Ekonomi 7 yıl sonra ilk kez daraldı

Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 1,8 küçüldü. Ekonomi böylece 2009'un üçüncü çeyreğinden bu yana ilk kez daraldı. Haftaya yükselişle başlayan dolar, büyüme verisinin ardından Türk lirası karşısında 3,54'ün üzerini gördü. Euro 3,70 civarında seyrediyor.

Ekonominin yılın üçüncü çeyreğindeki büyüme performansı belli oldu. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 1,8 daraldı. Türkiye ekonomisi en son 2009 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 2,8 daralmıştı.

HESAPLAMA YÖNTEMİ DEĞİŞTİ
TÜİK büyüme verilerinde hesaplama yöntemini değiştirdi. GSYH zincirlenmiş hacim endeksi olarak (2009=100), 2016 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1.8 azaldı.

Ulusal hesaplar konusunda AB yönetmeliklerine uygun olarak yapılan revizyon çalışmaları tamamlandı.Yeni seriye göre 2016 ilk ve ikinci çeyrekteki büyüme yüzde 4.5 oldu. Ekonomi önceki hesaplamaya göre ilk çeyrekte yüzde 4,7, ikinci çeyrekte yüzde 3,1 büyüme kaydetmişti.

Üretım yöntemıne göre GSYH, zincirlenmiş hacim endeksiyle 2015 yılında bir önceki yıla göre yüzde 6.1 arttı. 2015 yılında kişi başına GSYH cari fıyatlarla 29 bin 885 TL, 11 bin 14 dolar olarak hesaplandı.

Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin beklentisi büyümenin yüzde 0,3 olarak gerçekleşmesi yönündeydi. Ancak bazı analistler, turizm sektörünün yaşadığı sıkıntıların yaz aylarında belirginleşmesinin de etkisiyle ekonomik aktivitede 27 çeyrek sonra ilk kez daralma yaşanmış olabileceğini dile getiriyordu.

TÜİK verilerine göre ekonomide son olarak 2009 yılı üçüncü çeyrekte yüzde 2,8 daralma gerçekleşmişti.

KAMU HARCAMALARINDA BÜYÜK ARTIŞ

Hanehalklarının nihai tüketim harcamaları yüzde 3,2 azalırken, devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 23,8 arttı ve gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 0,6 azaldı.

Mal ve hizmet ihracatı, 2016 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 7 azaldı, ithalatı ise yüzde 4,3 arttı.

Gayrisafi yurtiçi hasılayı oluşturan faaliyetler incelendiğinde; tarım sektörünün toplam katma değeri yüzde 7,7 azaldı, sanayi sektörünün toplam katma değeri yüzde 1,4 azaldı, inşaat sektörünün toplam katma değeri yüzde 1,4 arttı ve hizmetler sektörünün toplam katma değeri yüzde 8,4 azaldı.

HEDEFLERİN ALTINDA KALACAK MI?

Yılın ilk yarısında özellikle iç talebin katkısı ile kuvvetli bir büyüme yaşanmasına karşın üçüncü çeyrekte gerek darbe girişiminin gerekse küresel ve jeopolitik gelişmelerinin etkisiyle gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) OVP hedefinin oldukça altında kalması bekleniyor.

Revize edilmeden önce Orta Vadeli Program'da (OVP) 2016 için yüzde 4,5 büyüme öngörülüyordu. Revize OVP'de ilgili tahmin yüzde 3,2'ye indirildi. Ancak son gelişmelerden sonra ekonomi yönetimi revize tahmine de ulaşamayabileceğini, yüzde 2,8 civarında büyümenin başarı sayılacağını belirtmişti.

Türkiye ekonomisi güvenlik endişeleri, jeopolitik riskler ve küresel dalgalanmaların devam etmesine karşın sayıları üç milyon civarına yaklaşan Suriyeliler ve başta asgari ücret artışı olmak üzere seçim vaatlerinin tetiklediği özel tüketimle 2016'nın ilk yarısında tamamen iç tüketim kaynaklı yüzde 3,9 büyüdü.

TÜİK REVİZYON YAPMIŞTI

Türkiye İstatistik Kurumu geçen hafta yaptığı açıklamada büyüme hesaplamalarında revizyon yaptığını duyurdumuştu.

Hesaba ‘gözlenemeyen ekonomi hesabının geliştirilmesi’ ifadesiyle kayıt dışı ekonomi de dahil edilirken, devlet sınıflaması da yenilendi.