Dünyayı vurabileceği iddia edildi! Güneş fırtınası nedir, etkileri neler?

Uzay Hava Tahmin Merkezi (SWPC), Pazartesi günü yaptığı açıklamada, son yirmi yılı aşkın sürede görülenlerden daha güçlü bir Güneş radyasyonu fırtınasının etkili olduğunu duyurdu. Peki, Güneş fırtınası nedir, etkileri neler?
 

Dünya, Güneş’ten gelen en güçlü jeomanyetik fırtına kategorilerinden birinin etkisi altına girdi. Fırtına, güneş radyasyonu fırtınaları için kullanılan ölçekte "S4" seviyesinde sınıflandırılıyor. Bu seviye, mümkün olan en yüksek ikinci düzey. En son S4 seviyesinde bir fırtına Ekim 2003’te gözlemlenmişti.

SWPC yetkilileri, “Bu şiddetteki fırtınalar çok nadir görülür” açıklamasında bulundu. Uzmanlar, fırtınanın günlerce sürmesini bekliyor. Bu süreçte kutup bölgelerinde yüksek frekanslı iletişimin tamamen kesilebileceği, ayrıca yüksek irtifada uçan uçaklardaki yolcu ve mürettebat için ek sağlık riskleri oluşabileceği belirtiliyor.

GÜNEŞ FIRTINASI NEDİR, ETKİLERİ NELER?

Güneş yüzeyindeki koyu renkli "güneş lekeleri"nde, Güneş'in manyetik alanında oluşan bir nevi kısa devre sonucu ışın ve plazma patlamaları meydana gelir. Bu patlamalar sonucu röntgen veya ultraviyole gibi ışınlar yayılmaktadır.  ünya’yı etkisi altına alan Güneş radyasyonu fırtınası  iletişim altyapımız üzerinde çeşitli etkilere yol açma potansiyeline sahip.

Güçlü G4 seviyesinde, altyapı üzerinde etkiler görülmesi mümkün. Güneş’ten kopan ve plazma ile manyetik maddelerin patlaması niteliğinde olan CME’ler (koronal kütle atımları) Dünya’ya ulaştığında, beraberlerinde kendi manyetik alanlarını da getiriyor. Uzay Hava Tahmin Merkezi’nden (SWPC) uzay bilimci Robert Steenburgh, bu durumu şöyle açıklıyor:

“Bu manyetik alan uzun iletkenlerin üzerine bindirildiğinde — örneğin boru hatları, demiryolu rayları ve enerji iletim hatları gibi — olması gerekenin dışında elektrik akımı oluşabiliyor.”

Bu tür manyetik girişimler; elektrik şebekesinde sorunlara, radyo iletişiminde aksamalara ve GPS doğruluğunda bozulmalara yol açabilir. Güneş radyasyonu fırtınası ayrıca uzay fırlatmaları ve uydular için de risk oluşturabilir.

Ancak uzmanlara göre, ATM’ler, cep telefonları veya günlük hayatta kullanılan diğer teknolojilerde ciddi sorunlar beklenmiyor. Yalnızca elektrik kesintileri yaşanması halinde, prize bağlı cihazlar ve ev interneti bundan etkilenebilir.

BAŞKA GÜNEŞ PATLAMALARI DA OLABİLİR

Uzmanlar, güneş yüzeyindeki aktif bir leke bölgesinden önümüzdeki günlerde yeni patlamaların gerçekleşebileceğine dikkat çekiyor.