36 bin tutuklu ve 8 vekil için önemli değişiklik

TBMM Adalet Komisyonu'nca oluşturulan Alt Komisyonda yapılan düzenlemeye göre; ceza üst sınırı şartı olmaksızın tutuklular için adli kontrol kararı verilebilecek. Böylece halen cezaevlerinde bulunan 36 bin 408 civarındaki tutuklu için tutuksuz yargılanma yolu açılmış olacak. Düzenleme 8 tutuklu milletvekilini de yakından ilgilendiriyor. Hakim isterse, 8 tutuklu milletvekili için denetimli serbestlik kararı verebilecek. Böylece milletvekilleri için TBMM yolu açılabilecek.

Tutuklular için uygulanacak adli kontrol kararında ceza sınırı kaldırılıyor. Hükümetin hazırladığı yargı paketinde yer alan düzenlemede yapılan değişiklikle adli kontrol kararında ceza üst sınırı kaldırıldı. Böylece aralarında 8 milletvekilinin de bulunduğu cezaevindeki yaklaşık 36 bin 500 kişi için tutuksuz yargılanma yolu açılabilecek.
TBMM Adalet Komisyonu'nca oluşturulan Alt Komisyonda, hükümetin hazırladığı 88 maddelik yargı paketinin görüşmeleri tamamlandı. Alt Komisyon CHP'li üyelerin de isteği üzerine tasarının adli kontrol kararında ceza üst sınırını 3 yıldan 5 yıla çıkaran 77. maddesinde önemli bir değişiklik gerçekleştirdi. Alt Komisyon, tasarıda öngörülen 5 yıllık ceza üst sınırını kaldırdı. Tasarı bu haliyle yasalaşırsa, çok sayıda tutuklu için adli kontrol kararıyla tutuksuz yargılanma yolu açılmış olacak.

8 MİLLETVEKİLİ İÇİN DE UMUT IŞIĞI
Tasarıda yapılan düzenlemeden halen tutuklu bulunan 8 milletvekili de yararlanabilecek. Mahkeme isterse ceza üst sınırı kalktığı için bu milletvekilleriyle ilgili adli kontrol kararı verebilecek. Bu durumda da 8 milletvekili için Meclis yolu açılmış olacak.

ADLİ KONTROL KARARI NASIL UYGULANIYOR?
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 109. maddesine göre tutuklama nedenlerinin varlığı halinde mahkeme adli kontrol kararı verebiliyor. Adli kontrol kararı, yurt dışına çıkamamak, hâkim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak, hâkimin belirttiği merci veya kişilerin çağrılarına ve gerektiğinde meslekî uğraşlarına ilişkin veya eğitime devam konularındaki kontrol tedbirlerine uymak, her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamak ve gerektiğinde kaleme, makbuz karşılığında sürücü belgesini teslim etmek, özellikle uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla, hastaneye yatmak dahil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek, şüphelinin parasal durumu göz önünde bulundurularak, miktarı ve bir defada veya birden çok taksitlerle ödeme süreleri, Cumhuriyet savcısının isteği üzerine hâkimce belirlenecek bir güvence miktarını yatırmak, silâh bulunduramamak veya taşıyamamak, gerektiğinde sahip olunan silâhları makbuz karşılığında adlî emanete teslim etmek, cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim tarafından miktarı ve ödeme süresi belirlenecek parayı suç mağdurunun haklarını güvence altına almak üzere aynî veya kişisel güvenceye bağlamak, aile yükümlülüklerini yerine getireceğine ve adlî kararlar gereğince ödemeye mahkûm edildiği nafakayı düzenli olarak ödeyeceğine dair güvence vermek gibi seçenekler olarak uygulanabiliyor. Yasaya göre, adlî kontrol altında geçen süre, şahsî hürriyeti sınırlama sebebi sayılarak cezadan mahsup edilemiyor.

2 YILIN ALTINA TUTUKLAMA YOK
Alt Komisyon, tutukluluk kararı verilemeyecek suçlarla ilgili ceza üst sınırını da bir yıldan 2 yıla çıkardı. Böylece üst sınırı 2 yıl ve daha altında olan suçları işleyenler tutuksuz yargılanacak.

ASKERİ CEZA YASASI'NDA DA DEĞİŞİKLİK YAPILDI
Alt Komisyonda, askeri Ceza Kanunu'nun kapsamına giren suçlarda da hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilebilecek. Böylece askerlikten ayrılmak istediği için tazminat ödeyen ancak askerlikten atılmasına neden olan suçlar nedeniyle hakkında ceza verilenlerin bu cezalarıyla ilgili hükmün açıklanması geriye bırakılabilecek.

YABANCI DEVLETLERE İLAM ŞARTI
Alt Komisyonda yapılan bir düzenlemeyle de yabancı devletlerin yapacakları icra takibine mahkeme ilamı şartı getirildi. Alt Komisyonda, daha önce bazı yabancı devlet başkanlarının ihale ya da benzeri borçları nedeniyle geldikleri ülkede uçaklarına el konulduğu hatırlatılarak böyle bir durumun yaşanmaması için el koyma için mahkeme ilamı aranması şartı getirildi.

ÖCALAN ENDİŞESİ
Komisyonda AK Parti, AİHM'nin verdiği kararlar nedeniyle 208 kişiyi ilgilendiren ancak daha önce muhalefetin terör örgütü başı Abdullah Öcalan'a da yeniden yargılanma yolunu açacağı endişesi nedeniyle vazgeçilen düzenlemeyi tekrar gündeme getirdi. AK Partili üyeler, 208 kişiyi ilgilendiren düzenleme nedeniyle Türkiye'nin yurt dışında zor durumda kaldığını belirterek, düzenlemenin tasarıya eklenmesini istedi. Ancak muhalefetin Öcalan endişesi nedeniyle düzenlemeye temkinli yaklaşınca düzenleme tasarıya eklenmedi. Muhalefet partilerinin olumlu bakması halinde düzenleme üst komisyondaki görüşmelerde tasarıya eklenebilecek.