'Türkiye Mortgage modeli' yolda

Konut sektörüne yönelik açıklanan tarihî finans modelleri, hem sektör hem de vatandaşlar nezdinde büyük sevinçle karşılandı. Ancak bu projelerin ‘sürdürülebilir’ hâle gelmesi büyük önem taşıyor. Bakan Nureddin Nebati ‘Türkiye’de yeni bir mortgage modeli oluşturabiliriz’ diyerek projenin sinyalini verdi. Gayrimenkulde oluşturulacak olan bir finans modeli, günün şartlarına göre güncellenebilir, müteahhitler de bu projeye vade desteği vermeye hazır…

Son 1 yılda konut sektörüne yönelik cumhuriyet tarihinin en büyük kampanyaları devreye girdi. Vatandaşın ucuz konuta erişebilmesi, müteahhitlerin ayakta kalabilmesi ve ekonominin canlı tutulması adına başlatılan bu destek programları meyvelerini vermeye başladı. ‘İlk Evim ve İlk İşyerim’ kampanyasına rekor başvuru geldi. Aynı şekilde ‘Yeni Evim’ kampanyası da büyük ilgi gördü. Tüm bu çerçevede atılan adımların ne kadar önem arz ettiği anlaşılmış oldu. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir konu var… Daha önce de sektöre yönelik belli başlı kampanyalar düzenlenmişti. Fakat sürdürülebilir olmadığı için yeterli verim alınamamıştı. Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, son açıklamasında bu projenin devamlı olması gerektiği konusuna değindi.

HERKESİN KAZANACAĞI SİSTEM

Bakan Nebati’nin konut kampanyasında ‘sürdürülebilirlik’ vurgusu önemliydi. Yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Bu kampanyalarla ilgili bir yol haritası çizelim, bu aynı zamanda gayrimenkulde finansal bir mimari olsun. Günün şartları doğrultusunda güncelleme yapacak hâle dönüşsün, özellikle orta gelir seviyesindeki vatandaşlarımız konuta ulaşırken bunun hem kalıcı olduğunu bilsin, üreticilerimiz de önlerini görsünler."

SEKTÖR DESTEĞE HAZIR

Nureddin Nebati’nin belirttiği ‘Türkiye mortgage’ modeline müteahhitler de sıcak bakıyor. Sektörün en büyük şirketlerinin yöneticileri yaptıkları açıklamalarda, kendilerinin de bu modele destek verecekleri belirtiyorlar. Örneğin sürekli hâle gelen ve 15 yıllık vadeler şekilde ilerleyen bir modele, müteahhitler de vade desteği sağlayabileceğini belirtiyor. Şirketler 15 yılın üzerine 5 yıl da kendileri vade ekleyebilecekleri mesajlarını veriyor. Özel şirketler Türkiye mortgage modelinin üzerine yapacakları vade kampanyalarını kendileri belirleyecekleri aşikâr… Her şartta vade uzamasının vatandaşa yarayacağı da bir gerçek...

AMERİKA VE ÇİN ÖRNEKLERİNE DİKKAT

Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin’de bu mortgage sistemi uzun yıllardır işliyor. Bu iki ülke vatandaşlarına sürdürülebilir ve uzun vadeli ev sahibi olma imkânı tanıyor. Ancak yaşanan küresel ekonomik buhran, iki ülkede de mortgage krizinin patlamasına neden oldu. Dolayısıyla sistemin ayaklarının yere sağlam basması gerekiyor. Burada kritik konu ise bankacılık sektörünün projede ince eleyip sık dokuması… ABD ve Çin’de yaşanan kriz, konut alıcılarının ekonomik krizden etkilenerek ödeme güçlüğü çekmesi ve konut sektörünün düşük faizli finansman bulamamasından kaynaklandı. Türkiye bankacılık sistemi 2001 yılından sonra âdeta yeniden yapılandı ve güçlü hâle geldi. Türkiye’de başlatılacak olan olası bir mortgage sisteminde bankaların finansman sağlarken, vatandaşın ve şirketlerin ‘geri ödeme’ kabiliyetlerini iyi analiz etmeleri gerekiyor.

KONUTTA FİNANSMAN MODELİ NE GETİRİR?

Sürdürülebilir konut finansman modeli ile yıllık satış rakamlarının bu seviyelere oturması muhtemel. Bu finansman sistemi yalnızca vatandaşların konut sahibi olmasına ve müteahhitlerin yeni projelere imza atmasına imkân tanımayacak. Aynı zamanda ekonominin dinç kalmasına da vesile olacak. Bugün sektör; demir, alçı, elektrik malzemesi, trafo, kombi, perde, mobilya, cam, parke, plastik boru, çivi, boya gibi 250 civarında yan sektörü doğrudan ve dolaylı olarak destekliyor.

'YENİ EVİM' BÜYÜK İLGİ GÖRÜYOR

Orta gelirlilere yönelik başlatılan ‘Yeni Evim’ finansman modeli 16 Ocak itibariyle başladı. İlk etapta 100 bin ailenin konut sahibi olabileceği dev proje vatandaşlardan büyük ilgi gördü. Ev sahibi olmak isteyenler 0.69, 0.79, 0.99 faiz oranı ve yüzde 10’luk peşinat tutarıyla yeni evlerine kavuşabilecek. Bu finans modeli hem sektöre hem de ev sahibi olmak isteyenlere büyük avantaj sağlıyor.

VATANDAŞ VE MÜTEAHHİT ÖNÜNÜ DAHA NET GÖREBİLİR

Bugüne kadar yapılan en büyük sosyal konut projesi olan ‘İlk Evim İlk İşyerim’ projesi kapsamında (5 yıl içinde); 500 bin sosyal konut, 1 milyon konut arsası ve 50 bin iş yeri tamamlanacak. Ayrıca ‘Yeni Evim’ kampanyası dâhilinde de ilk etapta 100 bin konut satışı gerçekleştirilecek. Ancak Türkiye’de yılda 1,5 milyona yakın konut satıldığı düşünüldüğünde bu projesinin devamlı olması kritik önem taşıyor. Günün şartlarına göre güncelleme yapılan ve sürekli hâle gelen bir proje; hem vatandaşların gelecek planlarını yaparken önlerini daha net görmelerine, hem de müteahhitlerin yatırım yaparken daha planlı olmalarını imkân tanıyacaktır.

YANLIŞ VE YANILTICI BEYANA CEZA

Orta gelirli vatandaşların konuta erişimine imkân tanıyan ‘Yeni Evim Kampanyası’ Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kampanya ile ilgili detayların paylaşıldığı bildiride; kamuoyuna yansıyan bilgileri dışında ilginç bir detay dikkat çekti. Resmî Gazete’de yer alan bilgilere göre; kampanyada dâhilinde yanlış ve yanıltıcı beyanda bulunan vatandaş veya konut satıcısına cezai işlem yapılacağı ifade edildi. Öte yandan “Yeni Konut Finansman Programı kapsamında katkılardan 31 Aralık 2023’e kadar faydalanılabilecek. Cumhurbaşkanı bu süreyi 31 Aralık 2024 tarihine kadar uzatabilecek” denildi.

Açıklamada “Yeni Konut Finansman Programı kapsamında katkılardan faydalanacak vatandaşların, yanlış veya yanıltıcı beyanlarda bulunduğunun tespit edilmesi durumunda, sağlanan katkılar geri alınacak ve kullanılan finansman tutarının yüzde 5’i kadar idari para cezası uygulanacak. Finansman sağlanan konutun sahiplerinin yanlış veya yanıltıcı beyanlarda bulunduğunun tespit edilmesi durumunda, ev sahiplerine konutu alırken beyan edilen satış bedelinin yüzde 25’i kadar idari para cezası uygulanacak” denildi. NECMİ ÇİÇEKÇİ'NİN HABERİ

Bu video da ilginizi çekebilir...

#video#