Petrol savaşlarının kazananı Türkiye

Şubat ayı içerisinde küresel petrol talebi, günlük bazda 4,3 milyon varil azaldı. Buna rağmen S. Arabistan ve Rusya nisanda daha fazla arz yapacak. Petrolde yıllık ortalama fiyat 45-50 dolar arasında olsa bile Türkiye’nin ithalat faturası 10 milyar dolar azalacak.

Koronavirüs salgınının Dünya Sağlık Örgütü tarafından “pandemi” ilan edildiği şu günlerde meselenin ekonomik boyutuna, petrol fiyatlarındaki düşüş damga vurdu. Suudi Arabistan’ın başı çektiği Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün Rusya ile yaptığı toplantıdan bir sonuç çıkmaması ve taraflar arasında 2016’dan beri devam eden “üretimi kısıtlayarak fiyatları belirli bir seviyede tutmaya” yönelik mutabakatın sona ermesi üzerine son iki yıldır varil başına ortalama 65 dolar seviyesinde seyreden ham petrol fiyatları, hızlı bir çöküşle 32 dolara geriledi. Şimdilerde ise 35 dolar civarında denge bulmaya çalışıyor. Rusya, kendisi de düşük fiyatlardan zarar görse bile, daha fazla üretim kısıtlamasının faydasına inanmıyor. Çünkü bu kısıtlamaların, kaya gazı sayesinde net bir petrol ihracatçısı konumuna gelmiş olan ABD’ye fayda sağladığını düşünüyor. Suudi Arabistan ise üretimi kısıtlama amacıyla geldiği masadan, üretimi artırma kararıyla kalktı. Böylece bir yandan kendi pazar payını korumayı diğer yandan da düşen fiyatlar sebebiyle Rus ve ABD’li üreticilerin cirolarının azalmasını hedefliyor.

ÇOĞUNLUK KAYBEDER
Suudi Arabistan ile Rusya arasındaki petrol fiyatı savaşları bir süre daha devam edecek. Ancak bunun, aynı ABD-Çin arasındaki ticaret savaşlarında olduğu gibi, kazananı olmayan bir savaş olduğu belirtiliyor. Suudi Arabistan bütçesinin dengede olması için petrolün fiyatının 78,3 dolar olması gerekiyor. Bu rakam İran için 124,4 dolar, Irak için 59 dolar, Libya için 79 dolar, Azerbaycan için 48,2 dolar, Rusya için 49,2 dolar seviyesinde. Suudi Arabistan da Rusya da 1 Nisan’dan itibaren küresel piyasalara bir önceki döneme göre daha fazla petrol verileceğini açıkladı. Piyasaların bu ani arz artışı beklentisine tepkisi de keskin düşüş şeklinde oldu. Çünkü yavaşlayan büyüme, enerjiye olan talebin de azalması anlamına geliyor. Şubat ayı içerisinde küresel petrol talebi, günlük bazda 4,3 milyon varil azaldı ve bunun 3,6 milyon varili Çin’den kaynaklandı.

İTHALATÇI KAZANÇLI
Bu süreçte petrol fiyatlarının kısa vadede 50 dolar, orta vadede ise 65 doları görmesi, zor bir ihtimal olarak değerlendiriliyor. Bu durum Türkiye gibi petrol ithalatçısı ülkelere yarayacak. Geçen yıl enerji ithalatına 42 milyar dolar veren Türkiye’nin faturasının, petrol fiyatları 45-50 dolar seviyesinde denge bulsa bile 32 milyar dolara kadar düşebileceği hesaplanıyor.

PANİK YAPANLAR KAYBETTİ
Piyasalar, perşembe günü yaşanan sert hareketlerin ardından, cumayı daha sakin geçirdi. Önceki gün panikle neredeyse 90 bin sınırına yaklaşan Borsa İstanbul, dün tepki alımlarının etkisiyle 98 bin puanın üzerini gördü. Böylece panik yapanlar büyük zarar yazdı. Dolar da gevşeyerek 6,27’ye kadar çekildi. Borsa İstanbul yönetimi, aşırı oynaklık ve fiyatlardaki sert hareketleri sınırlamak adına tedbirler aldı. Buna göre gün içi fiyat marjı, tüm gruplarda yüzde 10’a düşürüldü. “Devre kesici tetikleme oranı” tüm gruplarda yüzde 5’e çekildi. Devre kesici sonrası emir toplama süresi ise 30 dakikaya çıkarıldı. Yeni düzenlemelerle birlikte yatırımcıların zararlarının sınırlanacağını dile getiren analistler, BİST100 endeksinde 92.500 ve 90.000 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydediyor. Önümüzdeki hafta iyimser havanın devamında ise, yeniden 100 binli rakamların görülebileceği ifade ediliyor.