Sudan bahane

Boşnaklarla, Osmanlının kaynaşmasına vesile olan Ayvaz Dede Manisalı bir gönül ehli. Cenab-ı Hak “sudan” sebeplerle iki halkı kardeş eyliyor.

İrfan Altıkardeş TRAVNİK

Ayvaz Dede Manisa Akhisarlı bir gönül ehli. Fatih Sultan Mehmet’ten de önce Hakkı tebliğ maksadıyla Avrupa içlerine akıyor. Orta Bosna da Kraula, Prusac civarında eyleşiyor, bir rivayete göre değirmen işletiyor, Sarı Saltuk gibi numune oluyor insanlara.
O günlerde havalide ciddi bir kuraklık yaşanıyor. Gök kızarıyor, zemin sararıyor, ırmaklar boz bulanık akıyor. Boşnaklar geliyor “ihtiyar değirmenci” diyorlar, “sen bilge birisin. Bize temiz su bulabilir misin acaba?”
Mübarek Ajvatovica dağına doğru bakıyor. “Bizim Anadolu’da dağlar su küpüdür derler” diye mırıldanıyor, “Rabbim nelere kaadir değil ki, bir yol gösterir inşaallah.”
Ajvatovica dağı Bugojno ve Donji Vakuf kasabası yakınında bulunuyor. Kışın karı eksik olmuyor. Ayvaz dede zikrolunan dağa çıkıyor, suyu bulmakta zorlanmıyor. İyi de bunu ahşap oluklarla akıtmak gerekiyor. Gelgelelim yolu üzerinde büyük bir kaya var ki delmek geçmek mümkün görünmüyor. Bir yandan külüngünü vuruyor, bir yandan Allaha yalvarıyor. Bir değil, iki değil tam 40 gün uğraşıyor. Gündüzleri balyozla boğuşuyor, geceleri yayıyor seccadesini ellerini açıyor. Bir ara içi geçiyor, rüyasında iki koçun toslaştığını görüyor. Müthiş bir çatırtı. Öyle ki uyandıracak kadar. Aaa o da ne? Görse baksa ki zikrolunan kaya çatlamış su yol bulmuş akıyor.
Rabbim isterse sular büklüm büklüm bükülür... Amenna!
TAM 506 YILDIR
Boşnaklar Ajvas Dedo’ya “aziz” muamelesi yapıyorlar, içlerinden Müslüman olanlar da çıkıyor.
Gün geliyor Fatih Sultan Muhammed yöreyi fethediyor, Türklerle dost oluyorlar. Hadiseyi anlatınca Osmanlılar da hisleniyor. Hemen bir alay tertipleniyor, bahsi geçen mıntıkada aşlar pişiriliyor, açlar doyuruluyor, hatimler indiriliyor.
Zamanla şenlik gelenek hâline geliyor. Boşnaklar tam 506 yıldır (dile kolay) haziran ayı sonlarında feslerini sarıklarını kuşanıyor, atlarına biniyor, sancak açarak, bayrak sallayarak Ajvatovica dağına çıkıyorlar. Yanık sesli hafızlar kulakların pasını siliyor, hatim duaları yapılıyor, ilahiler okunuyor. İkramlar sunuluyor, dostluk kardeşlik pekişiyor. Ancak Tito döneminde (1947) Komünistler şenlikleri yasaklıyorlar. Taa ki dağılma sürecine kadar.
TARİFİ ZOR, GÖRMEK LAZIM
İşte 5 asırdır heyecanla kutlanan Ayvaz Dede Şenliklerinde bu yıl yine neşe ve coşku vardı. Cumartesi sabahı Saraybosna, Bihaç, Mostar, Tuzla, Travnik, Zvornik, Zenitsa gibi şehirlerden gelen atlı bayraktarlar Donji Vakuf ‘ta buluştular.
Karaulada toplanan konvay bilahare Prusac Cami-i şerifi önünde toplandılar.
Donji Vakuf Belediye Başkanı Huso Susic, Manisa Şehzadeler Belediye Başkanı Ömer Faruk Çelik de oradaydılar.
Travnik Müftüsü Ahmed Adilovic sancağı en yaşlı bayraktara teslim etti ve süvariler Prusac’a doğru yola koyuldular.
Onlar atları ve sancaklarıyla ilerlerken yolun iki kenarında biriken halk tekbirler ve salavatlarla teşyi ettiler, tezahüratta bulundular.
500 OTOBÜS 50 BİN MÜMİN
Ertesi gün Bosna Hersek’in değişik şehirlerinden 500 otobüs ile gelen Boşnaklar Donji Vakuf’a bağlı Prusac köyünden yola koyuldular. Takriben 8 kilometre yürüyerek 1100 rakımlı Ajvatovica dağına çıktılar. Alanda belki bine yakın Türk vatandaşı vardı. Bursa Osmangazi Belediyesi zaten organizasyonun ortağıydı, ev sahibi sayılırdı.
Her sene olduğu gibi bu sene de değişik şehirlerde vazife yapan 30 müftü, cüppe ve sarıklarıyla tören alanında hazır bulundular. Kuran-ı kerim tilaveti ile kalpleri nurlandırdılar. Bursa’dan gelen Uludağ Mehter Takımı, cenk marşlarıyla kalabalığı coşturdu. Mehter takımımız marşlarından birini Boşnakça okuyunca büyük alkış aldı. Yaşlı Boşnaklar emektar piştovlarını ateşleyerek heyecanı artırdılar. Ve Bursalı mevlithan İsmail Coşar okuduğu ilahilerle dinleyicileri mest etti adeta.
Bosna Hersek dışında yaşayan Boşnaklar yıllık izinlerini Ayvaz Dede şenliklerine göre planlıyor. Türkiye’de yaşayan Boşnaklar da akraba ziyaretlerini bu güne denk getiriyorlar. Boşnaklar yaşlısı ile genci ile hizmet ediyor, misafirlere büyük ihtimam ve alaka gösteriyorlar.
DESTEĞİMİZ ARTACAK
Türk Dünyası Belediyeler Birliği Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu önderliğinde Anadolu’nun değişik vilayetlerinden 120 belediye başkanı da törene iştirak etti. Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar, Ayvaz Dede şenliklerine desteklerinin artarak devam edeceğini belirterek “Bosnalı kardeşlerimizin Türkiye’ye olan sevgisini ilgisini görmemek mümkün değil. Biz de bu iki kardeş halkı değişik vesilelerle bir araya getirmeye çalışıyoruz. Bu yıl Türkiye’den gelen izci kardeşlerimiz şu koca yamacı Ay Yıldızlı bayraklarla donattılar. Boşnaklar dedelerinden yadigar emanetlerini sergilemeleri bizi mutlu etti. Çoğunun üzerinde nazlı hilal ve Osmanlı tuğralarını gördük. Bu yıl Bosna Hersek İslam Birliği Teşkilatı sadece Türkiye’den gelen ekiplerin sahne almasına müsaade etti. Türk Bayrağı da Bosna Hersek Bayrağı ile birlikte göndere çekildi. Ayvaz Dede buluşmalarının önümüzdeki yıllarda daha büyük kalabalıklara sahne olacağını ümit ediyorum” dedi.

Seneye buluşmak üzere

l Ayvaz Dede şenliklerinin yapıldığı alan TİKA tarafından düzenlendi.
l Boşnaklar misafirlere kahve, lokum ve lokma ikram ettiler.
l Kuzu çeviren seyyarlar taleplere yetişmekte zorlandılar. Kebabın kilosu 25 kaime (12 avro). Türkiye’de çiğ et bile alamazsınız bu paraya.
l Önümüzdeki Ayvaz Dede Şenliğinin 2017 Haziran’ının son Pazar’ı yapılması planlanıyor. Siz şimdiden yerinizi ayırtın bakarsınız buluşuruz orada.