Devletin yapısı değişiyor!

Hâlen birçok ülkenin terör listesinde olan Taliban’ı tanıma konusunda Batılı ülkelerden temkinli açıklamalar geliyor. Kısa süre içinde yeni programlarını açıklayacaklar. Afgan uzman Ahmet Cavid “Şimdi daha ılımlı mesajlar veriyorlar ve bu durum Taliban’ın imajını ve kabul edilebilirliğini etkileyecek’’ dedi.

YILMAZ BİLGEN

Taliban Hareketi Afganistan’ın tamamına yakınını ele geçirdi. Başkent Kâbil’e giren Taliban savaşçıları cumhurbaşkanlığı sarayında okuduğu bildiri ile Afganistan’da yeni bir dönemin başladığını tüm dünyaya ilan etti. Hâlen birçok ülkenin terör listesinde olan Taliban’ı tanıma konusunda Batılı ülkelerden temkinli açıklamalar gelirken Çin, İran, Katar, Suudi Arabistan, Rusya ve Türkiye Kâbil’de bulunan büyükelçilik binalarını açık tutan ve faaliyetlerini sürdüren ülkeler oldu. Taliban liderlerinden Mevlevi Abdusselam Hanefi tarafından yapılan resmî açıklamada kısa süre içerisinde hareketin çok yönlü programının açıklanacağı duyuruldu. Taliban açıklamasında ‘ABD dâhil tüm ülkelerle yapıcı ilişkiler kurma hedefindeyiz’ denildi.
Afganistanlı uzman Ahmet Cavid, daha önce varılan 6 aylık geçici yönetim sürecinin yaşanan gelişmelere bağlı olarak iptal edildiğini ve Taliban’ın yakın zaman içerisinde mevcut anayasayı değiştirerek İmaratı-İslam (İslam Emîrliği) yönetim modelini tüm dünyaya açıklayacağını söyledi.

ESKİ TALİBAN YOK
İlk olarak 6 Ağustos’ta Afganistan-İran sınırında yer alan Zerenc vilayetine giren ve 10 gün gibi kısa sürede Pençşir dışında kalan 33 ilde kontrol sağladı. Afgan uzman Ahmet Cavid şunları söyledi: Taliban’ın sergileyeceği tavır tüm dünya da merakla bekleniyor. Gerek kılık kıyafet, gerekse kadınların eğitim ve giyimleri, temel insan hakları, ekonomi ve siyasi alanda verecekleri mesaj ve atacakları adımlar belirleyici olacak. Ancak şu ana kadar verilen beyanatlar ve halka karşı sergilenen davranışa bakarak ‘eski Taliban yok’ diyebiliriz. Burka mecburiyeti, kadınların eğitimden menedilmesi ve erkeklere sakal zorunluluğu gibi uygulamaların tekrar edilmeyeceği açıklandı. Afganistan’da iktidara geldikleri 1996 yılında getirdikleri kadınlara yönelik kısıtlamalar, eğitim, siyaset, dış politika ve ekonomi programlarının olmaması çok ciddi sorunlara yol açmıştı. Uluslararası camiadan gelen tepkilerin kaynağı da bu uygulamalar olmuştu. Şimdi daha ılımlı mesajlar veriyorlar ve bu durum Taliban’ın imajını ve kabul edilebilirliğini etkileyecek.
Afganistan’ın önemli siyasi figürlerinden eski devlet başkanı Hamid Karzai, Abdullah Abdullah ve Gulbeddin Hikmetyar şu an Kâbil’de yönetimin resmen devrini gerçekleştirmek için bekliyor. Barış Konseyi adı altında faaliyet yürüten bu isimler Kâbil’de savaş çıkmaması ve kan dökülmemesi için büyük çaba sarf etti ve Taliban heyeti ile yoğun mesai harcadı.

YÖNETİM ŞEMASI
Afganistan’da iktidarın yeni sahibi Taliban’ın yönetim şemasında bir numaralı isim Molla Hibetullah Ahundzade. (Emir-ül Müminin)
Askerî kanatta ise hareketin kurucusu Molla Ömer’in kardeşi Molla Yakup var.
Taliban içerisinde önemli ağırlığı olan Hakka Grubu Lideri Molla Siracuddin Hakkani ise Mali ve İdari işlerden sorumlu isim.
Siyasi işler sorumluluğunu Molla Abdulgani Brader yürütüyor.
Molla Abdulhakim ise tüm hareketin baş müftüsü ve fetva makamı olarak görevlendirilmiş durumda.