3 trilyon dolarlık bomba

Piyasaların ana senaryosunu "İngiltere’nin AB’den ayrılmayacağı" yönünde kurması, şok dalgasının boyutunu artırdı. Dünya borsalarındaki toplam değer kaybı "Brexit" kararıyla 3 trilyon doları aştı. BİST’te de kayıplar yüzde 5’i buldu, dolar 3 TL’yi test etti.

İngiltere'de yapılan "Brexit" oylamasında "AB'den ayrılma" kararının çıkması küresel piyasaları vurdu. Borsalar âdeta çöktü. Birliğin lokomotif ülkesi Almanya'da DAX endeksindeki kayıplar yüzde 7'yi aştı. İngiliz FTSE 100 endeksi yüzde 5 düştü. Japonya Nikkei borsası ise yüzde 8 eridi. . Sterlin, dolar karşısında 1.32 ile son 30 yılın en dip seviyesini test etti. Dünya borsalarındaki toplam değer kaybı, "Brexit" kararıyla 3 trilyon doları aştı. Gelişmelerden iç piyasalar da etkilendi. Borsa İstanbul yüzde 5'i bulan değer kaybıyla, 74 bin sınırına kadar çekildi. Ardından gelen tepki alımlarıyla 75 bin puana doğru toparlanma yaşandı. Dolar da ilk panikle 3 TL'nin üzerini gördü. Daha sonra 2.92-2.93 seviyelerinde denge bulmaya çalıştı. "Brexit" kararının ardından gerek siyasilerin gerek merkez bankalarının açıklamaları ve atılması muhtemel adımlar, bundan sonraki dönemde piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak.
'MERKEZ'LER RAHATLATACAK
Denizbank analisti Orkun Gödek, sermaye piyasası işlemlerinde “kaos” fiyatlamasının gerçekleştirildiğini belirtti. Gödek, "Güvenli liman tercihinin ön plana çıktığı ve riskli olarak değerlendirilen finansal varlıklardan çıkış stratejisinin fiyatlandığı görülüyor. Yatırımcıları sakinleştirmek adına atılacak adımlar olacaktır. Kırılgan seyreden yatırımcı ve tüketici güvenlerinin kötüleşmesine göz yumulacağını tahmin etmiyorum. Koordineli şekilde merkez bankaları harekete geçecektir. Dolar/TL'de 2.86 seviyesinin üzerindeki işlemlerde yükseliş hareketi korunabilir. 3.03-3.06 bölgesi gündeme gelebilir" dedi.
FED FAİZ İÇİN BEKLEYECEK
ALB Forex Araştırma Müdürü Kenan Çınar da, "Finansal piyasaların ana senaryosunu İngiltere’nin AB’den ayrılmayacağı yönünde kurması şok dalgasının boyutunu artırdı. Düşük ihtimal verilen senaryonun gerçekleşmiş olması, piyasalarda kısa vadeli bir panik havası oluşturdu. Küresel piyasalarda oluşan oynaklığın bir süre daha azalarak sürmesi muhtemeldir. Brexit sonrası oluşan belirsizliğin dünya ticareti üzerinde olumsuz bir etki oluşturma ihtimali, FED’i temkinli olmaya zorlayacaktır. ABD Merkez Bankası'nın güvercin tavrını koruması, diğer gelişen ülkelerle birlikte Türkiye’yi de rahatlatacaktır" diye konuştu.
UZUN VADEDE RİSK
İntegral Menkul Araştırma Direktörü Tuncay Turşucu ise, "Birleşik Krallığın çıkışı sonrası Hollanda, Fransa, İtalya ve Danimarka’da sağ gruplar AB referandumu yapmak istiyor. Bu sebeple avronun geleceği pek parlak görünmüyor ve dağılma riski uzun vadede mevcut" uyarısında bulundu.

AB 2.8 trilyon $ küçülecek

AB’nin toplam GSYH’si geçen yıl 16 trilyon 220 milyar dolar oldu. Bu rakama en büyük katkıyı Almanya’nın ardından 2 trilyon 849 milyar dolar ile İngiltere yaptı. Bu yıl 28 üyeli AB’nin, 16 trilyon 477 milyar dolarlık GSYH üreteceği tahmin edilirken, bu rakam İngiltere hariç tutulduğunda 13 trilyon 716 milyar dolara geriliyor. Böylece İngiltere’nin ayrılmasının birlik ekonomisine etkisinin, 2.8 trilyon dolar civarında olacağı görülüyor. Birliğin kişi başına milli geliri de olumsuz etkilenecek. Geçen yıl AB’de 31 bin 969 dolar olan kişi başı milli gelir, İngiltere hariç hesaplandığında 30 bin 232 dolara düşüyor. Bu arada daha şimdiden İngiltere Maliye Bakanlığı, devlet harcamalarında kısıntıya gidilmesinin ve vergilerin artırılmasının gerekeceğini belirtti. Şirketlerin hukuksal durumlarında da belirsizlikler oluşacak. Yeni ticaret anlaşmaları kaçınılmaz görünüyor.