Derin miras dünyaya açıldı! Çanakkale Boğazı’ndaki savaş gemisi batıkları korumaya alınıyor
Türkiye’nin ve dünyanın 110 yıllık manevi hafızasının yer aldığı Çanakkale Savaşlarının deniz altı batık alanı, dünya turizmine açılıyor. Proje, dalış turizminin yanı sıra dünyanın manevi mirasının görülebileceği büyük bir alan olarak Düsseldorf’ta lanse edildi...
- Çanakkale Boğazı'ndaki 27 savaş gemisi batığı ve 2 resif, "Derin Miras" projesiyle dalış turizmine açılıyor.
- Protokol, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığı ile 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu (ÇOK AŞ) arasında imzalandı.
- Batıklar, birçok ülkenin ortak manevi mirası ve insanlık tarihinin ortak hafızası olarak vurgulanıyor.
- Dalış turizmi, normal turistlerin 3-4 katı harcama potansiyeliyle Türkiye için önemli bir ekonomik gelir kaynağı olmayı hedefliyor.
- Batıklar, "katodik koruma" teknolojisiyle korozyondan korunarak yüzlerce yıl boyunca gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor.
CANAN ERASLAN / DÜSSELDORF - Toplumsal hafızamıza ‘Çanakkale Ruhu’ olarak kazınan, birçok ülkeden on binlerce askerin katıldığı, her ülkenin büyük kayıplar verdiği Çanakkale kara ve deniz savaşlarının batıkları su yüzüne çıkarılıyor. Gerçekleştirilen anlaşma ile, Çanakkale Boğazı’nda bulunan 27 adet savaş gemisi batığı ve 2 adet resiften oluşan 29 nokta dalış sporuna açılırken, birçok ülkenin manevi mirasına da ışık tutulmuş olacak.
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığı ve 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu (ÇOK AŞ) arasında imzalanan protokol ile Çanakkale Boğazı’ndaki tarihî savaş gemisi batıklarının korunması ve dalış turizmine kazandırılması için büyük bir adım atılmış oldu. Dünyanın en büyük yatçılık ve su sporları fuarı olan Boot Düsseldorf’ta atılan imza ile ‘Derin Miras’ projesi başlatılmış oldu. Dünyaca ünlü su altı fotoğrafçılarından İsveçli Alex Dawson’ın sunumuyla başlayan lansmanda, projenin ülkeye sağlayacağı katkılara vurgu yapıldı.
DÜNYANIN ORTAK HAFIZASI
Törende konuşan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Çanakkale Boğazı’nın derinliklerinde yer alan savaş gemisi batıklarının yalnızca Türk milletinin değil, insanlık tarihinin ortak hafızasını taşıyan eşsiz kültürel miras olduğunu vurguladı. Kaşdemir “Gelibolu Tarihî Su Altı Parkı ile birlikte Tarihî Alan, dünyanın en büyük açık hava müzesini inşa etme yolunda önemli bir adım daha atmıştır.
Bu vesile ile dünyanın her bölgesinden dalış sporu meraklılarına seslenmek istiyorum. Dünya tarihinin seyrini değiştiren Çanakkale Savaşı’na su altında tanık olmak için sizleri tarihin derinliklerine, Gelibolu Tarihî Su Altı Parkı’nı keşfetmeye davet ediyorum” dedi. 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO’su Murat Sarıkaya da “Çanakkale Savaşları Gelibolu Alan Başkanlığı ile her yönüyle gurur duyduğumuz bir iş birliğine imza atıyoruz. Daha önce hayata geçirdiğimiz 321 çevresel ve sosyal proje ile Birleşmiş Milletler tarafından birincilik ödülüne layık görülmüştük. Derin Miras Projesi de sürdürülebilir vizyonumuzun kalıcı bir parçası olacak” diye konuştu.
EN AZ 15 ÜLKEDEN
İngiltere, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda ve Hindistan başta olmak üzere çok sayıda ülkeden askerin katıldığı savaşlarda batan gemiler, en az 15 ülkeden insanların ortak hafızası ve manevi mirası olarak dünya insanlarının ziyaretine açılmış oluyor.
NORMAL TURİSTİN 3-4 KATI GELİR
Türkiye, dalış turizminde henüz yok denecek kadar küçük bir pay alıyor. Bu alanda en büyük pay Mısır’a ait. Malta 2,5-3 milyar dolarlık pay alıyor. Projenin 15-16 bin dalgıç kapasitesi bulunuyor. Batıkların savaş ürünü olması, manevi mirası barındırması çok önemli. Çanakkale Tarihî Alan Başkanlığı Başkan Yardımcısı Yusuf Kartal’ın verdiği bilgiye göre, zordan üst seviyeye kadar her tür dalış mümkün. 2018 yılında başlayan dalış turizmi çerçevesinde Türkiye’ye geçen yıl 6.000 dalıcı gelmiş durumda. Dünyada 8 milyon dalgıç, ülkeler arası seyahat yapıyor. Bir dalış turistinin günlük harcaması ise, ülkemize gelen diğer turistlerin üç katı civarında. Bu anlamda da büyük potansiyel barındırıyor.
TARİHÎ, EKONOMİK VE SOSYAL BİR GEÇİŞ YOLU
Ocak 2017’de ihalesi yapan, dünyanın 10 farklı ülkesinden finans kuruluşlarının katılımıyla finanse edilen, kesilen her bir ağaç için beş fidan taahhüdü verilen ve şimdiye kadar bir milyon fidanın dikildiği 1915 Çanakkale Köprüsü ‘enlerin’ köprüsü. Asya ve Avrupa yedinci defa birleşti. 2023 metre orta açıklık ile dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsü olan 1915 Çanakkale Köprüsü, 334 metrelik tepe noktası yüksekliği ile de dünyanın en yüksek kuleli asma köprüsü ünvanına sahip. Şimdiye kadar çevrel, sosyal, teknik anlamda 24 ödülün sahibi olmuş. Kalkınma Yolu ile Dev İpek Yolu Projesi’nin önemli bir bileşeni konumunda.
YÜZLERCE YIL YAŞAYACAK
Çanakkale Boğazı’nda yer alan batıklar ‘katodik koruma’ teknolojisi ile korozyondan korunacak, zamanla yok olmaları önlenecek. Böylece proje Çanakkale Boğazı’nın sürdürülebilir dalış turizminin önemli merkezlerinden biri hâline gelmesine katkı sağlanacak. Katodik koruma, elektrokimyasal bir koruma yöntemi. Batıkların yanına özel bir cihaz yerleştirilerek batık katot hâline geliyor, korozyon durduruluyor. Böylece batıklar gelecek nesillere de aktarılabilecek. Batıklar, su altı tarihi ve bilimsel araştırmalar için benzersiz bir laboratuvar işlevi görecek. Korunmazsa 100 yıl içinde yok olabilecek batıkların yüzlerce yıl kalması hedefleniyor.
