Hisseye hücum ettiler ALTIN gözden düştü!

Küresel piyasalarda risk iştahı artınca "güvenli liman"dan kaçış başladı.

ABD ve Avrupa borsaları son 6 yılın zirvesine çıktı. Altının onsu 1241 dolara kadar geriledi. Altın, bir süredir küresel enflasyon riskinin olmaması, fiziki talebin düşmesi ve Ukrayna krizinin aşılmasından olumsuz etkileniyordu. Türk halkının vazgeçilmez yatırım aracı altın, 10 haftadır üzüyor. 14 Mart'ta 99 TL'ye kadar yükselen ve o günden sonra düşüş trendine giren gram altın, dün 84 TL'nin de altına geriledi. Böylece zirve noktasından itibaren yaşanan değer kaybı yüzde 15'i buldu. Aynı süreçte altının onsu da uluslararası piyasalarda 1392 dolardan 1240 dolara kadar indi. Bugün yastık altında yaklaşık 5 bin ton altın olduğu söyleniyor. Hal böyle olunca, altına yatırım yapanlar fiyat hareketlerinin hangi dinamiklerden kaynaklandığını merak ediyor ve ona göre yatırımlarına yön vermeye çalışıyor. Söz konusu dinamiklere baktığımızda ise "son gelişmelerin altının lehine olmadığı" görülüyor.

BORSALAR GÖZDE
Altın fiyatları ile küresel hisse senedi piyasaları arasında genelde ters orantı vardır. Dünyada risk iştahı arttığı zaman "güvenli liman altın" terkedilir ve hisse senetlerine hücum başlar. Küresel piyasalarda son iki aydır böyle bir trend yaşanıyor. ABD ve Avrupa borsaları, ekonomide toparlanmanın hızlanmasının da etkisiyle yeni zirvelerini gördü. Gelişmekte olan ülke borsaları da tırmanışını sürdürüyor. İçeride Borsa İstanbul'un 80 bin puana dayanması, hisse senetlerine olan ilgiyi bize anlatıyor. Borsalarda daha yüksek getiriyi bulan yatırım fonları, altında pozisyonlarını azaltıyor.

GERİLİM AZALDI
Jeopolitik riskler ile altın fiyatları arasında doğru orantı vardır. Savaş gibi riskler arttıkça, altına olan talep artar. Bütün dünyada geçerli olan altın kolayca paraya çevrilebileceği için, kaos ortamlarında bazı yatırımcılara para birimlerinden daha güvenli görünür. Son olarak Ukrayna geriliminin azalması altın fiyatlarını aşağı ittirdi.

ARZ-TALEP DENGESİ
Her ekonomik değişken gibi altın fiyatları da arz ve talepten etkilenir. İlkbahar-yaz aylarında Asya'dan gelen talebin artması, genelde altın fiyatlarını beslerdi. Ancak bu yıl Çin'in talebinin azalması, Hindistan'ın da altın ithalatına önceden getirdiği vergiler, fiziki alımları düşürdü.

ENFLASYON YOK
Altın fiyatları, enflasyonist piyasa ortamlarında bir koruma aracı olarak görülüyor. Satın alma gücünü azaltan yüksek enflasyon, altına olan talebi de artırıyor. Ancak özellikle gelişmiş ekonomilerde yaşanan parasal genişlemelere rağmen enflasyon oranlarında hâlâ hedeflenen rakamlar yakalanamadı. ABD'de enflasyon, hedeflenen yüzde 2 seviyesinin altında, yüzde 1.5'lere yakın seyrediyor. Avrupa'da ise enflasyon sıfıra yakın seviyede bulunuyor. Enflasyonun bir tehdit olmaktan uzak kalması, altına olan ilgiyi zayıflatıyor.

LİKİDİTE DARALIYOR
Son yıllarda altın fiyatları "parasal genişleme" politikalarından destek bulmuştu. Özellikle 2008 krizinden sonra ABD Merkez Bankası'nın para tabanını 800 milyar dolardan 4 trilyon doların üzerine çıkarması, altın fiyatlarını beslemişti. Ancak 2014 yılının başından beri bu trend tersine dönmüş durumda. Her ne kadar FED para basmaya devam etse de, bunun miktarını azaltıyor ve sonbaharda para arzını tamamen bitirecek. Bol dolar döneminin bitecek olması altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

FAİZLER YÜKSEK
Altın ile faiz oranları arasında genelde ters orantı vardır. Faizler yükseldikçe altın fiyatı geriler. Son 1 yılda ABD'de piyasa faizleri yönünü yukarı çevirdi ve FED'den faiz artırımı beklentileri arttı. Brezilya, Türkiye, Hindistan gibi gelişen ülkelerde de yükselen faiz oranları, yatırım fonlarına altından daha cazip gelebiliyor.
Bu arada gram altın özelinde bir hatırlatma yapmakta fayda var. İçeride doların yükselmesi gram altın fiyatlarını yukarı taşıyordu. Ancak TCMB'nin faizi artırmasının ardından doların 2.39'dan 2.10'a doğru yol alması, gram altın fiyatlarını da aşağı sürükledi.

Fiyatlar 1182 dolar desteğine yaklaşıyor
Altın fiyatlarında (ons) 2012 yılının eylül ayında başlayan büyük düşüş, 2013 yılının haziran ve aralık sonlarında, 1182 dolarda destek bulmuştu. Her iki sıçrayış da "Suriye'ye müdahale" ve "Ukrayna" gibi jeopolitik gerilimlerden etkilenmişti. Ancak yine her iki dip denemesinde de dünyada altın madenleri, "fiyat ve talep düştüğü için üretime ara vereceklerini, mevcut fiyatların, maliyetlerine yaklaştığını" açıklamıştı. Böylece altın arzının azalacağına dair beklentiler de fiyatları yukarı ittirmişti. Dün 1241 dolara kadar gerileyen altının onsu, 1182 desteğinin sadece yüzde 5 üzerinde bulunuyor. Yeniden bu seviyeye yaklaşılması, "maliyet tartışmaları"nı da alevlendirebilir. Küresel borsalarda yaşanacak bir kâr
realzasyonu da fiyatı çok düşen altını yeniden gözde yapabilir.

Ö.Faruk Bingöl - ANALİZ