İngiltere'deki kriz sıçradı: Dünyada eleman sıkıntısı yaşanıyor

Koronavirüs salgını ile birlikte tedarik zincirinde yaşanan bozulma, alınan sıkı tedbirler ve ülkelerin karşılıksız para basması dünya genelinde iş gücü piyasasını altüst etti. Kimi sektörler kaybettikleri elamanının yerine yenisini koymakta zorlanırken bol para ve verilen destekler istihdamı olumsuz etkiliyor.

ÖMER TEMÜR | İSTANBUL

İngiltere’de tedarik darboğazlarına yol açan tır ve kamyon şoförü eksikliği global bir krize dönüşüyor. İngiltere’nin ardından Almanya’da da nakliye krizi yaşanmasından endişe edilirken Kanada’da hemen hemen her alanda iş gücü sıkıntısı yaşanıyor. Aynı şekilde koronavirüs tedbirleri çerçevesinde getirilen kısıtlamalar ve artan iş yükü bir çok ülkede sağlık alanında personel açığına sebep oluyor.

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılması, AB vatandaşı nakliye aracı sürücülerinin sayısının azalmasına ve Covid-19 salgınının gıdadan akaryakıta birçok alanda sebep olduğu tedarik zinciri sorunlarının derinleşmesine kapı araladı. Ülkede 100 bin sürücü açığı oluşurken, hükûmetin başlattığı geçici vize programına yalnızca 127 tanker şoförü başvurdu. Hükûmet ülkedeki genel ağır vasıta sürücüsü eksiğini karşılamak için toplam 5 bin geçici vizeden 300’ünü tanker şoförlerine ayırmış ve başvuru süresini bir ay daha uzatmıştı. Buna göre 300 tanker şoförü olarak çalışmak için başvuru yapan yabancılara ekim başından mart sonuna kadar akaryakıt nakliyesi için acil vize verilmesi planlanıyor.

ÇANLAR ALMANYA İÇİN ÇALIYOR
Askerlerin direksiyon başına geçtiği İngiltere’de yakın bir zamanda kalıcı çözüm zor görünürken çanlar Almanya için çalıyor. Federal Yük Taşımacılığına bağlı Lojistik ve Bertaraf Birliğine (BGL) göre Almanya’da hâlihazırda 60 bin-80 bin arasında tır şoförü eksikliği bulunuyor. Geçmişte birçok genç, Almanya Silahlı Kuvvetlerinde (Bundeswehr) zorunlu askerlik hizmetinin bir parçası olarak ücretsiz kamyon ehliyeti alırken zorunlu temel askerlik kaldırıldığı için bu eğitim imkânı da artık bulunmuyor. Buna ek olarak her yıl yaklaşık 30 bin tır şoförü emekli oluyor. Yılda ortalama 15- 20 bin tır ehliyeti verildiği düşünüldüğünde krizin derinleşmesinden endişe ediliyor.

SAĞLIK PERSONELİ AÇIĞI BÜYÜYOR
Koronavirüs ile birlikte bütün dünyada sağlık personeline duyulan ihtiyaç da hızla artıyor. Özellikle Kanada’da had safhaya ulaşmış durumda. Kanada İstatistik Kurumunun araştırmasına göre 731 bin 900 eleman açığı bulunuyor. Araştırmalara göre ülkedeki en büyük eleman açığının sağlık sektöründe olduğu belirlendi. Buna göre sağlık ve sosyal yardım alanındaki iş gücü ihtiyacı yüzde 56,9 artarak 100 bin 300 rakamıyla rekor seviyeye ulaştı. Kanada genelinde konaklama ve yemek hizmetlerinin de içinde bulunduğu hizmet sektörü, 89 bin 100 kişi ile ülkede en fazla eleman açığının bulunduğu ikinci sektör oldu. Kanada ekonomisinin bel kemiği sektörlerinden sanayi ve imalat sektörlerindeki eleman ihtiyacı da Covid-19 salgını sonrası tavan yaptı. Kanada İstatistik Kurumunun araştırmasına göre perakende sektöründeki eleman ihtiyacı 84 bin 300, imalat ve sanayi sektöründeki ihtiyaç ise 65 bin 900 oldu.

Korona salgınında ekonomiyi desteklemek için basılan karşılıksız paralar da iş gücü piyasasını olumsuz etkiliyor. Amerika’da pandemiden sonra yapılan yüksek bütçeli federal desteklerin sonucu olarak birçok sektör çalıştıracak işçi bulmakta zorlanıyor. İnsanlar; kira desteği, çocuk yardımı, işsizlik maaşı almaya alışınca iş aramaz oldu. İşletmeler ise eleman eksikliği sebebiyle kapanma noktasına geldi. Bu sektörler arasında bulaşıkçılık da var. Şu anda ABD’nin birçok eyaletinde saatlik ücreti 17-20 dolar arasında ücretlendirmeyle bulaşıkçı arayan bir dolu işletme, eleman bulamamaktan şikâyetçi. Restoranlar çözüm olarak çalışma saatlerini azaltıyor.

İŞKUR 130 BİN PERSONEL ARIYOR
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), 130 bine yakın personel alımı için ilan paylaştı. Uygun personel alımı için çalışmalarını sürdüren İŞKUR’un açık iş ilanları bölümünde, imalat-toptan, perakende-ticaret, konaklama ve yiyecek hizmetleri, inşaat-ulaştırma, depolama gibi alanlar bulunuyor. Aynı şekilde normalleşme süreciyle restoranlardaki nitelikli personel problemi derinleşiyor. Birçok restoran ve kafe, yeni dönemde garson, şef, komi ve aşçı gibi alanlarda personel bulmakta zorlanıyor. Garson maaşının 8 bine, aşçı maaşının 15 bine kadar çıktığını belirten sektör temsilcileri “Personel yok. Kimi kurye oldu kimi şoför. Turizm canlanınca sıkıntı daha da büyüyecek” diyor.