25 yılda 6 bin kalbe dokundu: Dünyadaki sayılı cerrahlardan Prof. Dr. Cengiz Köksal

Türkiye, kalp kapak hastalıklarının çok görüldüğü bir ülke. Kalbi durdurup kalp-akciğer makinesine bağlamadan kişinin kendi dokusundan kalp kapak tamiri yapabilen dünyadaki az sayıdaki cerrahtan biri olan Prof. Dr. Cengiz Köksal, geliştirdiği tekniklerle de dünya tıp literatürüne Türk adını yazdırdı.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Geliştirdiği ameliyat teknikleri dünya tıp literatürüne giren Prof. Dr. Cengiz Köksal, 25 yıllık meslek hayatında gerçekleştirdiği 6 bin kalp ameliyatı ile de bir rekora imza atmaya hazırlanıyor. Göğüs kafesini baştan sonra kesmek yerine, 3 santimlik bir kesiden atan kalpte kalp kapak tamiri yapan dünyadaki sayılı cerrahlar arasında yer alan Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cengiz Köksal’la kalp ameliyatlarında kullandığı yöntemi ve Türkiye’de kalp cerrahisinin geldiği noktayı konuştuk.

TÜRKİYE’DE KALP CERRAHİSİ ÇOK İLERİ

Çok değil 20-30 yıl önce kalp ameliyatı olmak için yurt dışına gidilirken, son yıllarda Türk tıbbının ve sağlık sisteminin ulaştığı noktada yurt dışından yabancı hastaların Türkiye’ye gelerek sağlık hizmeti aldıklarını söyleyen Prof. Dr. Cengiz Köksal, “Kalp cerrahisi sağlık turizmi içinde önemli bir yer tutuyor. Neredeyse Avrupa’nın bütün ülkelerinden, Arap ülkelerinden ve Asya’dan gelen hastalar da var. Türkiye kalp cerrahisinde de aranan merkezlerden biri haline geldi. Ülkemiz cerrahi teknikler ve bakım hizmetleri konusunda Avrupa ve Amerika ile yarışıyor. Bu yüzden bizim vatandaşlarımız da kalp ameliyatı olmak için yurt dışına gitmiyor artık” dedi.

Türkiye kalp kapak hastalıklarının çok görüldüğü bir ülke. Bu nedenle kalp yetmezliği gelişen birçok hastada kalp kapaklarının, biyolojik kapak ya da yapay kapakla değiştirilmesi gerekiyor. Ancak bu yöntem hastanın ömür boyu kan sulandırıcı kullanmasını ve bunun için sürekli hastaneye giderek kan düzeylerini ölçtürmesini gerektiriyor.

ANAHTAR DELİĞİ CERRAHİSİ...

Kalp cerrahisindeki en son gelişmenin küçük bir kesiden girilerek hasar görmüş olan kalp kapaklarının kapalı yöntemle tamiri olduğunu belirten Prof. Dr. Cengiz Köksal, “Kalp kapak ameliyatları 1960 yılından bu yana göğüs kafesi kesilerek yapılıyor. Ancak tıp teknolojisindeki gelişmeler sayesinde artık göğsü boydan boya kesmeden, koltuk altından 3-4 santimetrelik bir alandan girilerek kapalı yöntemle kapağı değiştirmek daha da iyisi kalp kapağını kendi dokusu ile tamir etmek mümkün. Kalp kapağının tamir edilmesi sonucunda hasta diğer sağlıklı kişiler gibi hayatına devam edebiliyor, onların yaptığı her aktiviteyi yapabiliyor. Kan sulandırıcı kullanmak zorunda kalmıyor. 40 yaşındaki sağlıklı bir insanın ortalama beklenen 25 yıl hayat süresi varsa, kapağı değişen hastada 12-13 yıldan sonra kesin bir problem oluyor. Ama kapağı tamir edilen bir hastanın hayat beklentisi sağlıklı insanlarla aynı. 3 santimetreden kalp kapak tamirine ‘anahtar deliği cerrahisi’ deniyor. Hasta kan kaybetmiyor, enfeksiyon riski düşüyor ve kısa sürede iyileşerek günlük hayatına dönebiliyor. Bir süre sonra kalp ameliyatı olduğunu bile unutuyor” dedi. Ancak bu tekniği kullanmak cerrahın tecrübesini gerektiriyor. Prof. Dr. Köksal Avrupa’daki uygulamayı şöyle anlatıyor: “Avrupa’da ‘yılda 50’nin altında küçük kesiyle tamir yapmıyorsanız lütfen ilgili merkeze gönderin’ diyorlar. Orada kapak mükemmeliyet merkezleri var. Biz de mitral kapak konusunda mükemmeliyet merkezi olma yolunda yürüyoruz. Vaka sayımız çok fazla. Yılda 100-150 küçük kesiyle mitral kapak cerrahisi yapıyoruz. Ne iş yapıyorsanız, o alanda özelleşin. Ben kendimi ‘mitral kapak cerrahı’ olarak tanımlıyorum. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tıpta özelleşme şart. Çünkü alan daraldıkça daha fazla zaman ayırabilir, o konudaki her toplantıya katılabilir, her yeniliği en kısa sürede okuyup bilgi sahibi olabilirsiniz” dedi.

ATAN KALPTE KAPAK TAMİRİ

Prof. Dr. Cengiz Köksal atan kalpte kapalı yöntemle kapak tamiri yapabilen Avrupa’daki 7 cerrahtan biri. Kalbi durdurmadan ve kalp akciğer makinesine bağlanmadan yapılan kalp kapak tamirinin hasta açısından en istenen yöntem olduğunu ifade eden Prof. Dr. Köksal, “Hastanın yapısal durumuna göre istenen kriterleri karşılayabiliyorsa bu tekniği uygulayabiliyoruz. Bu teknik muhtemel ölüm oranlarını yarı yarıya azaltıyor. Hasta daha çabuk toparlanıyor. Safra kesesi ameliyatlarının bir tık zoru” diye tarif etti.

"TÜRK YÖNTEMİ" TIP LİTERATÜRÜNDE

Prof. Dr. Cengiz Köksal ve ekibi geliştirdikleri farklı kalp cerrahisi yöntemleriyle de kalp kapak cerrahisi alanında dünya literatürüne girerek önemli başarılara da imza atıyor. Bunlardan en sonuncusu da geçtiğimiz aylarda Avrupa’nın en saygın akademik dergilerinden ‘International Journal of Cardiovascular and Thoracic Surgery’de “Triküspit Kalp Kapakçıkları Tamir Yöntemi”. Bugüne kadar ihmal edilen trisküpit kapak hastaları Prof. Dr. Köksal’ın geliştirdiği teknik sayesinde şifa bulacak. Yöntem, romatizmal hastalıklar gibi çeşitli nedenlerle oluşan kalp yetmezliklerinin önemli bir kısmında yapay kalp kapağına gerek kalmadan, ömür boyu bir daha ilaç kullanmadan ve kapak değişimine ihtiyaç duymadan yaşama şansı sunuyor.