Tahran yönetimi 'kalıcı barış' istiyor: Ateşkes yeni suçlar için moladır

Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın arabuluculuğunda Washington ile Tahran’a 45 günlük ateşkes teklif edildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi “Ateşkes, yeni suçların işlenmesi için verilen bir moladır” diyerek reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a Hürmüz Boğazı’nın açılması için tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan’a kadar uzatmasının ardından savaşın diplomatik çabalarla sona ermesi için görüşme trafiği arttı. Türkiye, Mısır ve Pakistanlı arabulucular tarafından Washington ile Tahran yönetimine ateşkes teklifi sunuldu.

Hemen yürürlüğe girebilecek şekilde hazırlanan teklif, elektronik ortamda tamamlanabilecek bir mutabakat metni şeklinde hazırlandı. Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki mesajlaşmalar aracılığıyla süren temasların ardından her iki tarafa, savaşa kalıcı bir son verebilecek 45 günlük ateşkes teklif edildi.

Görüşmeler için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması hâlinde ateşkesin uzatılabileceği belirtildi. Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılması ile İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumuyla ilgili çözümün ancak nihai anlaşmanın parçası olabileceği belirtilerek, ara bulucuların konunun üzerinde çalıştığı kaydedildi.

10 MADDELİK TALEP İLETİLDİ

Yabancı medyaya konuşan İranlı üst düzey bir yetkilinin “Teklifi inceliyoruz. Ancak herhangi bir son tarih baskısını kabul etmeyeceğiz. Ateşkesin geçici olması hâlinde Hürmüz Boğazı’nın açılması söz konusu değil. ABD’nin henüz ateşkese hazır olduğunu düşünmüyoruz” sözlerinin ardından Tahran’dan bir başka açıklama daha geldi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi “Ateşkes, güçlerin yeniden toparlanarak yeni suçlar işlemesi için verilen bir moladır. Hiçbir aklı başında ülke bunu kabul etmez. Taleplerimiz karşılanmalı ve ateşkes ile savaş arasında tekrar eden bir döngü oluşmamalıdır. Ulusal güvenliğimizi ilgilendiren konularda, yeniden suç işlenmesini engelleyecek garantiler sağlayacak şekilde hareket etmemiz gerekmektedir” sözleriyle kalıcı barış istediklerini belirtti.

İran bunun ardından 10 maddeden oluşan taleplerini Pakistan’a iletti.

KARA HAREKÂTI İDDİASI

Öte yandan ABD basını, Trump’ın İran’a verdiği süreyi uzatmasına ilişkin, savaşın sona ermesi için “son şans” diye niteledi. Muhtemel bir anlaşmanın sağlanamaması hâlinde kara savaşının başlayabileceği öne sürüldü.

İKİ AŞAMALI ATEŞKES PLANI

Pakistan üzerinden elektronik ortamda tamamlanacak bir mutabakat zaptı şeklinde kurgulanan plan şu iki aşamayı kapsıyor:

• Ateşkes derhal yürürlüğe girecek ve bir aydır kapalı olan stratejik Hürmüz Boğazı ticari trafiğe yeniden açılacak.

Bölgesel bir çerçeveyi içeren daha kapsamlı bir anlaşmanın sonuçlandırılması için taraflara süre tanınacak. Bu süreçteki yüz yüze görüşmelerin İslamabad’da yapılması planlanıyor. Anlaşmanın içeriğine dair sızan bilgiler, tarafların en hassas olduğu konuları da kapsıyor.

Taslak metne göre:

• İran, nükleer silah çalışmalarına son vereceğine dair somut taahhütlerde bulunacak.
• ABD bunun karşılığında, ekonomik yaptırımları hafifletecek ve İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakacak.