Karşılıksız çek sektörü

Ankara Giyim Sanayicileri Derneği Başkanı Canip Karakuş, karşılıksız çek keşide edenlerin yüzde 87'sinin daha önceden karşılıksız çeki olduğunu söyledi. Karakuş, "Bunu meslek haline getirenler var. Bunlara karşı ciddi yaptırımlar getirilmeli" dedi.

Karşılıksız çekte hapis cezasının kaldırılması çözüm olmadığı gibi, eskiden çekleri karşılıksız çıkan ve hapse girenlerin karşılıksız çek yazmaya devam ettiği görüldü. Son dönemde artan karşılıksız çeklerle ilgili bir araştırma yapan Kredi Kayıt Bürosu (KKB), bu çek sahiplerinin yüzde 90'ının daha önce de çeklerinin karşılıksız çıktığını ortaya koydu. Kredi Kayıt Bürosu'nun yaptığı araştırmaya göre temmuz ve ağustos ayındaki karşılıksız çekleri keşide edenlerin yüzde 87'sinin, ağustos ayındaki karşılıksız çekleri keşide edenlerin de yüzde 90'nın, 2009'dan sonra arkası yazılmış en az bir çeki bulunuyor. Hapis cezasının kaldırılmasıyla karşılıksız çekin adeta hortladığını söyleyen Ankara Giyim Sanayicileri Derneği (AGSD) Başkanı Canip Karakuş, ağustos ayında karşılıksız çek keşide eden 21 bin çek sahibinin yüzde 87'sinin daha önceden karşılıksız çeki olduğunu aktardı. Karakuş, "Bu da gösteriyor ki, piyasada karşılıksız çek keşide etmeyi meslek haline getirenler var. Bu tip insanlara karşı ciddi bir yaptırım olması gerekiyor. Piyasada kimse çek alıp vermek istemiyor. Ciddi bir boşluk oluştu. Cezalandırma açısından da boşluk var. Bu durum çarşı pazarı olumsuz etkiliyor. Ceza Kanunu'na dayanmayan ve kamuya karşı suç kapsamına girmeyen bir hapis cezasının getirilmesini tartışmamız lazım. Kesilen çek miktarına göre orantılı bir tutukluluk süresi getirilebilir" dedi.

---------


Yalçıntaş: Çeke özel sigorta şart
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Murat Yalçıntaş, caydırıcı başka tedbirler konulmadığı sürece, karşılıksız çek oranının sürekli artacağını söyledi. Yalçıntaş, "Çek sigortası yapan özel kuruluşlar var, ama yeterli değil. Tüm sistemi içine alacak bir çek sigorta sistemi kurmamız lazım. Çeki alan kişi bilsin ki; eğer benim bu çekim ödenmezse karşılığını alacağım. Bu sistemde tüccar nasıl işyerini, arabasını sigortalıyorsa, elindeki çekin de sigortalı olmasını isteyecek. Çek alırken de elbette sigortalı çeki kabul edecek. Karşılıksız çıktığı vakit de, çek bedelini sigortadan tahsil edebilecek. Ayrıca çek sorgulama sistemi herkesin rahatça girip görebileceği bir yapıya kavuşturulmalı" dedi.


-------------


İş adamı çek sicilini SMS ile görebilsin
Piyasada karşılıksız çekin artması üzerine çekin güvenirliğini kaybettiğini belirten iş dünyası, hapis cezasının yerine kontrol mekanizmasının getirilmesini istiyor. Çeke güven gelmezse ticaretin çarklarının daha da zorlanacağını ifade eden Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, "Reel sektörün beklentisi, Kredi Kayıt Bürosu'nun (KKB) faaliyete geçmesiyle birlikte çek kabul edecek müteşebbisin, çek keşidecisinin geçmiş çek ödeme bilgilerini görebilmesiydi. Böylece çeki kabul edip etmeme kararını hangi riski aldığını bilerek verebilmesini sağlanacaktı. Nisan ayında faaliyete geçen bu sistem ile müşterinin kredi hesaplarıyla ilgili pozitif ya da negatif ödeme performansı bilgileri bankalar arasında paylaşılmaktadır. Bu güzel bir gelişme olmakla birlikte bu sistem reel sektöre tamamen kapalı. Çek sicili kontrol sistemi reel sektöre SMS yoluyla açılsın. Dürüst müteşebbis mağdur olmasın" dedi. Çeke olan itibarın azaldığını dile getiren Hisarcıklıoğlu, "Şimdi riskli-risksiz ayrımı kalmadı. Herkes diğerine şüpheyle bakıyor. Bugünlerde piyasada vadeli çekin yerine bankaların ticari kredi kartı kullanımı artıyor. Ancak bunlar birbirinin yerine ikame edilecek şeyler değil. Kaldı ki, çekten beklenen hareketi oraya yükleyemezsiniz. Çekte yaşanan sıkıntılar konusunda Anadolu'dan her gün e-postalar ve telefonlar geliyor" diye konuştu.


-------


Bankalar daha az çek karnesi veriyor
MÜSİAD Genel Başkanı Nail Olpak karşılıksız çek oranındaki artışla birlikte bankaların daha az çek karnesi vermeye başladığına dikkat çekti. "Çek bile alamamakla karşı karşıyayız. Bankalar daha az çek karnesi verince, piyasada açık hesap çalışan firmaların açık hesapları artmaya başladı. Açık hesapları yüzde 50 arttı" diyen Olpak, çek yazan kişinin karnesini gösteren sistemin de sorunu çözmediğini söyledi. Olpak, burada bilgilerin kısıtlı olduğunu, bu kısıtlı bilgiyi de ikili hukuk ile elde ettiklerini bildirdi. Bu bilgilerin SMS mesajı ile bankaya gitmeden görülebilmesi gerektiğini bildiren Olpak, "Bankalar daha az çek karnesi vermeye başladılar. Bankalar daha az çek karnesi verince, piyasada açık hesap çalışan firmaların, açık hesapları arttı. Eskiden piyasada 1 milyon açık hesabı, alacağı olan firma, müşterisi çek karnesi alıp veremediği için piyasa alacakları uzamaya başladı. Bu riskin artması demektir. Bu uzun vadede büyük problem çıkartabilir. Çek aldığınızda onun ödenmesi bir başka risk ancak, çeki bile alamamakla karşı karşıyayız" dedi.