Çarpıcı keşif: Devasa yıldız patlaması gerçekleşti!

ABD'deki bir grup bilim insanı, uzak bir yıldızda gerçekleşen devasa boyutlardaki yıldız patlamasını gözlemledi. Araştırmacılar, dikkat çekici bulgularını yayımladı.

Bilim insanları, uzak bir yıldızda 'yıldız patlaması' tespit ettiklerini duyurdu. Üstelik bu patlama, şimdiye kadar tespit edilenlerden bile 10 kat daha güçlü. Patlama, eğer Dünya’ya daha yakın bir konumda olsaydı elektrik şebekeleri arızalanabilirdi. Araştırmacıların tespit ettiği koronal kütle atımı devasa nitelikte. Bu patlamayla birlikte dağılan manyetik alan, GPS sinyallerinde hasara yol açabilecek kadar kuvvetli.

Bilim insanları, teorik olarak böyle bir patlamanın yakınımızdaki yıldızlarda da meydana gelmesinin mümkün olduğunu belirtiyor. İyi haber şu ki; böyle bir patlama yalnızca birkaç bin yılda bir gerçekleşebilir.

GÜNEŞ PATLAMALARI DA GERÇEKLEŞEBİLİR

Colorado Boulder Üniversitesi araştırmacısı Yuta Notsu, “Süper patlamalar Güneş’te gördüğümüz patlamalardan çok daha büyük.” dedi. Araştırmacılar, söz konusu patlamanın 111 ışıkyılı uzaklıktaki EK Draconis’te gerçekleştiğini açıkladı. EK Draconis, bizim Güneşimiz ile aynı büyüklükte ancak çok daha genç. Çünkü EK Draconis, 100 milyon yaşındayken, Güneş 4,6 milyar yaşında.

Bilim insanları, söz konusu çalışma için NASA’nın Transit Exoplanet Survey Satellite (TESS) ve Kyoto Üniversitesinin SEIMEI Teleskopunu kullandı. Araştırmacılar, 32 gece boyunca yıldızı gözlemledi. Ekip, Nisan 2020’de EK Draconis’in katrilyonlarca kilogramlık bir kütleye sahip kavurucu sıcak plazma bulutu fırlattığını gözlemledi. Devasa patlamadan 20 dakika kadar sonra kronol kütle atımını fark ettiler. Saatte yaklaşık 1 milyon hızla hareket eden bir canavar gibiydi.

Güneş fırtınaları da denilen koronal kütle atımı Güneşimizde de sıklıkla meydana geliyor. Bununla birlikte, araştırmacılar daha önce de bu alanda çalışmalar yayımladı. 2019'da Notsu ve meslektaşları, galaksideki genç Güneş benzeri yıldızların sık sık aşırı parlamalar yaşadığını gösteren bir çalışmayı duyurdu.

DÜNYA'YI ANLAMAMIZA YARDIMCI OLABİLECEK

Notsu, koronal kütle atımının daha çok güneş sisteminin ilk yıllarında yaygın olabileceğini söyledi. Yani bu püskürmeler, Dünya ve Mars gibi gezegenlerin bugünkü halini almasına yardımcı olmuş olabilir. Notsu, "Şu anda Mars'ın atmosferi, Dünya'nınkine kıyasla çok ince. Geçmişte, Mars'ın çok daha kalın bir atmosfere sahip olduğunu düşünüyoruz. Koronal kütle atımları, milyarlarca yıl boyunca gezegene ne olduğunu anlamamızı sağlayabilir.” dedi.

Araştırma Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.