Trump savaş için bütçe alabilecek mi? Pentagon açıkladı
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Trump yönetiminin 2027 mali yılı için talep ettiği rekor 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi için Kongre üyelerinin karşısına çıktı.
- Bakan Hegseth, ABD'nin üstünlüğünü korumak için finansmanın sürdürülebilir ve öngörülebilir sağlanmasının önemini vurguladı ve ordunun profesyonelliğine dikkat çekti.
- Kongre üyeleri, F-35 programı ve otonom muharebe sistemleri için ayrılan payın yetersizliğinden ve yenilikçi teknolojiler için ayrılan 100 milyon dolarlık bütçenin düşük olmasından endişe duydu.
- Hegseth, mühimmat üretim hızının yeni tesislerle 2 veya 3 katına çıkabileceğini ancak bunun "yüz katı" gibi gerçek dışı bir beklentiye dönüşmemesi gerektiğini belirtti.
- Demokrat Kongre üyesi Rosa DeLauro, yönetimin net veya tutarlı bir strateji sunmadığını savunurken, Senatör Mark Kelly 1,5 trilyon dolarlık bütçe talebini "skandal" olarak nitelendirdi.
- Cumhuriyetçi senatörler Susan Collins ve Rand Paul, Trump'ın savaş yetkilerini sınırlamak için Demokratlarla işbirliği yaparken, Lisa Murkowski'nin İran için resmi askeri güç kullanımı yetkisi talep etmesi bekleniyor.
- İran savaşı'nın gerçek maliyetinin 25 milyar dolar mı yoksa 50 milyar dolara mı dayandığı konusundaki belirsizlik ve aradaki "kayıp 25 milyar doların" hesabı oturumun ana gündem maddelerinden biri oldu.
- Trump yönetiminin Almanya'dan 5 bin asker çekme kararı, Cumhuriyetçi Parti içinde de tepkilere yol açtı.
- Bütçe talebinin 350 milyar dolarlık kısmının riskli bir uzlaşma süreci üzerinden talep edilmesi, mühimmat üretiminden silah sanayisinin canlandırılmasına kadar pek çok stratejik önceliği tehdit ediyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Temsilciler Meclisi Savunma Ödenekleri Alt Komitesi’nde ifade vermek üzere Kongre üyelerine seslendi.
Trump’ın "İran ile savaş bitti" ilanına rağmen, Pentagon’un kasasındaki 25 milyar dolarlık "kara delik" ve Avrupa’dan asker çekme planları, daha önce de Kongre üyeleriyle bakanı karşı karşıya getirmişti.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth için Kongre, bu kez iki hafta öncesinden çok daha sert bir atmosfere sahip. Masada sadece 2027 mali yılı bütçesi değil, İran cephesinde harcanan milyarlarca doların nasıl telafi edileceği ve Trump’ın Avrupa’daki askeri varlığı zayıflatan radikal kararları var.
PENTAGON'UN TAAHHÜDÜ: DÜNYANIN EN PROFESYONEL ORDUSUYUZ
Bakan Hegseth ve General Caine, sunumlarında ordunun adaptasyon kabiliyetine vurgu yaparak finansmanın öneminden bahsetti. Hegseth, Temsilciler Meclisi üyelerine şöyle seslendi:
"Üstünlüğümüzü korumak için finansmanın sürdürülebilir ve öngörülebilir şekilde sağlanması bizim için çok önemli. Yeni tehditler baş gösterdiğinde ABD'nin kazanabilmesi buna bağlı. Donanım ve teknolojiye yatırım yapacağız ama muharebede en önemli faktör 1.8 milyon kişilik ordumuzun profesyonelliğidir. Küresel olarak savaş uçaklarımız ve mühimmatlarımız her an hazır olmalı. Ancak bu sayede halkımızı koruyabiliriz.
Dünya değişiyor, tehditler baş gösteriyor. Kazanmak için mühimmatlarımızı hazır tutmalı, endüstriyel hazırlık kapasitemizi en üst seviyeye çıkarmalıyız.
Karanlıkta, zor koşullarda çalışan herkesi zihnimizde tutuyoruz. Sizin çabalarınız sayesinde milletimiz korunuyor."
KONGRE'DEN CEVAP GELDİ
Bakanın açıklamalarına karşılık Kongre üyeleri rakamlarla konuştu. Özellikle F-35 programı ve otonom muharebe sistemleri için ayrılan payın yetersizliği oturumun en hararetli konusu oldu.
Bazı komite üyeleri, yenilikçi teknolojiler için ayrılan 100 milyon dolarlık meblağı "düşük" bütçeli bularak, Çin ve diğer rakiplerle yarışta bu rakamın yeterli olmayacağını ileri sürdü.
STRATEJİ DEĞİŞİYOR: HIZ 2 KATINA ÇIKACAK AMA 100 KATINA DEĞİL
Mühimmat üretimi konusundaki endişelere yönelik cevap veren Hegseth, Ukrayna döneminden farklı bir dinamik izlediklerini belirtti. Yeni tesislerle üretim hızının 2 veya 3 katına çıkabileceğini ancak bunun "yüz katı" gibi gerçek dışı bir beklentiye dönüşmemesi gerektiğini hatırlatan Bakan, mühimmat kullanımıyla ilgili verileri bu hafta içinde Kongre ile paylaşacaklarını duyurdu.
CAİNE ÖLENLERİ ANDI, HEGSETH SESSİZ KALDI
Bakan Hegseth’in aksine Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, açılış konuşmasında operasyonlarda hayatını kaybeden askerleri anarak söze başladı. Ancak Genelkurmay'ın karşısına dikilen Demokrat Kongre üyesi Rosa DeLauro, ise, "Bu yönetim Kongre'ye net veya tutarlı bir strateji sunmadı" diyerek, ucu açık bir savaşın finanse edilmesine karşı çıktı. Arizona Senatörü Mark Kelly ise 1,5 trilyon dolarlık rakamı "skandal" olarak niteleyerek kıyaslama yaptı:
"Beş yıl önce bütçe 700 milyar dolardı. Şimdi iki katını istiyorlar; bu, dünyanın geri kalanının toplam savunma harcamasına yakın bir miktar!"
CUMHURİYETÇİ SAFLARDA 'SAVAŞ YETKİSİ' ÇATLAĞI
Trump’ın Kongre onayı almadan yürüttüğü İran savaşı, kendi partisinde de dirençle karşılaşıyor. Cumhuriyetçi senatörler Susan Collins ve Rand Paul, Trump'ın savaş yetkilerini sınırlamak için Demokratlarla saf tutarken; Lisa Murkowski’nin İran için "resmi bir askeri güç kullanımı yetkisi" talep etmeye hazırlanması, Beyaz Saray’ın elini zayıflatıyor.
25 MİLYAR MI, 50 MİLYAR MI? 'KARA DELİK' BÜYÜYOR
Savaşın gerçek maliyeti üzerindeki sis perdesi henüz dağılmış değil. Bakan Hegseth, geçen ay savaşın maliyetini 25 milyar dolar olarak açıklamıştı. Ancak iç değerlendirmelere vakıf üst düzey ABD’li yetkililer, İran savaşının gerçek maliyetinin 50 milyar dolara dayandığını öne sürüyor. Aradaki bu "kayıp 25 milyar doların" hesabının sorulması, oturumun en sıcak başlığı olmaya devam edecek.
AVRUPA'DA 'ALMANYA' ÇATLAĞI
Hegseth’in sınavı sadece Ortadoğu ile de sınırlı değil. Trump yönetiminin Almanya’dan 5 bin askeri geri çekme kararı, Cumhuriyetçi Parti’nin ağır toplarından Mitch McConnell’ı bile ayağa kaldırdı.
350 MİLYAR DOLARLIK RİSK
Bütçe talebinin 350 milyar dolarlık kısmının uzlaşma denilen riskli bir süreç üzerinden talep edilmesi, mühimmat üretiminden silah sanayisinin canlandırılmasına kadar pek çok stratejik önceliği tehdit ediyor. Kongre üyeleri, söz konusu kararın savunma sanayisinde öngörülebilirliği yok edeceğinden endişe ediyor.
