'Hortum'lama

Antalya ve çevresinde sera ve üretim alanlarını fırtına vurdu, hortum aldı götürdü. Üretim yaklaşık yüzde 10 azaldı. Bunu fırsat bilen karaborsacı ve hortumcular fiyatları 3’e katladı.

Türkiye’de yükselen enflasyonun en önemli sebeplerinden biri gıdadaki fiyat artışları. Bu fiyat artışlarının en büyük sebebi de ne üretim, ne tüketim. En önemli sebep, büyük çoğunluğu fırsatçı, karaborsacı ve hortumculardan kaynaklanan aracı terörü... Son günlerde bu aracı terörünün oluşturduğu fahiş fiyat artışları yaşanıyor. Turfanda olması sebebiyle fiyatlarının yüksek olması bir seviyeye kadar ‘normal’ karşılanan ürünlerdeki fiyatlar bu yıl ‘anormal’ seviyeye yükseldi. 20 liraya patlıcan, 15 liraya biber, 14 liraya domates etiketleri var pazarda, markette, manavda. Mevsim sebzesi olan karnabahar, ıspanak, pırasa gibi ürünlerde de fiyatlar el yakacak boyutta. Bir kilogram ıspanak 8-9 lira. Pırasa buna yakın. Bir kilo karnabahar 9-10, kereviz 8 lira. Patates ve soğan ise sonbahar aylarından bu yana her geçen gün artan fiyatlarla tüketicinin karşısında. Tüketim merkezlerinde bu fiyatlar alım gücünü azaltırken, üretici “Asla biz kazanmıyoruz. Bizden 3 liraya çıkan biber 10-15 lira” diyerek aracıların vurgununa dikkat çekiyor. Üretici Erdal Sayın “Biz o paraları görmüyoruz. Aracılar çiftçinin emeğinden kazanıyor” derken, Erçin Soytürk, fırtına ve benzeri durumlarda rantçıların bunu ‘ganimet’ bildiğini ifade etti.

TÜKETİCİ DENETİMDE
Yaz aylarında yaşanan döviz fırtınası sonrasında fahiş fiyat artışlarını takip için açılan ‘Haksız Fiyat Artışı (HFA)’ mobil uygulamasına şikayette bulunan vatandaşlar, denetimlerde etkin rol aldı. Mobil uygulama şimdiye kadar 56 bin kullanıcı tarafından cihazlara indirildi. Kur artışlarıyla mücadele kapsamında 30 Ağustos 2018’den 23 Ocak 2019’a kadar Ticaret Bakanlığının ALO 175 Tüketici Danışma Hattı’na 62 bin 318 başvuru geldi. Başvuruların yüzde 55’ii gıda fiyatlarıyla ilgili oldu. Gıdayı yüzde 10 ile temizlik, yüzde 9 ile bebek ürünleri takip etti. Vatandaşın takibi, fahiş fiyatlarla mücadele ve denetim konusunda yetkililere en önemli rehber oldu.

FIRTINA ÜRETİMİ YÜZDE 10 AZALTTI
Antalya’da yaşanan hortum felaketi sonrasında 26 bin dönümlük alan zarar gördü. Üreticiler yüzde 10’luk bir üretim kaybı olduğunu ifade ediyor. Fiyatların ise yüzde 5 ile 10 arasında arttığı belirtiliyor. Antalya Yaş Meyve ve Sebze Komisyoncuları derneği Başkanı Nevzat Akcan “Fırtına 26 bin dönümü etkiledi. 3 bin 250 dönümü örtü aldı. Kalanı narenciye ve yeşil ekim alanı. Ürün azaldı. bunun fiyatları yüzde 5-10 artıracağını düşünüyorum” dedi. Fırsatçılar ise fiyatları 2’ye, 3’e katlıyor.

FIRSATÇI DEĞİL VATAN HAİNLERİ
Fırtınanın vurduğu Antalya’nın Kumluca ilçesinin Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökce “İlçe genelinde 50 bin dekarın üzerinde üretim yapıyoruz. Fırtına ve hortum nedeniyle 2 bin dekarlık alanda zarar oluştu. Kumluca’dan hortum geçti diye yüzde 200-300 fiyat artışları var. Bunu yapanlar vatan haini. Kesinlikle Kumluca’da son 10 gündür fiyatlar sabit. Yaşanan olaylara bağlı olarak fiyatlarımızı artırmadık ama fırsatçılar, karaborsacılar, insanlık dışı hareketlerle hem tüketici hem üreticiyi zor durumda bırakıyor. Üretici kazanmıyor, tüketici alamıyor” diyerek hortumcuları suçladı.

SİGORTA ARTIK BİR İHTİYAÇ
Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi (TARSİM) Genel Müdürü Yusuf Cemil Satoğlu, Antalya’da yaşanan afetlere işaret ederek, üreticilere tarım sigortalarını yaptırmaları uyarısında bulundu. İklim değişikliği sebebiyle sigortanın artık zorunluluk hâline geldiğini dile getiren Satoğlu; bunun maliyet değil, ihtiyaç olarak görülmesini istedi. Satoğlu “Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı alanların yüzde 20’si sigortalı. İstediğimiz durumda değiliz. Afetler oluştukça, çiftçilerin istekleri artıyor. Bunu gözlemliyoruz” diye konuştu.

BORCA TAKSİT İSTEDİLER
Hortum ve fırtınanın geçtiği alanlarda ürünleri zarar gören üreticiler seralarda tamirat ve hasar tespit çalışmalarını sürdürüyor. Var güçleriyle çalışan üreticiler, en kısa zamanda enkazı kaldırıp baharlık dikime başlamak istiyor. Üretici devletten borçların taksitlendirilmesini sağlamasını
bekliyor.