Para musluğunu ABD kapattı, Avrupa açıyor

Euro Bölgesi'nde deflasyon riskinin iyice artması üzerine, piyasayı canlandırmak için Avrupa MB'nin daha gevşek para politikasına geçmesi bekleniyor.

Euro Bölgesinde enflasyonun düşüş eğilimini sürdürerek sıfıra yaklaşması, deflasyon korkularını yeniden alevlendirdi. Gözler, perşembe günü yapılacak Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz toplantısına çevrildi. Geçen hafta açıklanan Euro Bölgesi ocak ayı enflasyonu yüzde 0.9 beklenirken, 0.7 olarak gerçekleşmişti. Aralık ayında ise 0.8 düzeyinde bulunuyordu. Ocak ayında ulaşılan 0.7'lik enflasyon, ekim ayında da görülmüştü. O günlerde devreye giren ECB, faiz oranlarını yüzde 0.5'ten, 0.25'e indirmişti. Bugün gelinen noktada ekim ve ocak enflasyonunun aynı noktada buluşması, faiz indiriminin de etkisini ortadan kaldırdı. Davos'taki oturumlara katılan ECB Başkanı Mario Draghi, "Deflasyon riski görürsek elimizdeki bütün araçları kullanırız. Bu araçlar hakkında konuşmayacağım, çünkü piyasalar etkilenir" demişti. Draghi, geçen hafta bu riskin iyice ortaya çıkması üzerine yaptığı açıklamada "faiz indirimini konuştuklarını" söyledi. Bunun üzerine euro/dolar paritesi 1.37'den 1.35'e kadar geriledi. Piyasalar şimdi, 6 Şubat'ta alınacak faiz kararını merakla bekliyor.Deflasyon, "bir ülkede veya bölgede mal ve hizmet fiyatlarının sürekli düşüş eğiliminde olması" anlamına geliyor. Böyle piyasa ortamında "fiyatlar daha da ucuzlayacak" beklentisiyle tüketim azalıyor, buna bağlı olarak yatırımlar yavaşlıyor, büyüme ve istihdam baskı altında kalıyor. Euro Bölgesi'nde işsizliğin son 3 aydır yüzde 12'de bulunması ve "sıfırlı" seviyelerle ifade edilen yıllık büyüme oranları buradan kaynaklanıyor. Bu sebeple piyasanın canlanması, yani hem yatırım hem de tüketim için kolay finansman imkânlarının artırılması için ECB'nin yeni bir faiz indirimine gitme ihtimali yükselmiş durumda... Üzerinde konuşulan senaryo 0.25'te bulunan faizin 0.10'a düşürülmesi... Bununla birlikte AMB'nin Euro Bölgesi'ndeki bankalara "düşük faizli ve uzun vadeli" finansman desteği sağlaması bekleniyor.


Artan likitidite gelişen ülkelere

Avrupa Merkez Bankası'nın önümüzdeki günlerde yeniden gündemine alacağı likidite operasyonu, daha önce iki defa yapıldı. İlk olarak 2011'in sonunda yüzde 1 faiz oranlı ve 3 yıl vadeli likidite sağlanmış, bölge bankaları toplamda 489 milyarlık euro para almıştı. 2012 yılının şubat ayında ise 314 milyar euroluk ikinci likidite operasyonu yapıldı. Ancak bu paraların büyük çoğunluğu piyasaya kredi olarak verilemedi ve ECB'ye geri döndü. ECB, bu defa işi sıkı tutacak. Sıfır faiz ortamında paranın taşıma maliyeti de olacak. Bu durum ana paranın eksiye düşmesini beraberinde getirecek. Böylece paranın piyasaya dağıtılması sağlanacak. Euro Bölgesi'nde likidite operasyonu, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu gelişen ülkeleri yakından ilgilendiriyor. 2008 yılından bu yana ABD Merkez Bankası'nın uyguladığı "bol ve ucuz dolar" politikasından beslenen gelişen ülkeler, ECB'nin sağlayacağı likiditenin adresi olacak. Türkiye, AB'ye yakınlığıyla bu durumdan en olumlu etkilenecek ülkeler arasında olacak.


Ö.Faruk Bingöl/TÜRKİYE GAZETESİ