Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi'nde Trump mesajı: Macron planı reddetti, Almanya onayladı

Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi öncesi dikkat çeken açıklamalar geldi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran savaşı konusundaki mesajının Avrupalı liderler tarafından "açık şekilde alındığını" söyledi.

Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın gönderdiği mesajların gölgesinde başladı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupalı liderlerin Trump’tan gelen bu "hayal kırıklığı" mesajını yüksek sesle ve net bir şekilde aldığını duyurdu.

RUTTE: AVRUPALILAR HAREKETE GEÇİYOR

Zirve öncesi müttefiklerin nabzını tutan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, transatlantik ilişkilerdeki gerilimi gizlemedi. ABD’nin, müttefiklerin Orta Doğu’daki operasyonlara katılma konusundaki direnci nedeniyle büyük bir hayal kırıklığı yaşadığını belirten Rutte, "Avrupalı liderler mesajı aldı. Artık ikili anlaşmalar, üs talepleri ve lojistik destek konusunda somut güvenceler veriyorlar" dedi.

MACRON'DAN "HÜRMÜZ" RESTİ: KATILMAYACAĞIZ

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zirve alanına girişte yaptığı açıklamalarla Trump’ın yeni planına karşı en sert tepkiyi veren isim oldu. Trump’ın ticari gemileri Hürmüz Boğazı’ndan çıkarmaya yönelik Özgürlük Projesi'ni hedef alan Macron, "Bana belirsiz gelen bir noktada herhangi bir askeri operasyona katılmayacağız. ABD eğer şimdi tekrar açmak istiyorlarsa, bu çok iyi. Bunu en başından beri söylemiştik." dedi.

RUSYA'YA GÖNDERME YAPTI

Macron ayrıca "Bu ülkeye bu kadar çok ilk ziyaret gerçekleştirmemiz gerçekten iyi bir gösterge. Çünkü 8 yıl önce bu ülke görüşme masasında Rusya'nın fiili uydu olarak görülüyordu" dedi.

Macron, çözümün ancak ABD ve İran'ın koordineli bir şekilde boğazı yeniden açmasıyla mümkün olacağını ileri sürdü.

ALMANYA'DAN GERİ VİTES

Fransa'nın aksine Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD ile köprüleri atmamaya çalışan bir tutum sergiledi. Merz, asker çekme kararını "abartılmış ama yeni olmayan bir durum" olarak nitelendirerek, ABD'nin NATO'daki en önemli ortak olmaya devam edeceğinin altını çizdi.

MERZ’DEN TÜRKİYE RANDEVUSU

Başbakan Merz, İran savaşına farklı baksalar da ABD ile "İran'ın nükleer silaha sahip olmaması" noktasında ortaklaştıklarını iletti. Trump ile diyaloğu sürdüreceğini ifade eden Merz, yüz yüze görüşme için Temmuz ayında Türkiye’de yapılacak NATO Zirvesi’ni işaret etti. Merz ayrıca, Biden döneminde kararlaştırılan Tomahawk füzelerinin teslimatının, ABD'nin kendi stoklarındaki yetersizlik nedeniyle şu aşamada muhtemel görünmediğini itiraf etti:

"Aralıkları biraz uzasa da hala oldukça düzenli olarak konuşuyoruz ve birbirimizle mantıklı bir şekilde iletişim kuruyoruz" dedi. Trump ile ne zaman yüz yüze görüşeceği ve gerilimin kaynağına ilişkin sözlerine açıklık getireceğine yönelik bir soruya Merz, "Birbirimizle konuşma fırsatımız olacak. Bu yıl içinde birkaç kez görüşeceğiz. Haziran ayında Fransa'daki G7 zirvesinde buluşacağız. Temmuz ayında Türkiye'deki NATO zirvesinde buluşacağız"

AB: TRUMP'IN KARARINA ÇOK ŞAŞIRDIK

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD Başkanı’nın Almanya’dan asker çekme kararının zamanlamasının sürpriz olduğunu söyledi. Zirvede konuşan Kallas, "Bu, NATO’da Avrupa ayağını güçlendirmemiz ve daha fazlasını yapmamız gerektiğini gösteriyor. Amerikan askerleri Avrupa’da yalnızca Avrupa’nın değil, aynı zamanda ABD’nin çıkarlarını korumak için bulunuyor" dedi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise, "Eğer bir şey öğrendiysek o da ne kadar savunmasız olduğumuzdur" ifadelerini kullandı.

AVRUPA SİYASİ TOPLULUĞU 8. ZİRVESİ'NDE BARIŞ RÜZGARI! PAŞİNYAN: AZERBAYCAN'A GİDEBİLİRİM

Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi, sadece transatlantik krizlere değil, aynı zamanda Güney Kafkasya’da tarihi bir normalleşme sürecine de sahne oluyor.

Paşinyan, Azerbaycan ile sağlanan mevcut sükunetin Ermenistan’ın bağımsızlık tarihinden bu yana en istikrarlı dönem olduğunu belirtti:

"Şu anda Azerbaycan ile barış içindeyiz. İki yıldır çatışma nedeniyle kimsenin zarar görmemesi, bağımsızlığımızdan bu yana eşi benzeri görülmemiş bir durum"

Ayrıca 2028 yılında Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak olan Azerbaycan’ı ziyaret etme arzusunu dile getiren Paşinyan, "Zirveye katılmak için gün sayıyorum" şeklinde konuştu.

Zirvenin en dikkat çeken anlarından biri, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in video konferans yoluyla Erivan’daki etkinliğe katılması oldu. Paşinyan, "Bu, Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın Ermenistan’da düzenlenen bir etkinliğe uzaktan da olsa katıldığı ilk sefer" ifadesini kullandı.

İLK KEZ AVRUPA DIŞINDAN BİR ÜLKE KATILIYOR

AB üyesi 27 ülkenin yanı sıra Batı Balkan ülkeleri, Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkeleri, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, İngiltere, Ukrayna ve Türkiye dahil yaklaşık 50 ülkeden dünya liderleri, Ermenistan'da düzenlenen 8. Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi için bir araya geldi.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında 2022'de Avrupa'nın geleceğine ilişkin siyasi ve stratejik tartışmalar için kurulan bir hükümetler arası platform olan Avrupa Siyasi Topluluğu'nun sekizinci zirvesi, ABD ile gerginliklerin ardından müttefik arayışına giren Kanada'nın katılımıyla ilk defa Avrupa coğrafyası dışından bir ülkenin de katılımıyla gerçekleşiyor.

"Avrupa'da Geleceği İnşa Etmek: Birlik ve İstikrar" temasıyla gerçekleştirilen zirvede liderler, ABD-İran gerilimi dahil Avrupa ve bölgenin karşı karşıya olduğu tehditleri yüz yüze değerlendirme imkanı bulacak.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın eş başkanlığında gerçekleştirilen zirvede Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Yardımcı Cevdet Yılmaz temsil ederken, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna Başbakanı Vladimir Zelenskiy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Polonya Başbakanı Donald Tusk, Kanada Başbakanı Mark Carney ve AB liderleri ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de zirveye katılanlar liderler arsında yer aldı.

CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI CEVDET YILMAZ PAŞİNYAN'LA GÖRÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen zirveye katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Karen Demirchyan Spor ve Konser Kompleksi’nde dünya liderleriyle bir dizi ikili görüşme gerçekleştirdi.

AGİT GENEL SEKRETERİ SİNİRLİOĞLU İLE KRİTİK GÖRÜŞME

Görüşmenin ardından bir açıklama yapan Yılmaz, AGİT’in bölgesel istikrardaki rolüne vurgu yaparak şunları söyledi:

"AGİT'in sahip olduğu kurumsal birikimle, önümüzdeki dönemde de Avrupa-Atlantik ve Avrasya coğrafyasındaki barışa, huzura ve istikrara etkin katkı sunmasını gönülden temenni ediyor, Sayın Sinirlioğlu'na çalışmalarında başarılar diliyorum."