Edebiyat için umut yılı

Hiç unutamayacağımız bir yıl olan 2020’yi geride bırakmaya hazırlanıyoruz. Pandemiyi yaşadığımız, dünyanın ve kültür âleminin oldukça zor bir dönemden geçtiği bu sene sonrasında endişe ve umutla yeni yıla giriyoruz. Bu hisleri en derinde yaşayan ve düşünenlerse edebiyatçılar... Peki, toplumun aynası olan şair ve yazarlar 2020’ye nasıl bakıyor ve 2021 senesinden neler bekliyor? Yaşadıklarımız onların eserlerine nasıl yansıyacak? Bütün bunları kendilerinden dinledik...

MURAT ÖZTEKİN

KOLAYLIK YILI GELİYOR
Nurullah Genç: 2020 yılı sıkıntılarla geçti. Edebiyatla alakadar olan biri olarak, benim açıdan kapanmanın çok fazla rahatsızlık verdiğini söylemem mümkün değil. Ama mevzu edebiyatçıları aşan bir meseleydi. Gittikçe yaşlanan dünyayı çok hor kullandık. Bütün bunlar teknolojiyle de birleşince çeşitli sıkıntılar meydana geldi. Sonra salgınlar hâlinde insanları rahatsız edecek boyutlara ulaştı. Her daim hazırlıklı olmalıyız diye düşünüyorum. Bununla beraber elbette her zorlukla beraber bir kolaylık vardır diye inanıyorum. 2020 zorluklarla geçti, 2021 ise zorluklarla gelen bir kolaylık yılı olsun diye umuyorum.

EDEBİYAT DEĞİŞECEK
İskender Pala: 2020'de insanların hiç beklemediği bir şey oldu ve dünya ortak bir dert edindi. Bütün diğer dertlerin önemini yitirdiği bir dert bu. Ancak dermanını da içinde barındıran bir dert... Her şeyden evvel bu salgın bize 2020 sonrasında insaniyetin devam edip etmeyeceğini gösterecek. Gelmekte olan günler insanın özüne dokunan sınavlara gebe. 2021 ve sonrasında göstergeler daha ziyade mürüvvet, iyilik, fedakârlık, paylaşım, yardımlaşma gibi erdemler üzerinden insanlığı sınayacak. Edebiyat açısından da kitap sektörünün dijitalleşmeye merhaba dediği zamanlara geliyoruz. Yayınından dağıtımına, okurundan eleştirisine veya paylaşımına kadar pek çok eylemin bundan böyle bireyselleşmiş hayatlara yönelik olacağını zannediyorum. Ben bir yazar olarak salgından fazla da etkilenmiş değilim. Zaten günde on saat çalışıyordum salgın sebebiyle zorunlu olarak on iki saat çalışma -buna imkân diye de bakıyorum- ortamına kavuştum. Yani daha fazla okuyup yazabilme imkânım var. Ama bu akışın geleceği ister istemez edebi türleri, konuları, üslupları da değiştirecek diye düşünüyorum.

YAZARLAR KAFA YORACAK
Tarık Tufan: 2020 insanlığın korkularını tetikleyen bir yıl oldu. Modern insanın kendisi hakkında inşa ettiği güçlü güvenlik duygusu ortadan yarılıverdi. İnsanlar bu senede yaşadıkları büyük olaylardan sonra şaşkınlıklarını atıp kendilerine geldiklerinde daha sahici sorular sormak zorunda kalacak. Fertler, yaşananların kendi hayat kurgularında hangi yanlışlıkların sonucu olduğunu anlamak isteyecek. Hiç şüphesiz buna önce fikir adamları, sanatçılar ve edebiyatçılar kafa yormak zorunda. Çünkü onların hayatla kurdukları ilişki, bu soruları en derin şekilde sormaya mecbur bırakır. Ama yaşadığımız büyük kırılmanın müsebbibi olan güçler, yeni soruların önünü almak isteyecektir.

YAŞANANLAR HEMEN YAZILMAZ
Sevinç Çokum: İki yıldır devam ettiğim romanın meşguliyeti içindeydim. Koronavirüs hayatımızı sardı. Neticede 45 senedir olduğu gibi yazarlık benim için bir sığınak yeri oldu. Ama yaşanan acıları hemen yazmam. Yaşanan an, belki öykülerde hemen kâğıda dökülebilir ancak romanda bekleyip bir mimari eser meydana getirmek durumundasınız. Öte yandan yaşım ilerlemiş olsa da umudu olan bir yazarım. Ancak hayata arkamı da dönemem, her zaman eserlerimde acıları ortaya koyarken mutlaka umut kırıntısı da yer alır. Yeni sene belki güzel şeyler getirmeyecektir ama çareler doğacaktır.

PANDEMİ, EDEBİYATA YANSIR
Ethem Baran: 2020 ülkemiz ve tüm insanlık için kötü bir yıldı elbette. Bir yazar olarak günlük yaşantımda çok fazla bir değişiklik olmadı. Oturup okumaya ve yazmaya devam ettim. Sait Faik Hikâye Armağanı benim açımdan bu yılı güzelleştiren bir teselliydi. Ben de bu dönemde 2021 yılında okurla buluşacak yeni öykü kitabımı tamamladım. Uzunca bir süredir üzerinde çalıştığım bir roman vardı; yeni yılda ona çalışacağım. Bu kötü günler her türlü acısıyla, sıkıntısıyla, kayıpları ve yaralarıyla edebiyata yansıyacaktır muhakkak. Ancak her iş kolu gibi yayıncılık sektörü de olumsuz yönde etkilendi. 2021'de de böyle olacağını tahmin ediyorum.

TÜRK EDEBİYATI GENİŞLEYECEK
Sadık Yalsızuçanlar: 2020 gerçekten zorluklarla geçti. Ama “Her zorluğun ardından bir ferahlık gelir” ilahi haberine bağlı olarak ben 2020’de yaşadığımız ağır safhanın önümüzdeki yıl içerisinde yerini ferahlığa bırakacağını düşünüyorum. Kötülükler de güzelliğin fark edilmesi için işlev görüyor. Zorluklar ve gerilimler insanı besliyor. Bu yüzden yeni yılda roman ve hikâye gibi dramatik tondaki metinlerin daha fazla yazılacağını düşünüyorum. Dünya dillerine tercüme edilen edebiyat eserlerimiz oldukça arttı. Bunun daha da gelişeceğini düşünüyorum.

2021 SABIR YILI OLACAK
Selim İleri: Bu sene bir iç hesaplaşma yaşadım; kimleri kırdım, hayattaki hatalarım neydi diye düşündüm. Gerçekçi olmak gerekirse 2021’in bir sabır yılı olacağı kanaatindeyim. O sabır yılında tek çarenin bol okumak ve çalışmak olduğunu düşünüyorum. Benim bir planım yok ama böyle bir salgının elbette edebiyata büyük bir yansıması olacaktır.