Kuraklık ve az üretim kuru fasulyeyi uçurdu

Yurt dışındaki mevsim etkilerinden dolayı ithalatı azalan, yurt içinde de yeterli üretimi olmayan kuru fasulyenin fiyatı üç ayda yaklaşık yüzde 60 arttı.

Arjantin'de yaşanan kuraklık, Çin'deki aşırı yağışlar ve Türkiye'de üretim seviyesinin düşmesi sebebiyle kuru fasulye fiyatları yüzde 59 arttı. Son zamlarla kilosu 10-12 liraya tırmanan kuru fasulye, ortalama kilogram fiyatı 16 lira olan karkas ete yaklaştı. Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Genel Başkanı İbrahim Yetkin, Türkiye'de yılda yaklaşık 90 bin ton kuru fasulye üretilirken, ortalama 130 bin ton tüketim gerçekleştiğini söyledi. İhtiyaç tam olarak karşılanamadığı için kuru fasulye ithalatı gerçekleştirildiğini belirten Yetkin, son 3 ayda Arjantin'de yaşanan kuraklık, Çin'deki aşırı yağışlar ve Türkiye'de üretim seviyesinin düşmesi sebebiyle fiyatların arttığını bildirdi. Kilosu ortalama 3.5-4 liraya satılan kuru fasulyenin, son aylarda toptan satış fiyatında kilosunun 8-9 liraya yükseldiğine dikkati çeken Yetkin, en önemli kuru fasulye üreticilerinden Arjantin ve Çin'deki olumsuzluk sebebiyle diğer bir üretici olan Kırgızistan'a başvurulduğunu anlattı. Fiyatlardaki artışta, düşük üretimin rolü olduğuna işaret eden Yetkin, "Yaşanan gelişmeler üzerine çiftçiler; destek primi aldıkları için mısır, buğday ve ayçiçeği üretmeyi tercih etti. Kuru fasulye üretim rakamları hızla düştü. Çiftçiler, kuru fasulye üretimi konusunda teşvik edilmeli" diye konuştu. Yetkin, "Ülkenin kuru fasulye ihtiyacı karşılanmadığı için ithal ediliyor ve üretim alanı giderek daralıyor. Üretim alanı daraldığı için de arz talep noktasında fiyatlar dalgalanıyor. Böyle giderse kuru fasulyenin fiyatı daha da artabilir hatta 17 liraya kadar çıkabilir. Bu durum tamamen arz talep dengesi ile ilgili olduğu için fiyat artışları kaçınılmaz görülüyor" diye konuştu. Yetkin, aracıların üretmeden stoklayarak el koyduğunu ve ürünleri pahalı sattığını söyledi. Bakliyat sektöründe stokçuluğun hakim olduğunu savunan Yetkin, "Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) kuru fasulye de alıcı olsa, piyasayı dengeleyebilir" dedi. AA

Enflasyonu yüksek hissettiren gıda fiyatlarındaki artış oldu

Enflasyon önceki yıl (2012) ile geçen yıl (2013) arasında çok fazla değişmedi. Önceki yıl fiyatlar yüzde 6,2 artış gösterirken 2013'te artışlar yüzde 7,4 olarak gerçekleşti. Fakat kamuoyunda özellikle gıda fiyatlarında yaşanan hızlı fiyat artışları sebebiyle, "Enflasyon gerçek mi yoksa halkın enflasyonu daha mı farklı?" söylemleri yükselmeye başladı. Gıda fiyatlarının bir önceki yıl artışına baktığımızda sadece yüzde 3,9 arttığını görüyoruz. Enflasyonun da yüzde 24,1'i gıda fiyatlarından oluşuyor. En fazla tükettiğimiz ürünler de gıda olduğu için buradaki yüzde 9,7'lik artış herkesi derinden etkiledi. Kısaca 2012 yılından 2013 yılına gıda fiyatları neredeyse iki kattan daha fazla artarak görünürdeki enflasyonu daha yüksek hissetirdi. Yine geniş halk kitlesini derinden ilgilendiren ulaşım ve yakıt zamları bir önceki yıl yüzde 5,5 artarken geçen yıl fiyat artışları yüzde 9,8'e ulaştı. Gıda ve ulaşım sektörlerinde ortalama fiyat artışları da 2012 yılına göre 2013'te iki kat civarında artı. Bu nedenle gerçekleşen enflasyon ile hissedilen enflasyon arasındaki uçurum 2013 yılında çok daha derin oldu.