İklim krizine ‘mikro’ kalkan! Antalya’da bulundu, binlerce yıllık! Hiç kayda geçmemiş

Karadeniz'e özgü doğu kayınının mikro sığınağı, Antalya’da tespit edildi. Kuraklık ve iklim krizlerine karşı olumlu etki yapacağı öngörülen türün tespiti heyecanlandırdı. Bu popülasyonun binlerce yıllık geçmişe sahip olduğu, son buzul çağından kalan doğal bir miras niteliği taşıdığı değerlendiriliyor.

ANTALYA'DA ORTAYA ÇIKTI

Antalya'nın Akseki ilçesindeki Giden Gelmez Dağları'nda yapılan bir araştırmanın sonucu dikkat çekti. Araştırmada, Karadeniz'e özgü doğu kayınının mikro sığınağı tespit edildi.

“BU TÜR ALANLAR ÇOK KRİTİK”

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Kavgacı, "Bu tür alanlar gelecekte iklim değişikliğine uyum açısından çok kritik. Kuraklığa daha dayanıklı bireyler içerebilir. Bu nedenle gen koruma alanı olarak değerlendirilmesi gerekiyor" dedi.

DAHA ÖNCE KAYITLARA GEÇMEMİŞ

1750-1800 metre yükseltiler arasında, karstik yapılı arazi üzerinde bulunan doğu kayınını önemine dikkat çeken Prof. Kavgacı, bunun daha önce kayıtlara geçmediğini belirtti.

Türün, Hatay'daki bilinen Akdeniz yayılış alanlarının yaklaşık 400 kilometre batısında yer aldığı ve nemli mikroklima koşullarının etkisiyle bu bölgede varlığını sürdürdüğü belirlendi.

BÖLGE TOROS GÖKNARIYLA KAPLI

Bölgedeki doğu kayını bireylerinin hem tohum kökenli genç fertlerden hem de kök sürgünü yoluyla oluşmuş çok gövdeli yapılarından meydana geldiği gözlendi. Bölgedeki ormanın büyük ölçüde Toros göknarıyla kaplı olduğu tespit edildi.

Öte yandan bölgede akçaağaç, karaağaç ve üvez gibi kuzey ormanlarına özgü türler de bulundu.

“BEŞ FARKLI YAYILIŞ ALANI TESPİT ETTİK”

Yaklaşık 2,5 saatlik zorlu bir yürüyüşün ardından türün ilk örneklerine rastladıklarını belirten Prof. Kavgacı şöyle konuştu:

İlk noktada iki ağaç vardı. Ardından yaptığımız taramada toplam beş farklı yayılış alanı tespit ettik. Bir kısmı tek gövdeli, bir kısmı ise ocak formunda çok gövdeli bireylerden oluşuyordu. Bu alanlarda hem toprak daha derin hem de mikro ölçekte nem birikimi daha yüksek. Türün, bölgede yaşayabilmesini sağlayan temel etken bu mikro iklim koşullarıdır.

“BİNLERCE YILLIK GEÇMİŞE SAHİP"

Kavgacı, doğu kayınının bilinen yayılış alanlarının Karadeniz, Kafkasya ve Amanos Dağları ile sınırlı olduğunu vurguladı.

Kavgacı, şöyle konuştu: Bu bulgu, Anadolu diyagonali olarak bilinen Gümüşhane'den Hatay Amanos Dağları'na uzanan göç koridorunun tek açıklayıcı model olmayabileceğini düşündürüyor. Bu popülasyonun binlerce yıllık geçmişe sahip olduğu, son buzul çağından kalan doğal bir miras niteliği taşıdığı değerlendiriliyor. Bu mikro-sığınak dediğimiz alanlar, türlerin ana yayılış alanlarının dışında, kendilerine uygun küçük hayat cepleri bulup varlıklarını sürdürdükleri yerlerdir. Buradaki alan yarım hektarı bile bulmuyor ancak taşıdığı genetik değer çok büyük.