Toprağı Sudan ucuz!

Tarihi milattan önce 5000 yılına kadar uzanan Sudan'ın zengini zengin fakiri de fakir, ortası yok. Bir dünya arazi işletilmediği için boş duruyor.

Afrika'da yer alan Sudan Cumhuriyeti, 38 milyon nüfusa sahip. Kara kıtanın en geniş 3. ülkesi. Mısır'ın 639 yılında Amr İbnu'l-As tarafından fethedilmesinden sonra Müslümanların bölgede yaptığı ticaret sayesinde İslamiyetle tanışmışlar. Osmanlı zamanında birtakım karışıklıklar yaşamış ve sonunda 1899 yılında İngilizlerin sömürgesine girmiş. 1 Ocak 1956'da bağımsızlığını ilan edene kadar dış güçlerin himayesinde kalmış. 2005'te güneyin özerklik ilan etmesiyle başlayan iç savaşlar, 2011'de ülkenin ikiye ayrılmasıyla son bulmuş.
Bir dünya arazi, işletilmediği için boş duruyor. Bizim kafa, maydanoz soğan ekilse dünyaya ihraç edilir ama maalesef durum bu. Ortalama maaşlar, 100 ile 350 dolar arasında değişiyor. Ülke halkı zor şartlarda bu parayı alıyor lakin ihtiyaçlar da çok ucuz sayılmaz. Mesela domatesin kilosu 2 dolar. Bir tek nar almaya kalksanız o da 1.5 dolar.

Sudan'dan bir tutam... VİDEO İÇİN TIKLAYINIZ

KARANLIKTA GEÇEN HAYATLAR
Zengini zengin, fakiri de fakir, ortası yok. Komşu Müslüman ülkelere rağmen en büyük yardım dost Türkiye'den geliyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) burada da birçok alanda Sudanlılara destek oluyor. Göz kataraktı ülkedeki en büyük problemlerden biri. Binlerce insan, bu yüzden hayatı karanlıkta yaşamak zorunda kalıyor. Katarakt ameliyatının fiyatı 120 lira civarından lakin nüfusun büyük çoğunluğunun bu parayı ödeyecek imkanı yok. Halkın yüzündeki derin çizikler dikkatimizi çekiyor. Her kabilenin kendine özgü bir şekli varmış. Yüzlerce kabile olduğunu düşünürsek bir o kadar da farklı şekil olduğunu anlayabiliriz. TGRT Belgesel'de yayınlanan "Seyyah-ı Fakir" programı için de çekimler yaptık. Hazırlıklarımız bittiğinde izleyebilirsiniz.

MİDELER 'FUL'LENDİ
Ful, Sudanlıların kahvaltılarında vazgeçemediği yerel bir lezzet. Ezilmiş bakladan yapıyorlar. Yol kenarında nerede bir yemek yiyen kalabalık görürseniz bilin ki Ful yiyordur. Tadına baktık, ne yalan söyleyeyim, damak tadımıza uygun ama herkes yiyemez. Kaşık çatal kullanmıyorlar fakat bulunduruyorlar.

İNGİLİZ OYUNU!
Sokaklarda bir bitki dikkatimizi çekti. Hiçbir şeye yaramadığını hatta hayvanların bile yemediğini öğrendik. Etrafta ne kadar su varsa çekiyor, kessen daha fazla ürüyor. İngilizlerin bu güzel topraklara bıraktığı bitki, bir nevi biyolojik silah.


ETLER TAVANA
Aldıkları etleri tavanlarda kurutup öyle yiyorlar. Fantezi olsun diye değil, elektrikleri olmadığı için. Dolapları yok. Su ise zaman zaman bozulan pompa yüzünden büyük sıkıntı.

TAHTA DEFTER
Çocukların ders gördüğü yetimhanelerden birini ziyaret ettik. Durumları gerçekten çok zor. İhlas Vakfı yıllardır bu yetimlere yardım gönderiyor. Kurban Bayramında aldıkları et onlara 1 sene yetiyor. Bunca zorluğa rağmen azimle ve şevkle hafız oluyorlar. Ülkedeki her 3 kişiden birinin hafız olduğunu düşünürsek sanırım konuyu dahi iyi anlatmış oluruz.

BİRAZ FAZLA RAHATLAR!
Sudan halkı oldukça rahatına düşkün. 08:00'de açılan resmi daireler 15:00'te kapanıyor. Bankalar ise, 12:00'de paydos ediyor. Sudanlılar için bir tabir vardır; "Koşan Sudanlıya rastlamanız mümkün değil..." Bir Sudanlı'ya saat 10'da randevu verirseniz size "11'e kadar bekle, 12'de gelmezsem 1'de git" derler.

TARIK BİN ZİYAD GİBİ...
Yüz akımız Müştak
Müştak Saygın, 2 yıl önce İhlas Vakfı'nın Sudan'da gerçekleştireceği yardımlar için İstanbul'dan Afrika'nın yolunu tutmuş. Yüzlerce yetim ve ihtiyaç sahibine İhlas Vakfı'nın ulaştırdığı yardımları dağıtmış. Türkiye'ye dönmüş dönmesine de aklı orada kalmış. Ne yapmış etmiş tekrar gitmiş kızıl topraklara. Tarık Bin Ziyad gibi yakmış gemileri. Öyle diyor bana. 3-5 ay epey zorluk çekmiş. Türkiye'ye geri dönmeyi düşündüğü sıralarda evlenmeye karar vermiş. Haber salmış Sudan'ın dört bir tarafına; "İstanbullu Müştak eş arıyor" diye... Adil Arabi isminde Peygamber Efendimizi rüyasında 11 defa görmüş bir zat ile karşılaşmış. Adil Baba, bir gün aniden seslenmiş Müştak'a, "Hazır mısın evlat?.." Müştak dünden hazır. Gün kararlaştırılmış, adres ve saat tamam. İlk görüşte aşık olmuş. İlaf isminde bir kız çocuğu var.

'SAYGIN'?İŞ ADAMI
Müştak Saygın (sağda), İhlas Vakfı'nın temsilcisi ve iş adamı olarak Hartum'da yaşıyor. Rabbim böyle hizmet aşkı nasip etsin cümlemize.


"GAZEL"LER İŞBAŞINDA
Burada çamaşırı erkekler yıkıyor. "Gazel" adı verilen çamaşır yıkayıcılar, yıkayıp kurutup ütülüyor ve teslim ediyor kıyafetleri. Yani Sudanlı kadınların çamaşırdan yana derdi yok.
Raşit Ağzıkara