Hollanda Savunma Bakanı F-35'in sırrını açık etti! "iPhone gibi kilidi kırılır"
Dünyanın en pahalı savaş uçakları arasında yer alan F-35’ler, bu kez maliyetleriyle değil yazılım bağımlılığıyla gündeme geldi. ABD’nin yazılım güncellemelerini durdurma ihtimalini gündeme taşıyan Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman, F-35’in yazılım sisteminin "tıpkı bir iPhone gibi kilidi açılarak değiştirilebileceğini" söyledi.
BNR Nieuwsradio'nun podcast'ine katılan Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman, ABD'nin F-35 savaş uçaklarına yönelik yazılım güncellemelerini durdurması ihtimalini gündeme taşıdı.
Savaş uçaklarının yazılım kilidinin kırılabileceğini söyleyen Tuinman, "F-35'in yazılımı, tıpkı bir iPhone gibi kilidi açılarak değiştirilebilir" dedi. Bakan, açıklamasının devamında şunları söyledi:
"Size asla söylememem gereken bir şeyi söyleyeceğim ama yine de yapıyorum. Eğer her şeye rağmen güncelleme yapmak isterseniz, F-35'e jailbreak yapabilirsiniz"
F-35 YAZILIMI KİLİTLİ SİSTEMLE ÇALIŞIYOR
F-35 savaş uçakları, yazılım güncellemelerini ve görev planlama veri paketlerini ALIS ve ODIN adı verilen bulut tabanlı ağlar üzerinden alıyor.
F-35 savaş uçakları, yazılım güncellemeleri ile görev planlama paketlerini ALIS ve ODIN isimli bulut tabanlı ağlar aracılığıyla alıyor.
ALIS ve ODIN sistemleri, düşman hava savunma unsurlarından kaçınmaya yönelik kritik operasyon verilerini içeriyor. Uçuş rotaları, tehdit analizleri ve görev parametreleri aynı altyapı üzerinden yükleniyor.
Jetlerin "bilgisayar beyni" olarak kodlanan sistem, ABD merkezli altyapıya bağlı.
Yabancı operatörler ise yazılım üzerinde doğrudan değişiklik yapma yetkisine sahip değil.
ABD DESTEĞİ KESİLİRSE NE OLACAK?
Tuinman, ABD ile yaşanabilecek muhtemel bir gerilimde alternatif yolların bulunduğunu söyledi ancak teknik detay paylaşmadı.
"Evet, sonuçta başka bir seçeneğiniz daha var. F-35'in de yazılımını da el atabilirsiniz." diye konuştu.
İSRAİL İSTİSNA
F-35 programında ABD dışında kendi yazılımını yükleme ve sistemi bağımsız kullanma hakkına sahip tek ülke İsrail. İsrail, F-35I versiyonlarında yerli yazılım entegrasyonu yapabiliyor ve bakım süreçlerinde daha geniş yetkilere sahip.
Diğer ülkeler ise ABD merkezli bakım, yedek parça ve lojistik zincirine bağlı kalmaya devam ediyor.
