Hedefleri yeniden il olmak

Alanya, Kozan ve Siverek gibi eskiden il olan ya da il olmaya hazırlanan ilçeleri heyecan sardı.

İRFAN ÖZFATURA'NIN HABERİ - MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, “Yeni yüzyılda, yüz il, bin ilçe ile gücüne güç katmış Türkiye” teklifi yıllardır il olmayı bekleyen ilçeleri heyecanlandırdı. Dilerseniz kısaca bakalım, öne çıkanlar arasında hangileri var acaba?

> ALANYA: 370 bine yaklaşan nüfusu, üniversitesi, sanayii, turizmi ve muzu, narenciyesi, sebzesi ile il olmayı bekliyor. Merkeze 154 km uzakta.

Sultan Alâeddin Keykubad devrinde Kale, Kızıl kule ve tersane yapılıyor, civar yollar hanlarla donatılıyor. Alâiye (Alâaddin’in şehri) diye anılıyor. 1935 yılında M. Kemal’e bir telgraf geliyor, yanlış olarak Alanya yazılmış, Paşa “Bundan böyle Alanya olsun” diyor ve oluyor.

Rakibi Manavgat, o da 250 bine yaklaşan nüfusu ile iddiasını sürdürüyor.

Kaş ahalisi Antalya Havaalanı’nı değil Dalaman’ı kullanıyor. Eğer bölge bir başka vilayet çatısı altında toplanacaksa Fethiye geliyor akla. Nüfusu (180 bin) merkez ilçe Muğla’dan daha fazla ve 130 km var aralarında. Ölüdeniz, Kelebekler Vadisi, İztuzu kumsalı ile turizm yıldızı. Şehit tayyareci Fethi Bey’in adını taşıyor.

> EDREMİT-BANDIRMA: Balıkesir’de de iki aday var biri Ege sahiline yakın Edremit, öbürü Marmara kıyısındaki Bandırma. Edremit 3.500 yıllık bir şehir. Nüfusu 160 bin, Balıkesir’e 88 kilometre uzakta. Bandırma Kutalmış tarafından Bizans’tan alınıyor (1076). 93 Harbi sonrası Kırım ve Rumen göçmenleri ile büyüyor. Günümüzde 165 bin nüfusu ile önemli bir tarım, sanayi ve liman şehri.

> İSKENDERUN: MÖ 1500’lerde Fenikeliler tarafından kuruluyor. 7. yüzyılda Müslümanların eline geçiyor. Demir çelik üretiyor ve Akdeniz’deki en büyük 2. limana ev sahipliği yapıyor. Antakya’ya uzaklığı 63 kilometre, nüfusu 250 bini aşıyor.

> ÜNYE: Rum Kralı II. Ioannis kartal yuvasını andıran bir kale yaptırsa da Danişment oğullarını durduramıyor. Hacıemiroğulları idaresinde iken Osmanlıya geçiyor. Mahallî mimarinin yaşadığı nadir kazalarımızdan biri. Nüfusu 130 bin Ordu’ya mesafesi 62 kilometre.

> İNEGÖL: Nüfusu 300 bine yaklaşan kazamız, muhacir ağırlıklı ve hâlâ da göç alıyor. Köftesi, mobilyası, maden suları, Oylat Kaplıcaları ve tarihî camileri ile tanınıyor. Bursa’ya 47 km uzakta.

> POLATLI: MÖ 3000 antik Gordion şehrine uzanıyor. Hitit, Frigya, Lidya, Pers, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlıları ağırlıyor. Nüfusu 128 bin. Ankara’ya 90 kilometre uzaklıkta. Hızlı tren hattıyla değeri artanlar arasında.

> YÜKSEKOVA: İran ve Irak hududunun kesiştiği noktada. Osmanlıdaki adı Gevar. Hayvancılık yaygın, balı ve peyniri ile tanınıyor. Nüfusu 120 bin, bağlı olduğu şehirden daha fazla. Hakkâri’ye 76 km.

> KÂHTA: Nemrut Dağı eteklerindeki eski bir belde. Ev sahipliği yapmadıkları medeniyet yok. Nüfusu 130 bin. Adıyaman’a 30 kilometre.

> MİDYAT: Nüfusu 120 bin, Mardin’e 64 km uzaklıkta ve bir saatlik mesafede. Tarihî bir kent yöreye has mimarisi ve el sanatları (telkâri) ile tanınıyor.

> SİVEREK: Yüz ölçümü en büyük ilçemiz. Pekmezi, pestili, kesmesi, peyniri meşhur. Nüfus 260 binden fazla. Şanlıurfa’ya 96 kilometre uzakta.

> ERGANİ: Eski Osmanlı sancağı. Hazret-i Zülkifl makamı var. Bakır madeni ile tanınıyor. Nüfus 136 bin, Diyarbakır’a 56 km, 55 dakika.

> CİZRE: Dicle kenarında bulunuyor, Nuh aleyhisselamın makamı var. Hazret-i Ömer (radiyallahu anh) devrinde, İyâz bin Ganm tarafından fethediliyor. Cezire (ada) adını alıyor. Nüfusu 160 bin Şırnak merkezden fazla, 38 kilometre var aralarında.

> NAZİLLİ: Hieropolis Efes arasındaki duraklardan biri. Abdülhamid han döneminde yapılan Basmane Nazilli demir yolu onu cazip kılıyor. Nüfus 162 bin, Aydın’a 46 km uzakta.

> AKHİSAR: Mazisi Lidyalı yıllara dayanıyor, Osmanlıdaki ismi Köklice. Tütünün başkenti idi şimdi zeytinde başa oynuyor. Nüfus 180 bin, Manisa’ya 53 km.

> LÜLEBURGAZ: Eski bir Rum köyü, Osmanlı ile gelişiyor, 22 camisi medreseleri ile ilmiye sınıfını ağırlıyor. Nüfusu 154 bin, bağlı olduğu Kırklareli’den daha fazla. 62 km var arada.

> ÇORLU: Bizans döneminde adı ‘’Tribiton’’ (peynir kasabası). Önce Süleyman Paşa (1357) sonra Şehzade Murad (1361) alıyor. Kimya ve tekstil sektöründe iddialı. OSB’de 106 deri fabrikası var. 290 bin nüfusu ile Tekirdağ’ı katlıyor. Merkeze 40 km uzakta.

> KOZAN: Eski adı Sis. Adını Gaziantepli Kozanoğlu Hanedanından alıyor. Osmanlı ve TC ilk yıllarında vilayet. Fevzi Çakmak meclise oradan giriyor. Ancak 1926’da vekillerine kızılıp viyaletliği lağvediliyor. Nüfusu 133 bin, merkeze 73 km.

> ERCİŞ: Van’ın batıya açılan kapısı. Selçuklu, Celayirli ve Karakoyunlulara ait eserler var. Urartular’dan kalan Zernaki şehri turist çekiyor. Van’a 100 km mesafede. 171 bin nüfusu ile 26 ilin önünde.

> TARSUS: Köklü bir şehir, Danyal aleyhisselamın Tarsus Makam-ı Şerif Camii’nde medfun olduğu söyleniyor, Eshab-ı Kehf Mağarası ile tanınıyor ayrıca. Mersin’e 28 km, nüfus 350 binden fazla.

> EREĞLİ: Hitit, Asur, Kimmer, Frig, Lidya, Pers, Makedon, Roma, Bizans, Abbasiler, kısa bir Kilikya... Nure Sufi Bey’in kurduğu Karamanoğlu Beyliği’nin ilk başkenti. Fatih devrinde Osmanlı ele geçiriyor. Nüfus 151 bin, Konya’ya 147 km.

> ELBİSTAN: Romalıların Plasta Ermenilerin Ablasta, Arapların Ablüsteyn dedikleri Elbistan Dulkadiroğullarının önemli şehirlerinden biri. Eshab-ı Kehf sır olduğu mağara ve yanındaki camiye çevrilen kilise UNESCO listesinde. Nüfusu 110 bin ve Kahramanmaraş’a 158 km uzakta.

> GEBZE: Çoban Mustafa Paşa Külliyesi, Hannibal Mezarı, Ballıkayalar Tabiat Parkı, Osman Hamdi Bey Evi ve Müzesi turist çekiyor. Tam bir sanayi kenti. Nüfusu 400 bin, İzmit’e 40 kilometre uzaklıkta.
Kelkit Vadisi ayrı bir dünya. Giresun’un Şebinkarahisar, Alucra ve Çamoluk, Sivas’ın Suşehri, Akıncılar, Gölova ve Koyulhisar ilçeleri ile Ordu’nun Mesudiye’si vilayetlerinden hayli uzakta.

Eskiden Giresun köy, Şebinkarahisar vilayetmiş (Karahisar-ı şarki). Şimdi o Giresun’un ilçesi. Sahile inmeleri zahmetli, sanki bir şehir lazım oraya...