Mikroplastikler beyni sardı! Gizlice geliyor: Sıra dışı belirtilerine dikkat

Bilim dünyasından endişe verici bir uyarı geldi. Nature Medicine’da yayımlanan yeni araştırmaya göre, mikroplastikler yalnızca vücudumuza değil, doğrudan beynimize kadar ulaşıyor. Üstelik her gün farkında olmadan maruz kaldığımız plastik parçacıklarının özellikle demans hastalarının beyinlerinde üç ila beş kat daha fazla bulunduğu tespit edildi.

Nature Medicine’da yayımlanan araştırmaya göre, mikroplastikler kan-beyin bariyerini aşarak insan beyninde birikmeye başladı.

New Mexico Üniversitesi toksikoloji profesörü Matthew Campen liderliğinde yürütülen araştırmalara göre özellikle demans hastalarının beyinlerinde plastik parçacıkları üç ila beş kat fazla.

52 bağışlanmış insan beyni üzerinde yapılan incelemede, mikroplastiklerin kan-beyin bariyerini geçerek beynin derin bölgelerinde birikebildiği tespit edildi.

İncelenen tüm örneklerde polietilen başta olmak üzere farklı polimer türlerine rastlandı.

Daha yeni tarihli örneklerde plastik yoğunluğunun daha yüksek olduğu görüldü.

2024’TE PLASTİK YOĞUNLUĞU ARTTI

Bilim insanlarına göre, 2024 yılına ait örneklerdeki plastik miktarı 2016’daki seviyeyi aştı.

Campen, küresel plastik üretimindeki artışa işaret ederek dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

DEMANS HASTALARINDA 3-5 KAT FAZLA

Araştırmada en çarpıcı bulgu demans hastalarına ait beyin örneklerinde ortaya çıktı. Bu grupta mikroplastik parçacıklarının diğer örneklere kıyasla üç ila beş kat daha fazla olduğu belirlendi.

Campen, "Yüzeyi her kazıdığımızda, 'bu düşündüğümüzden daha mı kötü?’ diye düşündüren bir sürü şey ortaya çıkıyor" dedi.

Elektron mikroskobu altında incelenen parçacıkların çoğunun düzgün küreler yerine pürüzlü ve pul benzeri yapıda olduğu görüldü. Söz konusu düzensiz şekillerin hücrelerle farklı biçimde etkileşime girebileceği kaydedildi.

DİĞER ORGANLARDA DA TESPİT EDİLDİ

Daha önceki çalışmalar, arterler, böbrekler ve plasentalar dahil olmak üzere çeşitli insan organlarında plastik kalıntıları bulunduğunu ortaya koymuştu. Fareler üzerinde yapılan deneylerde kısa süreli maruziyetin dahi birçok organda iltihaplanmaya yol açtığı görüldü.

Bazı bilim insanları, plastik maruziyetinin neredeyse evrensel hale gelmesi nedeniyle belirli hastalıkları doğrudan mikroplastiklere bağlamanın zor olduğunu dile getirdi.

Başka bir ekip, mikroplastiklerin beynin koku alma bezinde bulunduğunu gözlemledi. Yeni çalışma ise parçacıkların frontal korteksin daha derin bölgelerine kadar yerleşebileceğine dair kanıt sundu.

BEYİN FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ BELİRSİZ

Mikroplastiklerin zihinsel keskinlik ve diğer beyin fonksiyonları üzerindeki etkisine ilişkin birçok soru henüz cevap bulmadı. Hayvan deneylerinde, mikroplastik maruziyetinin hafıza değişiklikleri ve erken hücresel stres belirtileriyle bağlantılı olduğu görüldü.

Bilim insanları, hangi grupların daha büyük risk altında olduğunu belirlemek için yeni çalışmalar planlıyor.

SIRADIŞI BELİRTİLERİNE DİKKAT!

Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri tartışılırken, uzmanlar özellikle ev ortamına dikkat çekiyor. Plastik parçacıklarının en yoğun bulunduğu alanlardan birinin ev tozu olduğu belirlendi.

Uzman isimlerden Vethaak, plastiklerin vücuda girmesinden en çok kimlerin etkilendiğine ilişkin soruya tekstil sektörünü örnek gösterdi. Tekstil endüstrisinde çalışan işçilerin yüksek miktarda plastik tozuna sürekli maruz kaldığını söyleyen Vethaak, bu grupta akciğer hastalıkları ve kanser vakalarının sık görüldüğünü aktardı.

EV TOZUNDA YÜKSEK KONSANTRASYON

Daha savunmasız bir durumun evlerde ortaya çıktığını dile getiren Vethaak, "En yüksek mikroplastik konsantrasyonlarının nerede bulunduğuna bakacak olursak, yüksek miktarda plastik partiküller evlerde, özellikle ev tozunda görülüyor. Bu nedenle mikroplastiklerin yiyecek ve içecekler üzerinde birikmesinin önüne geçilmesi kritik önemde." dedi.

Ev ortamında biriken mikroplastiklerin solunum ve sindirim yoluyla vücuda girebiliyor.

Mikroplastik maruziyetine ilişkin çalışmalar sürerken, bazı araştırmalarda solunum sorunları, hücresel stres ve iltihaplanma gibi bulgulara da rastlandı. Hayvan deneylerinde hafıza değişiklikleri ve erken hücresel hasar işaretleri görüldü.