Uzman isimden ebeveynlere 'ekran' uyarısı! Yeni neslin sorunu sosyal hayattan kopuş
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullara peş peşe düzenlenen silahlı saldırıların ardından, sosyal medyanın, ekranların ve dijital dünyanın çocuklar üzerindeki 'yönlendirici' etkisi yeniden tartışma konusu oldu. Çocuk ve Genç Psikiyatristi Prof. Dr. Veysi Çeri, çocukların ekran süresine, bilgisayarın çocuklar üzerindeki etkisine ve sosyalleşemeyen, dört duvar arasında kalan çocukların psikolojisine dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
- Çocukların günümüzde neredeyse anne babalarıyla bile görüşemediği, tamamen izole olduğu ve yoğun ekran maruziyetine sahip bir dönemden geçtikleri belirtildi.
- Anne babanın çalışması ve çocuklara yeterince vakit ayıramadığı durumlarda, dede ve nenelerin çocuklardaki pozitif etki açığını kapatmada etkin olabileceği ifade edildi.
- Şehirleşme ile çocukların mahalleden koptuğu ve 4 duvar arasında kaldığı, telefonların bu 4 duvarın içine çektiği dile getirildi.
- Silahlı oyunlarda silah kullanma ve nişan almayı öğrenen çocuklarda şiddetin arttığına dikkat çekildi ve bu durumun ani başlamadığı, önceden görüldüğü vurgulandı.
- Çocukların doğa ile iç içe olması gerektiği, aksi takdirde 4 duvar arasında hayat enerjilerini ve keşfetme arzularını besleyemeyip başka mecralara kayabilecekleri belirtildi.
- Bilgisayar kullanımının kontrollü olması durumunda olumsuz etkisi olmadığı, ancak ailelerin çocuklarını tamamen koparmaması ve kontrollü kullanmayı öğretmesi gerektiği söylendi.
- Çocukların programlanabilir canlılar olduğu ve yetişkinlerden daha fazla yönlendirilebilir oldukları için korunmaları gerektiği vurgulandı.
- 3 yaşına kadar ekranların kesinlikle yasak olması gerektiği, 3-6 yaş arası günde 45 dakika-1 saat, 6-9 yaş arası 1.5 saat ve günlük toplamda 2 saati aşmamalı şeklinde ekran süresi önerildi.
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta meydana gelen okul saldırılarının ardından, çocuk yetiştirme süreçlerinde ekran maruziyetinin etkileri yeniden gündeme geldi. Çocukların ekranla büyütülmesi ne gibi riskler doğuruyor, uzayan ekran süreleri ve sosyal hayattan kopuş, gelişim üzerinde nasıl izler bırakıyor sorularının cevabı merak konusu oldu.
Çocuk ve Genç Psikiyatristi Prof. Dr. Veysi Çeri, Türkiye Gazetesi Editörü Gülcan Ayboğan’ın sorularını cevapladı.
İnsanın iyilik eğiliminde olduğunu, ilerleyen yaşlarda davranışları belirleyen etkenin çevre olduğunu ifade eden Çeri, "Şu an günümüzde çocuklar neredeyse artık anne babaları ile bile görüşemedikleri, tamamen izole oldukları ve onların yüzünden çok ekranlara baktığı çok ilginç bir dönemden geçiyor." dedi.
Anne ve babanın çalıştığı, çocuklara yeterince vakit ayıramadığı durumlarda, dede ve nenelerin çocuklar üzerinde oluşturulacak pozitif etki açığını kapatmada etkin olabileceğini ifade eden Çeri, "Günümüzde şehirleşme ile beraber çocuklarımı artık mahalleden kopardık, çocuklar 4 duvar arasında. Telefonlar dört duvar arasında içine çekiyor." ifadelerini kullandı.
SOSYALLEŞMENİN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Çocukların silahlı oyunlarda silah kullanmayı ve nişan almayı öğrendiklerine vurgu yapan Çeri, "Bu okul saldırıları birden bire başlamadı. Bu işin artık çok kötü yerlere varmak üzere olduğunu, hepimiz gençler arasında şiddetin giderek arttığını görüyorduk" şeklinde konuştu.
Söz konusu tehlikelerden korunmak için çocukların yeniden doğa ile iç içe olması gerektiğinin altını çizen Veysi Çeri, "Aksi takdirde çocukları da suçlayamayız. Yani dört duvar arasında o hayat enerjileri, keşfetme enerjileri, bir yenilik arayışlarını bizler dört duvar arasında maalesef besleyemeyiz. Onlar da bu tür mecralara kayacaklar diye düşünüyorum" sözlerine yer verdi.
BİLGİSAYAR KULLANIMI ÇOCUKLARI OLUMSUZ ETKİLİYOR MU?
Bilgisayar kullanmanın kontrollü şekilde kullanılması durumunda çocuklar üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını dile getiren Çeri, "Ailelere söyleyebileceğimiz çocuğunuzu tamamen buradan koparmayın. Yani ancak bunu kontrollü şekilde kullanmayı öğretmemiz gerekiyor. Çocuklar programlanabilir canlılar, yetişkinler bile sürekli olarak kendiler bir şeylerin söylenmesiyle bir taraflara yönlendirilebilir. Çocuklar bundan çok daha fazlasına açıktır ve ondan dolayı çocukları korumamız gerekir. Aksi takdirde çocukların bir şekilde yönlendirilebilmesi kaçınılmaz diye düşünüyorum" dedi.
ÇOCUKLARDA EKRAN SÜRESİ NE KADAR OLMALI?
Çocuklara yönelik ekran düzenlemesine dair konuşan Çeri, "3 yaşına kadar kesinlikle ekranların yasak olması gerektiğini savunuyorum. Yani hiçbir surette, sadece anne babalarıyla video görüşme olursa onu yapabilirler. 3 yaşından 6 yaşına kadar günde 45 dakika bir saati aşmamalı. 6 yaşından 9 yaşına kadar 1,5 saati geçmemeli. Günlük 2 saati aşmamalı. Aksi takdirde çocuklarımızı buralara kaybetme riskimiz çok yüksek" şeklinde konuştu.
