Tarihî miras ateş altında: Son mağdur Tophane Çeşmesi

Üç asırlık Tophane Çeşmesi evsizlerin mekânı oldu, ateşe verildi, asırlık kitabeler karardı.

MURAT ÖZTEKİN- İstanbul’daki tarihî mirasa uluorta zarar veriliyor. Yaklaşık 3 asırlık abidevi Tophane Çeşmesi, yine içinde ateş yakılarak tahrip edildi. İstanbul’un en yüksek duvarlı çeşmesi olan yapıdaki şair Nafihi’ye ait kitabenin hat yazıları zarar gördü, süslemeler karardı. Olayın ardından Emniyet tarafından yapılan incelemede, çeşmeyi tahrip eden 61 yaşındaki O.G.Y yakalanarak adliyeye sevk edildi.

GECELERİ EVSİZLER YATIYORDU

Geceleri evsizlerin yalak bölümünde yattığı bilinen tarihî çeşme, daha evvel de çok defa yakılan ateş yüzünden kararmıştı. Yapıyı İBB Miras’ın restore edeceği öğrenilirken yaşanan durum, şehirdeki kültür mirasının korunması hususundaki tartışmaları tekrar canlandırdı.

Son yıllarda başta Beyoğlu’ndaki Hamidiye çeşmesi olmak üzere birçok abidevi çeşme, tahribat haberleriyle gündeme geldi. Bazı şahıslarca birkaç asırlık çeşmelerin kimyevi madde kullanılarak temizlenmesi de tepki çekti.

Son durum, kamuoyunda “güvenlik ve ceza-i yaptırım eksikliği var” kanaatini pekiştirdi.

20 SENEDE 6-7 DEFA YAKILDI

Konuyu Türkiye gazetesine değerlendiren sanat tarihçisi Dr. Talha Uğurluel “Bu çeşme son yirmi senede belki altı yedi defa yakıldı. Ancak tepki vermeyince yetkililerin de dikkatini çekmiyor. Bölge geceleri tinercilerin yatağı oldu. Güvenlik tedbiri olmayınca oradakiler çeşmenin yalak kısmını çöplerle doldurarak ısınmak için yakabiliyor. İstanbul’un ortasında defalarca işlenen bu suçta yetkililerin de kabahati yok mudur? Bu çeşme, I. Mahmud devrinin şaheseridir. Bir daha yapabilecek miyiz?” diye konuştu.

RODOS’TAKİLER BİLE PIRIL PIRIL

Osmanlı eserlerine dair negatif politikalarına rağmen Yunanistan’daki tarihî çeşmelerin muhafaza edildiğini kaydeden Uğurluel “Rodos Adası’na gittiğimizde Osmanlı çeşmelerinin suyunun aktığını görüyoruz; hepsi pırıl pırıl. Yunanistan bile kültürel zenginlik olarak gördüğü çeşmeleri sahiplenmiş” ifadelerini kullandı.