ABD-İran hattında kritik viraj! Trump, anlaşma taslağında değişiklik istedi

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen nükleer anlaşma görüşmelerinde müzakerecilerinin üzerinde uzlaştığı taslak metinde bazı değişiklikler yapılmasını istedi. Trump’ın özellikle İran’ın nükleer malzemeleri ve uranyum stoklarına ilişkin maddelerin güçlendirilmesini talep ettiği belirtilirken, bu durum taraflar arasında yeni bir müzakere sürecini başlattı.

Konuya yakın iki kaynağın verdiği bilgiye göre Trump, Cuma günü Beyaz Saray Durum Odası’nda düzenlenen toplantıda, ABD ve İran heyetleri arasında şekillenen anlaşma taslağının bazı bölümlerinin yeniden gözden geçirilmesini istedi.

Anlaşmanın kısa süre içinde sonuçlandırılmasını destekleyen Trump’ın, özellikle İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin hükümler konusunda daha net ve güçlü güvenceler talep ettiği ifade edildi. Beyaz Saray da Trump’ın yalnızca ABD’nin çıkarlarına hizmet eden ve İran’ın nükleer silah edinmesini kesin olarak engelleyecek bir anlaşmayı kabul edeceğini açıkladı.

EN ÖNEMLİ BAŞLIK: İRAN'IN URANYUM STOKLARI

Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Trump’ın üzerinde durduğu en önemli başlık, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları ve bu malzemenin geleceğine ilişkin düzenlemeler oldu. Mevcut taslakta İran’ın nükleer silah edinme girişiminde bulunmayacağına yönelik bir taahhüt yer alırken, bunun ötesinde somut yükümlülükler bulunmuyor.

HÜRMÜZ'E İLİŞKİN MADDELERDE DE DEĞİŞİKLİK İSTEDİ

Taslak ayrıca, İran’ın nükleer taahhütleri ile ABD yaptırımlarının kaldırılması konularında müzakereler yürütülmesi için 60 günlük bir süre öngörüyor. Görüşmelerde İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının nasıl ortadan kaldırılacağı ve gelecekteki zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl sınırlandırılacağı temel gündem maddeleri arasında yer alıyor. Trump’ın ayrıca Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin bazı ifadelerin de değiştirilmesini istediği belirtildi.

İranlı yetkililer ise devlet medyasına yaptıkları açıklamada nihai metni henüz onaylamadıklarını bildirdi. Buna karşın ABD tarafında daha önce yapılan değerlendirmelerde, Tahran yönetiminin anlaşmayı imzalamaya hazır olduğu ve sürecin Trump’ın kararına bağlı olduğu öne sürülmüştü. ABD’li yetkililer, İran tarafının Trump’ın taleplerine cevap vermesinin birkaç gün sürebileceğini ifade etti.

ANLAŞMA YAKIN, ANCAK KESİN DEĞİL

Üst düzey bir yönetim yetkilisi, Trump'ın istediği şartların karşılanması için beklemeye hazır olduklarını belirterek, anlaşmanın bir hafta içinde ya da daha kısa sürede sonuçlanabileceğini söyledi. İran devlet medyası da anlaşmanın yakın olduğunu ancak henüz kesinleşmediğini duyurdu. Tahran yönetimi, anlaşma kapsamında dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonlarına erişim sağlayacağını iddia ederken, Beyaz Saray bu iddiayı yalanladı. Taraflardan resmi bir anlaşma açıklaması ise henüz gelmedi.

"İRAN'IN HAKLARI GÜVENCE ALTINA ALINANA KADAR HİÇBİR ANLAŞMA ONAYLANMAYACAK"

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Kalibaf, İran Meclisi’nin çevrimiçi oturumunda ABD ile devam eden müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Diplomasinin savaş meydanında kazanılan zaferi taçlandırma amacına hizmet ettiğine işaret eden yapan Kalibaf, "Diplomasi alanındaki askerlerimizin düşmanın sözlerine ve vaatlerine güveni yok. Bizim için somut kazanımlar elde etmek bir ölçüttür ve bunun karşılığında taahhütlerimizi yerine getireceğiz. İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız." ifadelerini kullandı.

Kalibaf ayrıca, "düşmanın" savaşın yeni aşamasında ekonomik baskı ve medya üzerinden propaganda yolu ile milli birliği bozmaya çalıştığını ancak bunun "boş bir hayal" olduğunu söyleyerek, mücadelenin "askeri alanda, sokakta, diplomaside ve halka hizmette" devam ettiğini belirtti.