Bozkırda gizemli Hun mezarları gün yüzüne çıktı!

Türk ve Moğol bilim insanları, TİKA'nın desteklediği "Atlılar Kültürü-2026" projesi kapsamında Moğolistan’ın Khentii bölgesinde geçmişe ışık tutacak bir arkeolojik kazı başlattı. Modern teknolojiyle yürütülen çalışmalarda hedef; bugüne kadar hiç yağmalanmamış bir Hun mezarına ulaşmak ve Türk-Moğol tarihindeki karanlık kalan noktalarını aydınlatmak.

İstanbul Üniversitesi Moğol Araştırmaları Merkezi, İstanbul Aydın Üniversitesi Tarih Bölümü ve Moğolistan Devlet Üniversitesi Göçer Uygarlıkları Enstitüsü ortaklığıyla hayata geçirilen "Atlılar Kültürü-2026" projesi, Türk ve Moğol bilim insanlarını ortak bir tarihi mirası gün yüzüne çıkarmak üzere bir araya getiriyor.

Moğolistan'ın Khentii şehrinde yer alan Bulgan Uul ve Yazaar Uul dağlarında, Hun İmparatorluğu dönemine ait gizemleri aydınlatacak kapsamlı arkeolojik kazı çalışmaları başlatıldı.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), İlteriş Vakfı ve Kanca El Aletleri A.Ş.'nin de desteklediği kazıların Türkiye yürütücülüğünü Prof. Dr. Kürşat Yıldırım ve Prof. Dr. Elvin Yıldırım üstleniyor. Moğolistan tarafının yürütücülüğünü ise Doç. Dr. Ulziibayar Sodnom ve Doç. Dr. B. Galbadrakh üstleniyor.

İki ülkeden öğretim üyeleri, uzman arkeologlar ve doktorlardan oluşan geniş bir Türk-Moğol bilim heyeti sahada birlikte çalışıyor.

TARİHİN GİZEMLİ PERDESİ

Milattan önce 2. yüzyıl ile milattan sonra 2. yüzyıl arasında tarihlendirilen bu mezarlıklar, Hun dönemine ait arkeolojik verileri barındırıyor. Kazı ekibi, bu sezon Yazaar Uul ve Bulgan Uul alanlarında toplam 7 ila 8 kurganı (mezar) kazmayı planlıyor.

Arkeologlar, bugüne kadar hiç yağmalanmamış, soyulmamış bir Hun mezarına ulaşmayı amaçlıyor. Böylece Hunların ölü gömme gelenekleri, mezar mimarisi ve defin ritüelleri bütüncül bir yaklaşımla incelenebilecek.

ARKEOLOJİDE MODERN TEKNOLOJİLER

Çalışmalar arkeolojinin modern imkanlarını kullanarak disiplinlerarası bir yöntemle yürütülüyor. Drone teknolojisiyle alanın hava fotoğrafları ve videoları çekilirken kazının her aşaması üç boyutlu modelleme teknikleriyle dijitalleştiriliyor. Ayrıca mezarların mimari çizimleri çıkarılarak tüm buluntular anlık olarak kayıt altına alınıyor.

YENİ VERİLER

Yazaar Uul ve Bulgan Uul kazılarından elde edilecek yeni verilerin, özellikle Türkiye'deki Hun arkeolojisi çalışmalarında uzun süredir hissedilen akademik literatür eksikliğini büyük ölçüde kapatması ve Hun toplumunun iç yapısına dair karanlıkta kalan noktaları aydınlatması bekleniyor.