308 sayfalık 'akran zorbalığı' taslak raporu hazır! Çözüm önerileri 10 başlıkta sıralandı: 'Veli Akademisi' modeli hayata geçirilmeli

TBMM Akran Zorbalığının Araştırılması Alt Komisyonu taslak raporunu tamamladı. Rapor, komisyon üyelerince oylanarak kabul edildi. Raporda, akran zorbalığına karşı uygulanabilecek önlemlere ilişkin çeşitli öneriler yer aldı. Çocuğa karşı şiddet ve zorbalığın "milli güvenlik sorunu" olarak ele alınması gerektiği belirtildi. İşte sunulan çözüm önerileri…

Çocukları akran zorbalığına uğrayan iki kadının TBMM Dilekçe Komisyonu’na başvurmasının ardından "İlköğretim ile Ortaöğretim Kurumlarında Akran Zorbalığının Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonu" kurulmuştu.

308 SAYFALIK TASLAK RAPOR

AK Parti İstanbul Milletvekili Yıldız Konal Süslü başkanlığındaki Alt Komisyon, 10 ana bölüm ve 308 sayfadan oluşan taslak raporunu tamamladı. Rapor Milli Eğitim, Sağlık, Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler bakanlıkları, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan görüşmeler ve okul ziyaretlerinin ardından hazırlandı.

"AKRAN NEZAKETİ" İFADESİ

Raporda, çeşitli önerilere yer verildi. "'Akran zorbalığı' kavramı yerine daha olumlu, destekleyici ve davranış değişikliğini teşvik eden bir yaklaşımı yansıtan 'akran nezaketi' ifadesinin kullanılmasının faydalı olacağı değerlendirildi.

“HOŞGÖRÜYÜ TEMEL ALAN BİR İLETİŞİM DİLİ”

Zorbalıkla mücadele çalışmalarında kullanılan dilin, hem çocuklar üzerinde hem de eğitim ortamlarındaki davranış normlarında önemli bir etki oluşturduğu dile getirilen raporda, şöyle denildi:

'Akran nezaketi' ifadesinin, çocukların birbirleriyle olan ilişkilerinde empati, saygı ve hoşgörüyü temel alan bir iletişim dili geliştirmelerine katkı sağlayacağı, bu kavramın rehberlik programlarına, okul etkinliklerine ve farkındalık çalışmalarına entegrasyonunun, olumsuz davranışların önlenerek olumlu davranışların teşvik edilmesini ve içselleştirilmesini destekleyeceği düşünülmektedir.

KALABALIK SINIFLARA ÇÖZÜM

Raporda, okullarda zorbalık olaylarını önlemek amacıyla fiziksel ortamların düzenlenmesinin önem taşıdığı vurgulandı. Sınıf mevcutlarının makul ve yönetilebilir seviyelere çekilmesi önerildi.

“CEP TELEFONU KISITLANSIN”

Raporda, okullarda siber zorbalığın önlenmesi ve dikkat dağınıklığının azaltılması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan genelge doğrultusunda cep telefonu kullanımının kısıtlanması uygulamasının yaygınlaştırılması tavsiyesinde bulunuldu.

'VELİ AKADEMİSİ' MODELİ

Raporda kran zorbalığıyla mücadele konusunda ebeveynlere yönelik şu tavsiyelere yer verildi:

Okullarda 'Veli Akademisi' modelinin hayata geçirilebileceği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda ebeveynlere eğitimler sunulması gerektiği, bu eğitimlerin yalnızca teorik bilgilendirme düzeyinde kalmaması, uygulamalı ve katılımcı yöntemlerle desteklenerek yürütülmesi, ebeveynlere yönelik empati kurma, etkin dinleme ve duygusal farkındalık gibi davranışsal becerilerin geliştirilmesine odaklanılmasının faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Çocukların sosyal-duygusal gelişiminde babaların sürece dahil edilmesinin, şiddet ve zorbalığın önlenmesinde kritik öneme sahip olduğu da değerlendirilmektedir.

İHTİSAS KOMİSYONU KURULMASI ÖNERİSİ

Raporda, çocukları hedef alan zorbalık içeriklerinin sosyal medya ve diğer dijital platformlarda hızlıca tespit edilebilmesini sağlamak amacıyla BTK bünyesinde yapay zeka destekli uyarı ve müdahale sisteminin geliştirilmesi önerildi.

DİSİPLİN CEZASI RAPORU

Raporda, 2018-2024 yıllarındaki eğitim-öğretim dönemlerine göre şiddete dayalı disiplin cezası alan öğrenci sayıları da paylaşıldı. Milli Eğitim Bakanlığı'nın verilerine göre, 2018-2019 döneminde 3 bin 911'i kız olmak üzere 15 bin 735, 2019‐2020 döneminde 84'ü kız olmak üzere 287, 2020‐2021 döneminde 7 bin 95'i kız olmak üzere 25 bin 20, 2021‐2022 döneminde 4 bin 76'sı kız olmak üzere 14 bin 766, 2022‐2023 döneminde de 6 bin 28'i kız olmak üzere 20 bin 39 öğrenci, okullarda şiddete dayalı disiplin cezası aldı.

Teklif ve öneriler ana başlıklar halinde şöyle;

Kategori	Öneriler
1. Kavramsal ve Yaklaşım Değişikliği	“Akran zorbalığı” yerine “akran nezaketi” kavramının kullanılması. Bu kavramın rehberlik programları, okul etkinlikleri ve farkındalık çalışmalarına entegre edilmesi.
2. Eğitim ve Okul Ortamına Yönelik Öneriler	Sınıf mevcutlarının makul ve yönetilebilir seviyelere düşürülmesi. Rehberlik ve psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi. Eğitim kurumlarının yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi. Önleyici ve müdahale edici mekanizmaların güçlendirilmesi.
3. Teknoloji ve Dijital Alan	Okullarda cep telefonu kullanımının kısıtlanmasının yaygınlaştırılması. BTK bünyesinde, zorbalık içeriklerini tespit etmek için yapay zeka destekli uyarı ve müdahale sistemi kurulması.
4. Güvenlik ve Bilinçlendirme Çalışmaları	Polis ve jandarma tarafından okullarda bilgilendirici/eğitici faaliyetler yapılması (suç, şiddet, hukuki sonuçlar hakkında).
5. Aile ve Ebeveynlere Yönelik Öneriler	“Veli Akademisi” modelinin hayata geçirilmesi. Ebeveynlere uygulamalı eğitimler verilmesi (empati, etkin dinleme, duygusal farkındalık). Babaların çocukların sosyal-duygusal gelişimine daha fazla dahil edilmesi.
6. Medya ve İçerik Üretimi	Olumlu rol modeller ve pozitif akran ilişkileri içeren içeriklerin teşvik edilmesi. “Zorbalık İçermeyen İçerik Sertifikası” uygulamasının geliştirilmesi.
7. Hukuki ve Kurumsal Öneriler	Onarıcı adalet uygulamalarının yaygınlaştırılması. Hukuki süreçlerde çocuk haklarının gözetilmesi. TBMM bünyesinde çocuklara yönelik daimi bir ihtisas komisyonu kurulması.
8. Genel Politika Yaklaşımı	Akran zorbalığının eğitim, aile, sağlık, güvenlik ve adalet boyutlarını kapsayan bütüncül bir politika olarak ele alınması. Çocuğa yönelik şiddet ve zorbalığın “milli güvenlik sorunu” olarak değerlendirilmesi.