Babaların vücudundaki mikroplastikler kız çocuklarını hasta ediyor! Uzmanlar uyardı

Çevrenin her köşesine yayılan mikroplastikler, sadece kendimizi ve içinde bulunduğumuz dünyayı değil, aynı zamanda gen aktarımı ile gelecek nesilleri de etkiliyor. ABD’li uzmanlar, alanında bir ilk olan bir çalışmada, erkeklerin mikroplastiklere maruz kalmasının, kız çocuklarının metabolik hastalıklara karşı savunmasız hale getirdiğini ortaya koydu.

ABD'li araştırmacılar, tarafından fareler üzerinde yapılan yeni bir araştırma, erkeklerin mikroplastiklere maruz kalmasının, sonraki nesilde metabolik hastalıklara neden olduğunu ortaya koydu.

Sadece mikroplastiğe maruz kalan babaların dişi yavruları, maruz kalmayan babaların dişi yavrularına göre daha güçlü diyabet belirtileri gösterdi. Bu durum, babanın mikroplastik temasının erkeklerin üreme hücrelerindeki küçük RNA'ları değiştirdiğini ortaya koydu. Yani mikroplastikler, genetik kodda olmayan epigenetik ayarlamalar yoluyla çocukta hastalığa neden oluyor.

BESLENME ALIŞKANLIKLARI SONUCU DEĞİŞTİRMEDİ

Diğer taraftan, 5 milimetrenin altındaki küçük parçacıklar olan mikroplastikler, okyanusladan insan organlarına kadar her yerde tespit edilmiş durumda. UC Riverside California Ünivesitesi’ndeki (UCR) araştırma, babalardaki mikroplastik maruziyetinin, üreme biyolojisini etkileyerek, özellikle de kız çocuklarında diyabet gibi metabolik hastalıklara neden olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, "gizli" savunmasızlıkları ortaya çıkarmak için, tüm yavruları Batılı beslenme alışKanlıklarını taklit eden ve metabolik stresi büyüten yüksek yağlı bir diyetle besledi. En önemlisi, babaların kendileri normal bir diyetle beslendi. Sadece mikroplastik maruziyetleri farklıydı. Bu da yavrular üzerindeki etkilerin, babanın çevresel maruziyetinin bir sonucu olduğunu, obezite veya kötü diyetten kaynaklanmadığını gösterdi.

KIZ ÇOCUKLARI ETKİLENDİ, ERKEK ÇOCUKLARI DEĞİL

Diğer taraftan, mikroplastiğe maruz kalan erkek farelerin dişi yavruları, aynı yemeği yemelerine rağmen, maruz kalmayan babaların dişi yavrularına göre daha güçlü diyabet belirtileri geliştirdi. Erkek yavrular ise diyabet geliştirmedi, ancak yağ kütlesinde küçük ama anlamlı bir azalma gösterdi. Bu cinsiyete özgü sinyal, mikroplastiklerin gelişimsel yollarla erkek ve dişi yavrular üzerinde farklı şekillerde etkileşime girebileceğini ortaya koydu.

Çalışmanın baş yazarı ve UCR Tıp Fakültesi biyomedikal bilimler profesörü Changcheng Zhou, "Bu cinsiyete özgü etkinin kesin nedenleri hala belirsiz" dedi. Zhou, kız çocuklarının karaciğerlerinde daha önce diyabetle ilişkilendirilen, pro-enflamatuar ve pro-diyabetik genlerde artış gözlemlediklerini, ancak bu değişikliklerin erkek yavrularında görülmediğini ekledi.

ÇALIŞMA NASIL YAPILDI?

Bir babanın maruziyetinin kızının hastalık riskine nasıl dönüşebileceği sorusuna cevap arayan araştırmacılar, erkeklerin üreme hücreleri üzerinde incelemeler yaptı. UCR'de geliştirilen bir dizileme platformu olan PANDORA-seq'i kullanarak, küçük kodlamayan RNA'ların (sncRNA'lar) profilini çıkardılar. Bu moleküler anahtarlar, erken gelişim sırasında gen aktivitesini ayarlayan "kısma anahtarları" olarak işlev görüyor.

Araştırmacılar, mikroplastik maruziyetinin üreme, hücresi sncRNA'larının içeriğini önemli ölçüde değiştirdiğini buldu. Bu değişiklikler DNA kodunda bir değişiklik değil; genlerin embriyoda ve sonrasında nasıl ifade edildiğini yeniden şekillendirebilen epigenetik ayarlamalardan oluşuyor.

Zhou, "Bildiğimiz kadarıyla, bizim çalışmamız, babanın mikroplastik maruziyetinin, üreme hücrelerindeki küçük kodlamayan RNA profillerini etkileyebileceğini ve yavruda metabolik bozukluklara yol açabileceğini gösteren ilk çalışmadır" dedi.

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN GENİŞ KAPSAMLI SONUÇLAR

Zhou, bulgunun daha büyük sonuçlarını vurgulayarak, “Bugünün maruziyeti, yarının riskini artırabilir” dedi.

Araştırmacılar, verilerin farelerden gelse de, insanlarda mikroplastiklerin yaygınlığı ve küçük RNA'ların gelişimdeki korunan rolleri göz önüne alındığında, benzer prensiplerin insanlar için de geçerli olduğunu söyledi.

Zhou, "Çocuk sahibi olmayı planlayan erkekler, hem kendi sağlıklarını hem de gelecekteki çocuklarının sağlığını korumak için mikroplastikler gibi zararlı maddelere maruziyetlerini azaltmayı düşünmelidir" tavsiyesinde bulundu.

Çalışma, Journal of the Endocrine Society adlı bilimsel dergide yayımlandı.