren çalışması, sektörlerde farklı tepkilere sebep oldu. İnşaat sektörünün temsilcileri, bu düzenlemenin lüks ve gereksiz tüketimi kısarken, insanların asıl ihtiyacı olan konut alımını daha cazip kılacağını belirtiyor. Uzaltaş AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Ünal Pala, "Konut sektöründe birbirinden başarılı projeler üretiliyor. Ancak lüks ve gereksiz tüketimdeki hızlı artış, insanların özellikle kredi kartları sebebiyle borç batağında olmaları, hak ettikleri sağlıklı ve konforlu hayatın önüne geçiyor" dedi. Teknoloji perakende zinciri Teknosa ise Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yaptığı açıklamada, tedbirlerin, kısa vadede genel tüketici talebini olumsuz etkileyebileceğini bildirildi. Otomotiv Distribütörleri Derneği Genel Sekreteri Hayri Erce de, "Sınırlayıcı kriterler ister istemez iç tüketimi daraltacak. Belki hemen değil ama belli bir zaman diliminde otomotiv ürünlerine olan talep olumsuz etkilenebilir" dedi.

Kadroların tamamını Milli Eğitim'e ayırabiliriz
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2014 Yılı Bütçe Kanunu Tasarısı'nda öngördükleri kadroların dağıtımını henüz yapmadıklarını söyledi. Türkiye Kamu-Özel İş Birlikleri Konferansına katılan Bakan Şimşek, öğretmenlerin atanmasıyla ilgili soru üzerine şunları söyledi: "Bu, Sayın Başbakanımızın takdirinde olan bir konu. Gelecek sene bir durum değerlendirmesi yapacağız. Eğer, kadroların büyük bir kısmını Milli Eğitim'e verelim, diğer alanlarda hiç personel almayalım denirse, o bizim için bir talimattır, öyle yaparız. Daha fazla eleman alalım denirse de, oturulur, değerlendirilir. Ona göre de bütçeye yansımasını sınırlandırmak için tedbir alınmak zorunda kalınır." İran'la nükleer müzakerelerde anlaşmaya varılmasının Türkiye'ye muhtemel etkilerinin sorulması üzerine de Şimşek; İran'ın, Türkiye'nin en büyük ticari ortağı olabileceğini söyledi. Şimşek, şöyle devam etti: "Biz araba, beyaz eşya, konfeksiyon, her şey satıyoruz. Çok büyük bir turizm destinasyonuyuz. Türkiye bundan birkaç yıl önce 1 milyon İranlı'yı ve yarım milyon İsrailli'yi aynı anda, aynı bölgede misafir eden bir ülke. Bu rakam çok daha fazla olabilir. Sınırlamalar kalkarsa birçok firma bundan yararlanacak. Yani bunun vatandaşa doğrudan doğruya yansımaları olacak, turizm, ticaret, her yönüyle..."