Issız adalarda sanat yeşerdi

Kommagene Bienali Adıyaman’daki tarihî mekânlarda gerçekleşiyor. Medeniyet vurgulu bienalin en dikkat çeken mekânı ise barajla ortaya çıkan ıssız adalar…

MURAT ÖZTEKİN

Yaklaşık iki bin sene evvel Kommagene Krallığının askerlerinin çiğnediği, derken Doğu Roma, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluklarına ev sahipliği yapan Adıyaman’ın Kâhta ilçesindeki topraklar, modern zamanlarda Fırat Nehri’nin suları altında kaldı. 1980’li yıllarda suları yükselen Atatürk Barajı içerisindeki tepeler ise birer adaya dönüştü ama ne bir isimleri oldu, ne de sakinleri… Üzerlerinde neredeyse ağaç bile bitmeyen bu adalarda şimdi ise sanat yeşerdi!

23 ÜLKEDEN 53 SANATÇI

İşte Kommagene Bienali, bu topraklarda ilk defa geçekleştiriliyor. Adıyaman Valiliği ve Kâhta Kaymakamlığının ev sahipliği yaptığı sanat faaliyeti, isimsiz adaların dışında Nemrut Zirvesi, Kâhta Kalesi, Arsemia antik şehri, Cendere Köprüsü ve Karakuş Tümülüsü gibi tarihî mekânlara yayılıyor. Önceki gün başlayan bienalde 23 ülkeden gelen 53 sanatçı, sergiler düzenliyor, performanslar gerçekleştiriyor. O sanatçılar arasında Ebru Ceylan, Murat Germen, İsmet Doğan, Doğukan Çiğdem gibi Türkiye’den isimlerin de işleri görülebiliyor.

Ancak farklı teknikler kullanan sanatçıların farklı -ve bazen de çok aykırı- işleri tarihî mekânlarda yer alıyor. Evet, bienalde birtakım küratöryal eksiklikler de göze çarpıyor ama özellikle odak noktası olan adalardaki sanatsal eserlerini görmek sıra dışı bir tecrübe oluyor.

1. Kommagene Bienali, iki ay boyunca Kâhta’nın altı farklı yerinde görülebilecek...

MEDENİYET NEREDE?

Eserleri ziyaret için Balıkçı Mehmet’in teknesiyle isimsiz ve ıssız adalara doğru yol alırken, medeniyetten uzaklaştığınız sularda “medeni” mefhumu hakkında da düşünmeye başlıyorsunuz. Zaten Kommagene Bienali, bu sene “Hayali Bir Uygarlık” temasıyla gerçekleşiyor. Ve akıllarda bir soru beliriyor: Çağdaş dünya ve çağdaş sanat gerçek bir medeniyet oluşturmaya muktedir mi? Adaya çıktığınızda Romanyalı sanatçı Peter Pal’ın taşları kullanarak meydana getirdiği eseri sizi karşılıyor. Michel Comte, Genco Gülan, Dilan Bozyel, Seydi Murat Koç, Kang Heejoo, Cansu Sönmez, Ece Eldek ve Pınar Marul da adalarda eserleri sergilenen sanatçılardan. “Uygarlık Yığını” başlıklı heykel eserleri adalarda yer alan sanatçı Cansu Sönmez, ıssız bir yerde eserlerinin sergilenmesinin keyifl i bir his olduğunu söylüyor. Sönmez sözlerine şöyle devam ediyor: “Aslında sanatçılar olarak kalabalık şehirlerde insanlardan ayrı olarak, ıssız bir adada yaşıyor gibiyiz. Bu yüzden ada benim işlerime uygun bir mekân oldu. Bir ütopya mümkün mü, sorusundan yola çıkarak seramik başlar meydana getirdim ve insanın her dönemde aynı hisleri yaşadığını göstermek istedim” diyor.

KORELİ SANATÇILAR TARİHÎ KALEDE ÇALIŞTI

Kâhta Kalesinde ise Koreli sanatçıların tabiat vurgulu eserleri dikkat çekiyor. Bonggi Park’ın kayısı ağaçlarının kerestelerini kullanarak meydan getirdiği eser onlardan biri… İki hafta boyunca Kahta’da üretim yapan Koreli sanatçılardan Hye Ryung Chung ise, Türkiye’de sanat üretimi için çok sıcak bir ortam bulduğunu ve herkesin kendisine yardım etmek için yarıştığını söylüyor. Türkiye’nin zengin bir kültürel geçmişe sahip olduğunu kaydeden Güney Koreli sanatçı “Kimse duymasa da, tarihî kalede bir hayat gizli ve ben de bunu ortaya çıkarmak istedim. Kalede eser üretmek benim için çok özel bir tecrübeydi” ifadelerini kullanıyor.