Türkiye NATO'dan atılır mı?

Peki, Çin tercihi sebebiyle 'Türkiye NATO'dan çıkarılmalı' tehditleri ne kadar ciddi? Türkiye, NATO'dan atılabilir mi?

Anadolu'da yaygın bir söyleyiş var. "Yemeğe çağırırlarsa gitmeyelim, çağırmazlarsa küselim". İşte bu söyleyiş günümüzde Nato'nun Türkiye'ye karşı takındığı tavrı çok net bir şekilde ortaya koyuyor. Türkiye'ye gizliden bir silah ambargosu koymuş gibi davranan ve teknoloji transferlerine izin vermeyen Nato'ya üye ülkeler şimdi de uzun menzilli füze ihalesini Çinli bir firmanın kazanmasını eleştiri konusu yaptı. Oysa, ABD, Fransa ve İtalya da ihaleye girmişti. 'Üretimi Türkiye'de yapacaksınız ve teknoloji transferini gerçekleştireceksiniz' denildiğinde ABD'li firma ortaya kongre kararını attı, Fransız ve İtalyan şirketler ise fiyatı çok yukarıya çekerek teknoloji transferine sadece sarı ışık yaktı. Durum böyle iken Çinli firma CPMIEC 'Tüm şartları kabul ediyoruz' dedi. Fiyatı da 3.4 milyar olarak belirledi. Bu konuda 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü bir hafta önce Fazıl Esat Altay imzalı bir makale yayınladı. İşte bu makaleye göre Çin kendi hava sahasını korumada kullandığı sistemi Türkiye'ye veriyor. Çin füze sistemi Yunanistan ve Girit adasından kalkacak her hangi bir uçağı Ege'ye çıktığı anda vurulabilecek. Peki, Türkiye sırf bu ihale sebebiyle "Tehdit edildiği gibi", Nato'dan atılabilir mi? Bu soruyu konunun en uzman isimlerine sorduk. İşte cevapları;

Nato'dan atamazlar
Mümtaz Soysal (Eski Dışişleri Bakanı)
Türkiye'yi Çin'den savunma sistemi alması halinde Nato'dan atamazlar. ABD de başka ülkelerden silah alıyor. Diğer NATO üyesi ülkeler de alıyor. Türkiye istediği ülkeden silah alabilir.

Önce Yunanistan'ı atmalılar
Prof. Dr. Şükrü Sina Gürel (Eski Dışişleri Bakanı)
Türkiye sadece NATO üyesi ülkelerden silah alacak diye bir şart yok. Başka ülkeler de alıyor. S300 füzelerini Rusya Güney Kıbrıs'a satmıştı. Türkiye karşı çıkınca bu silahlar Yunanistan'ın Girit adasına konuşlandırılmıştı. Nato bizim kiminle savunma anlaşması yaptığımıza karışamaz.

O zaman teknolojiyi versinler
Ekrem Pakdemirli (Eski Dışişleri Bakanı)
Nato ile aramızdaki anlaşmada "ittifak dışındaki bir ülkeden silah alınmaz" gibi bir madde yok. Çin ile bir görüşme yapılıyor. Burada Çinliler size teknolojiyi vereceğiz diyorlar. Diğer ülke firmaları da teknolojiyi vermeyiz diyorlar. Kaldı ki birçok ülkede Rusya'dan savaş helikopteri alıyor, füze alıyor. Nato bize karışamaz.

Bize ambargo uyguluyorlar
Sinan Oğan (MHP Iğdır Milletvekili)
Türkiye'nin her hangi bir sistemi Nato üyesi bir ülkeden alması gerekmiyor. Nato üyeliğini bu tür şeylerle sınırlamak gereksiz. Bunu Türkiye'nin önüne bir bahane olarak sunuyorlar. Nato ülkeleri Türkiye'ye bu silahları vermiyor. Bize ambargo uyguluyorlar. Esas konu, biz bu tür teknoloji transferini de istiyoruz. Biz Ortadoğu'daki bir Emirlik değiliz. Bize teknoloji lazım. Şimdilik bunu Çin veriyor. Anlaşma doğru. Ama Türkiye bunu yaparken Doğu Türkistan konusuna da vurgu yapmalı. Çin daha önce Türkiye'ye yanlış yaptı. Ukrayna'dan aldığı savaş gemisini otel yapacağız diyerek boğazdan geçirdi. Ne oradan turist geldi ne de o gemi otel oldu. Çin'in sicili bozuk. Çıkarlarımız neyi gerektiriyorsa o yapılmalıdır.

Çin'in pazara girmesinden korkuyorlar
Uluç Özülker (Emekli Büyükelçi)
Soruna bugünün koşulları içinde bakmalıyız. Birincisi ilkesel olarak Nato ile olmaya bakmalıyız. Olmuyorsa başka yollara başvurmalıyız. Bugüne kadar ABD teknolojisine sahip olduk. Awacs uçaklarımızı hala vermediler. İsrail ve Ermeni lobileri hep önümüzü kesti. Kıbrıs savaşında Amerika silahlarını kullanmamıza izin vermedi. Almanya tank satmak için 'Güneydoğu'da kullanamazsın' dedi. Türkiye'nin hava savunma sistemini geliştirmesi gerekiyor. Patroitler bile istediğimiz sayıda bize verilmedi. Hem bizimle üretim yapacak hem de teknolojiyi paylaşacak bir teklif bizim için çok iyi oldu.

Bu anlaşmanın temeli 1990 yılında atıldı
Prof. Dr. Ümit Özdağ (21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü Başkanı)
Türkiye'nin Rusya ve Çin politikası doğru. Neden? Çünkü; bu sistemin teknolojisini veriyorlar. Türkiye füze yapma arayışı içerisinde ve böyle bir füzeye Türkiye'nin ihtiyacı var. Bin kilometre menzilli füzeyi yapmamız için teknolojik alt yapıyı kurmamız gerekiyor. Bundan dolayı Türkiye Nato'dan atılamaz. Bu kararın ardından gelen tepkiler Türkiye'nin elini güçlendirdi. Diğer firmalara burada bu şartlara uyarsanız sizden de alabiliriz diyebiliriz. Ortak füze yapım çalışması 1990 yılında yapıldı. Hiçbir suretle Çin'den bu sistemi aldık diye Nato'dan atılmayız.

Bu Türkiye'nin savunma sistemidir
Atilla Sandıklı (BİLGESEM Başkanı)
Baktığımızda Türkiye bir Nato üyesi. Nato'ya üye bir ülkeden bu ihtiyacın karşılanması daha doğru bir karar gibi görünüyor. Ama Türkiye bunu kendisini savunmak için alıyor. Bu 2000 yılından beri gündemde. Geçmiş yıllarda ABD'den Patroit almaya çalıştık ama alamadık. Bugünde ihaleye çıkıldı. Belirli koşullar var. Çin daha ucuz fiyat verdi. Diğer bir konu üretimin Türkiye'de yapılacak olması. Teknolojinin Türkiye'ye verilecek olması. Diğer ülkeler buna yanaşmadı, Çin kabul etti. Türkiye'nin kendini geliştirmesinde Çin'den savunma sistemi almamızı istemiyorlardıysa neden Nato'ya üye ülkelerin firmaları bu şartlara uymadı. Çin'in savunma sistemi Nato'nun savunma sistemine adapte edilmez diyorlar. Bu Türkiye'nin savunma sistemidir. Nato'nun değil. Nato'dan Türkiye'yi bu nedenle atamazlar.

İsrail'e verdiklerini bize vermiyorlar
Sedat Laçiner (Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Rektörü)
Nato bir güvenlik ittifakıdır. Bu ittifak içindeki ülkelerde birbirlerinin müttefikidir. Bu dostluktan öte olan ülkeler düşmana karşı birlikte hareket eder. Çin ilan edilmiş bir düşman değil. Ama rakip olarak algılanan bir ülke. Nato üyeleri benzer silahlara sahip. Fakat Türkiye Nato ülkelerinden silah alırken sıkıntılar yaşadı. Heronlar konusunda hala sıkıntı yaşanıyor. İstediğimiz silahı Nato'ya üye ülkelerden alamıyoruz. Teknoloji transferinde ise çok ciddi sorunlar var. İsrail'e verilen teknolojiler her nedense bize verilmiyor. Türkiye de Nato'da bulamadığını haklı gerekçelerle dışarıda arıyor.

Çin'i istemiyorlar
İlker Turan (Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi)
Biz istediğimiz ülkeden silah alırız. Bir ittifaka üye ülke silah alırken önce bağlı olduğu ittifak ülkelerinden teklif almalıdır. Oradan karşılanamıyorsa diğer alternatiflere bakılmalıdır. İttifakın bazı ülkeleri Çin ile rekabet içerisinde oldukları bir ülkeden silah almamızı istemiyor.

İsrail taş koyuyor
Fikri Akyüz Gazeteci - Yazar
Şüphesiz ki NATO deyince ilk akla gelen ABD'dir. Ve yine şüphesiz ki ABD deyince akla ilk gelen, hele hele son yıllarda Neocon'ların şahsında temayüz etmiş Siyonist Yahudilerdir. Kaldı ki IMF deyince de akla ABD gelir. Peki 2001 krizinde IMF Başkan yardımcısı kimdi? Stanley Fischer.. Fischer daha sonra hangi göreve getirildi? İsrail Merkez Bankası Başkanlığı görevine. Peki "Türkiye NATO'dan çıkarılmalı" diyen kim? İsrail'in eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Ayalon. Ayalon kimdi? Alçak koltuk krizinin mimarı. Yine peki Hakan Fidan'a saldıranlardan bir diğer önemli isim kim? Davos'taki "One minute"te moderatörlük yapan David Ignatius. Nerede yazdı bunları? Washington Post'ta.. Bu gazete kimin kontrolünde? Neoconlar'ın. Bunları belirtiyor, başka da bir şey demiyorum.

Güven zedelenmesine yol açar
Murat Bilhan (Emekli Büyükelçi)
Birincisi Türkiye'nin Nato üyeliği öyle çat kapı bitmez. Çin'den savunma sistemi almamız bizi üyelikten çıkartmaz ama bir güven zedelenmesi oluşturabilir. Bu işin bir yüzü. Bir de ikinci yüzü var. Çin bu yol ile birkaç kuş vurmak istemiş olabilir. Türkiye'den ziyade birinci önceliği ambargo uygulayan şirketine meşruiyet kazandırmak için bir Nato ülkesini seçmiş olabilir. Biz bölgede etkin bir ülkeyiz. Güvenlik eksikliğimizi kapatmak istiyoruz ve bu sistemi kuracağız.