Elektrik ve gazda yeni indirim yolda

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez “6 ay daha fiyatlar böyle giderse, doğalgaza indirim yönünde yansıyabilir. Arkasından elektrik de gelir. Kaynak çeşitliliği için, nükleerden YEKA’lara kadar her çalışmayı başarıyla sürdürüyoruz” dedi.

Fikret Çengel
İSTANBUL

Türkiye yeni umutlarla 2019 yılına girmeye hazırlanırken, zor geçen 2018’in son günlerinde tüketiciyi doğrudan ilgilendiren sevindirici haberler gelmeye başladı. Elektrik ve doğalgaz fiyatlarında yüzde 10’luk indirim, 1 Ocak’tan itibaren faturalara yansımaya başlayacak. Bu süreçte uluslararası piyasalarda doğalgaz ve petrol fiyatlarının yeni dipler yapması ve düşük devam etmesi, yeni indirim beklentilerini beraberinde getirdi.

GERİDEN YANSIYOR
Basın kuruluşlarının ekonomi müdürleriyle bir araya gelen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, konuyla ilgili olarak “Doğalgaz fiyatları tespit edilirken, petrole bağımlı bir formül var. Bugün petrol fiyatları değiştiğinde en geç bir hafta içerisinde akaryakıt pompalarına yansıyor. Ama doğalgaza yansıması 6-7 ayı buluyor, elektrik fiyatlarına da, artı bir ay sonrayı buluyor. Son indirimler, gelecek yılki döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki projeksiyonlara göre oluştu. 6 ay bu fiyatlar böyle giderse, doğalgaza indirim yönünde yansıyabilir diyebiliriz” dedi.

KAYIP-KAÇAK YÜZDE 14
Doğalgazı 81 ile ve 474 ilçeye ulaştırdıklarını anlatan Bakan Dönmez “2023’e kadar 600 ilçeyi aşmayı hedefliyoruz. Bugün 50 milyon kişi doğalgaz kullanıyor, nüfusun yüzde 62’si. 10 milyon civarında da, erişimi olan, henüz dönüşümü yapmamış nüfus var. 2002’de 32 bin megavat olan elektrik kurulu gücümüz de, 89 binlere doğru gidiyor. Bu yatırımların büyük kısmı, özel sektör eliyle oldu. Elektriğin 3’te birini yenilebilir kaynaklardan, 3’te birini doğalgazdan, 3’te birini kömürden elde ediyoruz. Kömürün de yarısı yerli. Kayıp-kaçakta Türkiye ortalaması 14, buraya 20’lerden geldik. Orada belli hedefler var, onu tutturmaya çalışıyoruz” dedi.

NÜKLEER YETİŞİYOR
Nükleerle ilgili olarak da Bakan Dönmez “Akkuyu’da temeli attık, ilk üniteyi 2023’te işletmeye almayı planlıyoruz. Sinop’ta Japon hükûmetiyle bir anlaşma var, fizibilitelerini sundular, değerlendirme devam ediyor. Üçüncüyle ilgili de Trakya’da Çinlilerle müzakereler sürüyor. Bu tip projeler, hakikaten uzun. Ama en azından tünelin ucunda ışık gözüktü. YEKA ihalelerine de devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

LNG BÜYÜK AVANTAJ
Türkiye’nin 50 milyar metreküplük doğalgaz tüketiminin 10 milyar metreküpünü LNG olarak karşıladığını hatırlatan Bakan Dönmez, şunları söyledi: İki kara terminalimiz var. BOTAŞ’ın ve özel sektörün. FSRU’larla da, iki yüzer mobil depolama ünitesini sisteme dâhil ettik, birisi özel, birisi kamu. 2 yıl önce sisteme maksimum 190 milyon, 200 milyon civarında günlük gaz verebiliyorduk. Şimdi 303 milyon metreküpe ulaştık. LNG’nin şu faydası; boru hattıyla kontratlar uzun dönemli. LNG ise Körfez’de üretiliyor, Cezayir var, Nijerya, Amerika... Hem depolama hem de çeşitli satıcılar, arz güvenliği ve fiyat konusunda alternatif oluşturuyor.

'BOR'DA İHRACAT REKORU
Bor madeninde iyi neticeler alındığını belirten Fatih Dönmez, şunları anlattı: Bu sene ihracat 2 milyon 440 bin tona çıktı, Türkiye rekoru... 1 milyar dolar sınırını da aşmış olduk. Eti Maden’in ihracatı çok fazla... Bunlar tabii yarı mamul, ham madde şeklinde oluyor. Şimdi Eti Maden, ürün üretimine geçecek, özellikle savunma sanayiinde... Bu arada, ocak ayı içinde Eti Maden yeni temizlik ürünüyle piyasaya çıkacak, ismini vermeyelim şimdilik. Bordan doğal Etimatik vardı, şimdi biraz ürünün adı da değişiyor, konfigürasyon da değişiyor. Çok talep vardı, yetişemiyordu, kapasite artışı sağlandı, onun lansmanı da yapılacak.

AKDENİZ'DEN HABER 2,5 AY SONRA GELECEK
Doğu Akdeniz’deki sondaj çalışmalarında gelinen noktayı anlatan Bakan Dönmez “Alanya-1 kuyusunda ekimde başladık, 150 günlük programımız vardı, şu anda 2 ayı doldurduk. Bir 2-2,5 ay içerisinde netice almayı ümit ediyoruz. En azından var veya yok demek için, o 150 günü beklemek zorundayız. Biz tabii olmasını, bulmayı ümit ediyoruz. Ayrıca, ikinci gemimizde yolda. Şubat ortası gibi inşallah Akdeniz’de olacak. Her iki geminin de ortalama yılda 2 sondaj yapma imkanı var. Sığ deniz operasyonumuz da var. İnşallah çok kuyu açmadan bulacağız” dedi.

HAVADAN DA TARAMA
Havadan jeofizik görüntülemesinde, iki uçağın şu anda Türkiye’nin yüzde 80’inin fotoğrafını çektiğini belirten Bakan Dönmez “O datalar yerin altındaki maden rezervleri hakkında bilgi veriyor. Bir anlamda röntgen çekiyoruz. Sonra onu bizim jeologlarımız, maden mühendislerimiz yorulmayacak. Ardından neticeye göre sondaj yapacağız. Nitekim sondaj programımız da buna göre ilerliyor. Geçtiğimiz yıl 1 milyon metre sondaj yapmıştık, bu sene inşallah 1,5 milyonu bulacağız. Bunlar tarihi rekorlar” şeklinde konuştu.

100 MİLYAR DOLALIK REZERV
Bakan Fatih Dönmez “Türkiye’de yapılan sondaj çalışmalarında ciddi maden rezervi bulundu. 2017 ve 2018’de 3,3 milyar ton kömür rezervi, 1,5 milyar ton tenardit, diğer metallar, kurşun, çinko, bakır, altın gibi... Bunların toplam değeri 100 milyar doların üstünde. Ancak çıkartması çok maliyetli, 20-30 yıllık bir işletme dönemi sonucunda ancak ekonomiye kazandırılmış olur” dedi.