Doktor mecburiyeti esnafı sarstı

İş yerleri için iş güvenliği uzmanı ve hekim bulundurma mecburiyeti başladı. Esnaf ise "İş yok. Bu yeni bir yük" diye isyanda.

Türkiye genelinde yaklaşık 540 bin işletme için zorlu bir dönem başladı. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler için iş yeri hekimi ve sağlık personeli çalıştırma zorunluluğu 1 Ocak 2014 itibarıyla başladı. Kanunla, berber, kuaför, kavun-karpuz yetiştiricileri, kadın ve erkek hamamları, saunalar, kaplıcalar, ılıca ve içmeler, zayıflama salonları, deniz balıkçıları, masaj salonları, solaryum salonları gibi iş yerleri dahil, 540 bin iş yerinde, iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve sağlık personeli (hemşire) bulundurma mecburiyeti başladı. Kanuna aykırı hareket edene 1000 lira ile 80 bin lira arasında ceza verilmesini içeren kanuna göre, iş yerleri hekim, hemşire ve iş güvenliği uzmanını istihdam edebileceği gibi, bu hizmeti 'ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden' de satın alabilecek. Tam zamanlı iş yeri hekimi görevlendirilen iş yerlerinde, diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu olmayacak.?İş güvenliği uzmanı Adem?Köse'nin verdiği bilgiye göre, 1 Ocak 2013'te 50 kişi ve üzerinde işçi çalıştıranlar için getirilen iş güvenliği ve sağlık personeli bulundurma zorunluluğu, 1 Ocak 2014'te 50 kişinin altında kişi çalıştıran tehlikeli ve çok tehlikeli iş yerleri için de başlatıldı. 1 ile 9 kişi arasında işçi çalıştıran ve tanımı 'az tehlikeli' sınıfta yer alan bakkal, manav, market gibi iş yerleri için mecburiyet ise 2016 yılında başlayacak. Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri, ev hizmetleri, kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar ile, hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında iyileştirme kapsamında yapılan iş yurdu, eğitim faaliyetleri, bu mecburiyetin dışında tutulacak.Konuyla ilgili tepkisini dile getiren hamam işletmecisi Salih Kılıçarslan, bu uygulamanın kendilerine ne kazandıracağını anlamadıklarını belirtirken, kasap Metin Karabulut, "Aylık 200-300 lira arası para ödeyerek bu mecburiyeti yerine getirecekmişiz. Detayları bilmiyoruz. Bir olay halinde 112'yi aramak daha mantıklı. Anlaşmalı doktoru mu bekleyeceğiz?" diyor.
Erkek kuaförü işleten Kerem Suguti de "Bugün berberlerin yüzde 70'i kayıt dışı çalışıyor. Ne usta elemanı, ne ustalık belgesi var. Ama benim yanımda da karşımda da dükkân açıp çalıştırabiliyor. Bunlar çözülmeden güvenlik elemanı ve hekim biraz fazla lüks" diyor.

1 ile 9 kişi arasında işçi çalıştıran bakkal, manav, market gibi iş yerleri için DOKTOR mecburiyeti 2016 yılında başlayacak.

ÖNCE KAYIT DIŞI ÖNLENSİN
Erkek kuaförü işleten Kerem Suguti, "Bugün berberlerin yüzde 70'i kayıt dışı çalışıyor. Ne usta elemanı, ne ustalık belgesi var. Bunlar çözülmeden güvenlik elemanı ve hekim biraz fazla lüks" diyor. Kasap Metin Karabulut ise, "Bu mecburiyet bize pahalıya patlayacak" diye yakınıyor.
Canan ERASLAN
Uğur KÜÇÜK

1-9 kişi çalıştıran esnafa aylık en az 200 TL?yük geldi
Çalışan sayısı 1-9 kişi arasında olan ve sayıları 1 milyon 210 bini bulan iş yerlerinin aylık iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ödemeleri yaklaşık 200-300 TL olacak. Bunun yaklaşık 15-20 lirasını devlet üstlenecek. Giderleri de devlet SGK üzerinden ödeyecek. İş yerinde 9 ve daha az işçisi olanlardan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta olanların iş sağlığı ve güvenliği ile iş yeri hekimi veya diğer sağlık personeli ihtiyacını SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) illerde açacağı ihaleler sonrasında Ortak Sağlık Güvenlik Birimlerine (OSGB) ihale edecek. Devletin bu giderleri karşılaması için iş yerleri şu yolu izleyecek.
- Destekten Türkiye genelinde 10'dan az çalışanı bulunan, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri faydalanıyor. Birden fazla şubesi olan ve toplam çalışanı 10'u geçenler destekten yararlanamıyor.
- Başvuran işletmenin geriye dönük incelemelerde SGK'ya borcunun olmaması, borçlarını zamanında ödemiş olması gerekiyor.
- Uzmanlar, iş yerinde inceleme yaptığında sigortası yapılmamış eleman tespit ederse, 3 yıl boyunca destekten men ediliyor.
- Birden çok iş yeri olan kişinin kayıt dışı çalışanı bulunduğu tespit edildiğinde, kayıt dışı çalışanın işe başladığı gün itibarıyla ödemeler faiziyle birlikte geri alınıyor.
- SGK, işverenlere, iş yeri güvenliği uzmanı ve sağlık personeli destek bedelini, 3 aylık dönemler halinde hesaplayıp ödeyecek. İş yerinin kuruma borcu varsa, borca mahsup edecek.
- Devletin desteği, prime esas kazancın alt sınırının günlük tutarının yüzde 1.4-1.6'sı kadar olacak. Bu da iş yerine getirilen yükün yaklaşık yüzde 10'na karşılık geliyor.

Uymayana 80 bin liraya varan ceza
İş Güvenliği ve Sağlığı Kanunu'na uymayanlar, 1000 lira ile 80 bin lira arasında ceza ödeyecek
Kademeli olarak uygulanan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, kasap, berber ve kadın kuaförlerini de tehlikeli meslek grubuna dahil ediyor. Buna göre 540 bin esnaf, 31 Ocak 2014'e kadar güvenlik testi yaptırmak, bir hekimle veya Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi ile anlaşmak zorunda. Testi yaptırmayanlar, ilk ay 3 bin 234 lira, takip eden her ay için de 4 bin 851 lira ceza ödeyecek. Cezalar 80 bin liraya kadar yükselecek. Hekim ve iş güvenliği uzmanı bulundurmayan ya da Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile anlaşma yapmayanlar cezalandırılacak. Kanuna aykırılığın devam ettiği her ay için 5 bin lira, bu fiilden başka bir suç oluştuğunda 10 bin lira, kurum tarafından işin durdurulması cezası verilmesine rağmen faaliyetin devam ettirilmesi halinde çalışan başına aylık 1000 lira olmak üzere 80 bin liraya kadar ceza verilebilecek.