Afet bölgesinde yeniden ortaya çıkan gerçek: Kayıt dışı çalışan kadın destekten de mahrum

Türkiye’yi sarsan depremler en çok kadınları etkiledi. Deprem bölgesinde çalışan kadınların yarısından fazlası kayıt dışıydı. Şimdi o kadınlar işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği gibi desteklerden yararlanamıyor...

Devlet, ülkenin canını yakan yıkıcı depremin ardından yaraları sarmaya çalışıyor. Kısa çalışma ödeneği, işsizlik ödeneği gibi desteklerin hızla ödenmesi de bu çalışmalar arasında. Ancak ne yazık ki her çalışan bu ödeneği almaya hak kazanamıyor...

DİSK ve Genel-İş tarafından hazırlanan Kadın Emeği 2023 raporuna göre deprem bölgesindeki istihdamın 1 milyon 987 bini erkeklerden, 695 bini de kadınlardan oluşuyor. Söz konusu rapor, çalışan 695 bin kadının yüzde 52’sinin kayıt dışı olduğunu da ortaya koydu. Bu acı gerçek ise, başka bir çözümsüzlüğü su yüzüne çıkardı. Bu kadınlar kayıtlarda çalışıyor görünmediği için kısa çalışma ödeneği, işsizlik ödeneği gibi desteklerden yararlanamıyor.

Türkiye’de kadınlar arasındaki işsizlerin sayısı, 2021 rakamlarına göre 1,5 milyon kişi civarında. İşsiz görünen kadınların yüzde 10’u olan 141 bini de deprem bölgesinde yaşayanlardan oluşuyordu. Aynı yıl rakamlarına göre ülke genelinde kadın işsizlik oranı yüzde 14,7 seviyesindeyken, bu oran deprem bölgesinde yüzde 16,8 olarak görünüyordu.

3,3 MİLYON KADININ SOSYAL GÜVENCESİ YOK

Ülkemizde 4. çeyrek verilerine göre 10 milyon 298 bin kadın istihdamının 6 milyon 951 bini, yani yüzde 67,4’ü kayıtlı, 3 milyon 347 bini, yani yüzde 32,5’i ise kayıt dışı çalışıyor. Yani bu kadınlar emeğinin karşılığı olan sosyal güvenceye kavuşamıyor. Öte yandan aynı işte çalışsa dahi kadınların ücreti de düşük. İşlerin geneline bakıldığında kadınlara göre erkeklerin kazancı yüzde 20,84 daha fazla. Yevmiyeli işlerde ise fark açılıyor. Kadınlar, erkeklerin ancak yarısı kadar kazanıyor. Ücretli işlerde fark yüzde 16 seviyesinde. Yani ücretli erkek, ücretli kadından yüzde 16 daha fazla kazanıyor.