Kurban Bayramı'nda çalışacaklar dikkat: Hakkınızı yedirmeyin! İsa Karakaş'tan kritik uyarılar var

Kurban Bayramı’nda çalışan milyonlarca özel sektör emekçisini ilgilendiren ücret ve izin detaylarını SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bugünkü köşe yazısında paylaştı. 

Karakaş, bayram mesaisinin yasal boyutunu kalem kalem anlattı. Karakaş, “Bayramda çalışan işçi bir koyup iki almalı” diyerek çifte yevmiye vurgusu yaptı.

9 GÜNLÜK TATİL HERKESİ KAPSAMIYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın devreye girmesiyle 4,5 günlük bayram izni 9 güne çıkarıldı. Ancak bu izin özel sektör emekçilerini kapsamıyor. 

İsa Karakaş kaleme aldığı bu konuyla ilgili "Ancak özel sektör işvereni isterse işçisine bu imkânı tanıyabilir. Yıllık izin, ücretsiz izin yahut telafi çalışmasıyla aradaki günler dengelenebilir. Lakin zorla tatil dayatmak da, zorla çalıştırmak da hukuka aykırıdır. İşçi ile işveren arasında iyi niyet ve diyalog esastır" ifadelerini kullandı. 

“İŞÇİ İSTEMEZSE ZORLA ÇALIŞTIRILAMAZ”

İsa Karakaş yazısında, işçinin açık rızası olmadan bayramda mesaiye zorlanamayacağını belirtti. İş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde özel hüküm bulunmaması halinde çalışanın “hayır” deme hakkı olduğunun altını çizen Karakaş yazısında şunlara yer verdi:

"Eski tabirle "muvaffakatname" yani işçinin onayı olmadan bayramda zorla mesai yaptırılamaz. İş sözleşmesinde ya da toplu sözleşmede aksi bir hüküm bulunmadıkça, işçi "Hayır" dediği için haklı sebeple kapı dışarı edilemez.

Onayı alınmayan bir işçinin sırf bayramda işe gelmedi diye işten çıkarılması, ona kıdem tazminatı hakkı doğurur. Zorla çalıştırma girişimi ise işçi lehine "haklı fesih" sebebi teşkil eder.

İşçi onay vermiş olsa dahi, 30 gün önceden yazılı bildirimle bu onayını geri çekebilir. Bu durumda işveren baskı kuramaz"

BAYRAMDA ÇALIŞAN İŞÇİYE ÇİFTE YEVMİYE

Yazıda en dikkat çeken başlık ise bayram mesaisinin ücret hesabı oldu. Buna göre resmi tatilde çalışmayan işçi maaşını tam alırken, çalışan işçiye ise ek günlük ücret ödenmesi gerekiyor.

Uzman isim bunu şöyle anlattı:

"Bayramda çalışan işçi, "bir koyup iki almalıdır." Hesap basittir:

• Hiç çalışmazsa: O günün ücretini bir iş karşılığı olmaksızın tam alır.
• Tatil yapmayıp çalışırsa: Çalıştığı her gün için ilave bir günlük ücret (çifte yevmiye) hak eder.

Örnek: Günlük net ücreti 4.000 TL olan bir mühendis, bayrama denk gelen çalıştığı her gün için örneğimizde çalıştığında 8.000 TL kazanır. Toplam 4,5 günlük bayram maratonunda tam mesai yapan bu kişi, maaşına ek olarak 18.000 TL ilave ödeme alır"

“İZİN VERELİM, ÜCRET ÖDEMEYELİM” DÖNEMİ KAPANDI

Karakaş, işverenlerin “Bayramda çalıştın, sonra izin kullanırsın” yaklaşımının da hukuka aykırı olduğunu vurguladı: 

"İşveren, "Bayramda çalıştın, sonra bir gün izin yap" diyerek ücret yerine izin kullandıramaz. Kanun nettir: Bayram mesaisinin karşılığı sadece paradır.

Ayrıca bu ek ödemeler, emekli maaşını hesaplayan SGK matrahını da müspet yönde etkiler.

Bayram günü normal sürenin (haftalık 45 saatin) üstünde çalışan, çifte yevmiyenin yanı sıra %50 zamlı fazla mesai de alır.

Hafta tatili bayrama denk gelirse, 45 saat aşımı otomatik fazla mesai sayılır. “Emek, en yüce değerdir” buyurmuş büyüklerimiz. Bu değerin karşılığı da geciktirilmemelidir. Bayram ücretleri en geç maaş günü ödenmelidir"

GECİKEN ÖDEMEYE FAİZ HAKKI

Bayram mesaisi ücretlerinin maaş günü geciktirilmeden ödenmesi gerektiğini belirten Karakaş, gecikme yaşanması halinde işçinin faiz talep etme hakkı bulunduğunu da hatırlattı.

İsa Karakaş'ın önceki yazıları...