Katılım Bankalarında fon nasıl kullanılır? Katılım Bankacılığı ürünleri
Faizsiz finans anlayışına dayalı yapısıyla dikkat çeken katılım bankacılığı, son yıllarda yatırımcıların en çok araştırdığı konular arasında yer alıyor. Birikimlerini değerlendirirken etik ve dini hassasiyetleri gözetmek isteyenler, katılım bankalarının sunduğu fon kullandırma yöntemleri ve yatırım ürünlerine yöneliyor. Peki katılım bankalarında fon nasıl kullanılır, katılım bankacılığı ürünleri nelerdir? İşte merak edilenler…
- Katılım bankaları, klasik kredi mantığından farklı olarak müşterilere doğrudan nakit borç vermek yerine ihtiyaç duyulan mal veya hizmeti satın alarak vadeli sunar ya da projelere ortak olur.
- Fon kullandırma yöntemleri arasında murabaha (sipariş üzerine kârlı satış), selem (peşin satış), teverruk (vadeli alım - peşin satış), istisna (eser sözleşmesi) ve icâre (kiralama) bulunur.
- Katılım bankaları, katılma hesapları ve özel cari hesaplar aracılığıyla fon toplar.
- Tekâfül sistemi faizsiz sigortacılık hizmeti sunarken, sukuk ve katılım fonları yatırımcılara farklı faizsiz yatırım alternatifleri sunar.
- Katılım fonları, kira sertifikası, altın, katılma hesapları ve faizsiz diğer sermaye piyasası araçlarına yatırım yapar.
- Sukuk, bir varlığa ortak olmayı sağlayan ve varlığın gelirine ortaklık sağlayan sertifikalardır.
Katılım bankacılığı tasarruf sahiplerinin birikimlerini faizsiz finans ilkeleri çerçevesinde değerlendiren ve elde edilen kazancı paylaşım esasına göre dağıtan bir finans modeli olarak sıklıkla tercih ediliyor. Bankalar topladıkları fonları doğrudan ticaret, üretim ve hizmet gibi reel ekonomik faaliyetlerde kullanıyor. Faiz gelirinin yer almadığı katılım modelinde temel yaklaşım üretim, ticaret ve ortaklığa dayalı kazanç elde edilmesi. Peki, Katılım Bankalarında fon nasıl kullanılır?
KATILIM BANKALARINDA FON NASIL KULLANILIR?
Katılım bankaları klasik kredi mantığından farklı olarak müşterilerine doğrudan nakit borç vermez. Bunun yerine ihtiyaç duyulan mal veya hizmeti satın alarak müşteriye vadeli şekilde sunar ya da projelere ortak olur. Ortaya çıkan kazanç da ticari işlemden elde edilen kar üzerinden şekillenir.
Fon kullandırma yöntemlerinden biri olan murabahada banka müşterinin talep ettiği ürünü satın alır ve üzerine belirli bir kar koyarak taksitli şekilde satar. Selem yöntemi ise ürünün bedelinin peşin ödendiği, teslimatın ileri bir tarihte gerçekleştiği ticaret modelidir.
Teverruk uygulamasında da vadeli alım ve peşin satış işlemleri birlikte yürütülürken; istisna sözleşmeleri daha çok üretim ve inşaat gibi projelerde kullanılır. İcare modeli ise kiralama esasına dayanır ve finansal kiralama sistemiyle benzer.
KATILIM BANKALARINDA FON TOPLAMA YÖNTEMLERİ
Katılma hesapları yatırımcıların belirli vadelerle sisteme dahil olduğu ve elde edilen kazançtan pay aldığı hesap türüdür. Özel cari hesaplar ise daha çok günlük bankacılık işlemleri için kullanılır ve herhangi bir getiri sağlamaz. Bunun dışında tekafül sistemi, katılım esaslı sigortacılık hizmeti sunarken, sukuk ve katılım fonları gibi araçlar da yatırımcılara farklı alternatifler sunar.
Katılım fonları birikimlerin faizsiz yatırım araçlarında değerlendirildiği fonlardır. Fonlar kira sertifikası, altın, katılma hesapları ve faizsiz diğer sermaye piyasası araçlarına yatırım yapar.
Sukuk bir varlığa ortak olmayı sağlayan sertifikalardır. Yatırımcılar, sahip oldukları pay kadar o varlıktan elde edilen gelire ortak olur ve isterse bu sertifikaları alıp satabilir.
Tekafül faizsiz sigorta sistemidir. Katılımcılar ortak bir fonda para toplar, ihtiyaç durumunda bu fondan karşılanır. Sistem dayanışma esasına dayanır.
KATILIM BANKACILIĞI ÜRÜNLERİ
FON KULLANDIRMA YÖNTEMLERİ:
Murabaha (Sipariş üzerine kârlı satış)
Selem (Peşin satış)
Teverruk (Vadeli alım - peşin satış)
İstisna (Eser sözleşmesi)
İcâre (Kira ve hizmet sözleşmesi)
Finansal Kiralama / Leasing
Mudârebe (Emek - sermaye ortaklığı)
Müşâreke (Kâr - zarar ortaklığı)
Yatırım vekâleti
FON TOPLAMA YÖNTEMLERİ:
Katılma hesabı
Özel cari hesap (İstenildiğinde çekilebilen, getirisi olmayan hesap)
DİĞER YÖNTEMLER:
Tekâfül
Yatırım fonları (Katılım fonu)
Sukuk
