Erken emeklilikte bilinmeyen detay! Yaş şartı olmadan mümkün mü?
Birçok kişi farkında olmasa da, erken emeklilik hakkı yalnızca fiziksel engellerle sınırlı değil; ruhsal ve psikolojik hastalıklar da bu kapsamda değerlendirilebiliyor. “Sağlık her şeyden önce gelir” sözü, bu durumun önemini açıkça ortaya koyuyor.
Sosyal güvenlik sistemi, zihinsel ve psikolojik sorunlarla mücadele eden sigortalılara çeşitli haklar sunuyor. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, SSK/SGK alanındaki mesleki deneyimleri ışığında, bu hakların bilinmeyen yönlerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları ele aldı.
YAŞA TAKILMAYAN MÜJDE: MALULEN VEYA ENGELLİ EMEKLİLİK
Karakaş, "Normal emeklilik için yaş, prim ve süre şartları bir aradadır. Ancak malulen emeklilikte "yaş" şartı aranmaz. Az primle ve genç yaşta emeklilik imkânı doğar" dedi.
"Sadece bedensel değil, psikolojik hastalıklar da bu kapsamdadır" diyen Karakaş, yazısının devamında şu ifadelere yer verdi:
"Bu yolda, düzenli emeklilik maaş güvencesi sağlar. Üstelik emeklilikten sonra prim ödemeden sağlık hizmetlerine erişim hakkı verir.
KİMLER BU HAKTAN YARARLANABİLİR?
SGK, her sene branşlar itibarıyla en çok hangi hastalıklardan dolayı malulen erken emekli olanları açıklamaktadır. Buna göre kanser hastalarında sonra ilk sırada psikiyatri hastaları gelmektedir. Anlayacağınız SGK verileri psikiyatri hastalarının malulen emeklilik şanslarının fazla olduğunu ortaya koymaktadır.
SGK tarafından belirlenen psikiyatrik hastalıklar listesi oldukça kapsamlıdır.
İşte o rahatsızlıklardan bazıları:
İKİ YOL, TEK HEDEF: MALULEN Mİ, ENGELLİ Mİ?
Her sigortalının durumu şahsına münhasırdır. Bazıları her iki yola da başvurabilir. Bazıları ise sadece birini tercih edebilir. Ancak hemen altını çizelim hastalığınız doğuştan ya da sigorta başlangıcınızdan önce ise malulen emeklilik yolu kapalı. Hastalığınız sigorta başlangıcın sonra meydana gelmiş ise iki seçeneğiniz var.
- Malulen Emeklilik Şartı: Çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş olmaktır.
- Engelli Emeklilik Şartı: %40 oranında kayıp yaşayanlar da bu yoldan emekli olabilir.
Birçok kişi farkında olmasa da, erken emeklilik hakkı yalnızca fiziksel engellerle sınırlı değil; ruhsal ve psikolojik hastalıklar da bu kapsamda değerlendirilebiliyor. “Sağlık her şeyden önce gelir” sözü, bu durumun önemini açıkça ortaya koyuyor.
HASILIKELAM: Ruh sağlığı, bedenin görünmez temelidir. Temel sarsıldığında, SGK’nın sağladığı emeklilik ve diğer sosyal yardımlar bir sığınaktır. Eğer bu hastalıklardan biriyle mücadele ediyorsanız, hakkınızı aramaktan çekinmeyin. Emeklilik sadece bir maaş değil, bir huzur hakkıdır.
Unutmayın, "Güneş balçıkla sıvanmaz"; gerçek sağlık sorunları karşısında SGK daima yanınızdadır. Ciddi ruhsal rahatsızlıklarınız varsa kendinize bir şans verin ve bulunduğunuz ildeki SGK müdürlüklerine müracaat ederek sigorta ve prim durumunuza göre maluliyet ya da engelli emeklilik hakkınızla ilgili prosedürü başlatın."
