Dijital ödeme devleri hâlâ Türkiye’de yok!

Koronavirüsle birlikte dijital ödemeler tavan yaptı. Türkiye’de sadece mart ayında temassız kartla yapılan ödeme üç kat artarak 86 milyon adede yaklaştı. İnternetten kartlı ödeme tutarı da yüzde 19 yükselerek 16,5 milyar TL’ye ulaştı. Dünyaca yaygın ApplePay, GooglePay, PayPal gibi devler ise BDDK’nın düzenlemelerine uyum sağlamak için gerekli yatırımı yapmadı. Rekabetten de kaçınarak, 1 trilyon TL büyüklüğe ulaşan Türkiye pazarından pay alamadılar.

ÖMER FARUK BİNGÖL

Bütün dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi, birçok alışkanlığı da değiştirerek yeni bir dünya düzenini beraberinde getiriyor. Bunlardan biri de şüphesiz ödeme usulleri alanında gerçekleşiyor. Salgın başladığından beri “bulaşıcılığa karşı tedbir olarak” nakit kullanımı hızla geriliyor. Temassız ödeme, internetten alışveriş, cihaz ve işletim sistemi tabanlı ödeme metotları daha fazla öne çıkmaya başlıyor. Ancak ülkemizde ApplePay, SamsungPay, GooglePay, PayPal gibi çözümler, bazı sebeplerden dolayı hâlâ kullanılamıyor. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) Genel Müdürü Soner Canko, Türkiye’nin gerek internet erişimi gerek akıllı telefon sahipliği açısından dünya ortalamasının üzerinde yer aldığını belirterek “Genç nüfusa sahip ülkemizde; temassız kart, temassız terminal ve temassız ödeme oranı ile internetten yapılan kartlı ödemelerin oranı hızla yükseliyor. QR kodlu ödemeler hayatımıza girdi. Mobil ödeme çözümleri sunan kurumlar için oldukça ideal pazarız. Buna rağmen Türkiye’deki bankalardan aldığımız kartlarla ApplePay, SamsungPay, GooglePay gibi çözümleri kullanarak mobil ödeme yapamıyoruz” dedi.

HUKUKİ DÜZENLEMELER
Bu tarz şirketlerin yeni bir pazara girerken o ülkenin hukuki düzenlemelerine uyum sağlaması gerektiğine dikkat çeken Soner Canko “Ülkemizde de düzenleyici kurumlar, tüketicilerin bilgilerinin güvenliğini sağlayacak çeşitli ön koşulların yerine getirilmesini istiyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu; ödeme hizmetleri alanında faaliyette bulunmak isteyen kuruluşlardan, Türkiye’de gerçekleşen işlemler için bilgi sistemlerini yurt içinde tutmalarını talep ediyor. Bu durum, yeni yatırım maliyetleri doğuracağı için geri adım atıyorlar. Hatırlayacaksınız; PayPal, teknik olarak mümkün olmasına rağmen sistemlerini yurt içine getirmeyi tercih etmemiş ve BDDK’dan gerekli izni alamamıştı. 2016’da Türkiye’deki operasyonlarına ara vermek durumunda kaldı. Benzer şekilde Apple, iPhone’lardaki NFC çiplerini, üçüncü parti uygulamaların kullanmasına izin vermiyor. Bu sebeple bankalar, mobil temassız ödeme çözümlerini, iPhone sahiplerinin kullanımına sunamıyor. ApplePay, kendi platformlarına eklenen kartlarla yapılan ödemelerde bankalardan işlem başına belirli yüzdelerde ücretler de alıyor. Bu durum, bankaların çok istemeyeceği bir iş modeli. Tüketici fiyatlarının da artmasına yol açıyor. Bu yaklaşımlar iş birliği imkânlarını daraltıyor” ifadelerini kullandı.

REKABET ÇOK YÜKSEK
Rekabet şartlarının da önemli olduğunu dile getiren Soner Canko “Ödeme yöntemleri, girdikleri pazarlarda hızla pay kazanmanın hesaplarını yapıyor. Batı ülkelerinin dijital ödemeler açısından geri kaldığını söylemek yanlış olmaz. Bu tarz pazarlarda hedeflerine daha hızlı yol alabiliyorlar. Ancak kullanıcılara başarılı deneyimlerin sunulduğu, ödeme yöntemlerinin oldukça yaygınlaştığı bizim gibi ülkelerde, bireyleri memnun oldukları deneyimlerden vazgeçirip alternatif çözüme ikna etmek kolay olmuyor. Bankalarımızın da kendi ödeme çözümlerini hayata geçirmesiyle; ApplePay, GooglePay gibi potansiyel oyuncular için pazarın zorluk düzeyi yükseliyor” diye konuştu.

CİHAZ SAYISI ÖNEMLİ
Cihazların ve işletim sistemlerinin Türkiye’deki pazar paylarının da kurumların ülkeye bakış açısını etkilediğini söyleyen Soner Canko, şöyle devam etti: Fiyatı yüksek olan Apple cihazların ülkemizdeki yaygınlığı, Android cihazlara göre düşük kalıyor. Türkiye, Android yoğun bir pazar. Android kullanıcı profilinin alım gücünün, iPhone kullanıcılarının gerisinde kaldığı değerlendirmesini yapmak yanlış olmaz. Bu gibi göstergeler, pazar paylarının nereye gideceğine dair ipuçları veriyor. Gerekli yatırımı yapma kararlarında belirleyici oluyor. Türkiye; inovasyonun, dijitalleşmenin ve rekabetin yoğun olduğu bir pazar, yenilikçi bütün ödeme yöntemlerine açık... Bu şirketlerin alacakları sonuçların, yapacakları yatırıma değeceğine kendilerini ikna etmesi gerekiyor. Temennim, bütün mobil ödeme yöntemlerinin platform kısıtlaması olmaksızın, bütün cihazlarda kullanılabildiği, maliyetlerin düşürüldüğü bir dünyaya doğru ilerlemek...

ONLARCA ÜLKEYE GİRDİLER
Ödeme teknolojileri, QR kod tabanlı ve NFC tabanlı (yani mobil temassız) olarak kullanılıyor. NFC tabanlılar, cihaz üreticileri veya işletim sistemi sahipleri tarafından sunuluyor. 2014’te çıkan ve uluslararası yaygınlaşma anlamında önemli adımlar atan ApplePay, faaliyette bulunduğu ülke sayısını bu sene 40’ın üzerine taşımayı hedefliyor. Bütün Android cihazlarda kullanılabilen GooglePay ve Samsung cihazlarda kullanılabilen SamsungPay de, diğer önemli oyuncular olarak onlarca ülkede kullanılabiliyor. 1999 yılında kurulan PayPal ise dünyada 200 pazarda hizmetlerini sürdürüyor.