Mini nükleer santraller sanayiye enerji olacak!

Küçük modüler reaktörlerin Türkiye’nin enerji altyapısı ve sanayi üretimi için önemli bir fırsat olduğunu ifade eden Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürkan Selçuk Kumbaroğlu, “Enerjisini SMR’dan sağlayan OSB’lerdeki ürünlerin ihracatında bu teknoloji rekabetçiliğe de destek olacak” dedi.

CEMAL EMRE KURT HABERİ - ABD ile Türkiye arasında 25 Eylül’de imzalanan Sivil Nükleer İş Birliği Mutabakat Zaptı ile Türkiye’de yeni nükleer enerji santralleri kurulmasında ABD’nin de rolü olacak. Bu kapsamda geleneksel nükleer santrallere göre daha güvenli ve daha düşük maliyetli enerji üretilen küçük modüler reaktörler (SMR) alanında Türkiye’nin kapasitesi artırılacak.

Gelişmeyi gazetemize değerlendiren Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürkan Selçuk Kumbaroğlu, küçük modüler reaktörlerin, Türkiye’nin enerji altyapısı ve sanayi üretimi açısından önemli bir fırsat olduğunu söyledi.

KUMBAROĞLU: ÖNEMLİ BİR AVANTAJ

Kumbaroğlu, SMR’ın özellikle santrallere uzak bölgeler ve organize sanayi bölgeleri için önemli bir avantaj olduğunu belirterek, “SMR’lar sayesinde uzak bölgelere erişimde iletim hatlarına olan ihtiyaç azalacak. Böylelikle bir taraftan iletim kayıpları düşecek, diğer taraftan azalan iletim ihtiyacı ile elektrik şebekesinin esnekliği artacak” dedi.

KARBON AYAKİZİ DÜŞECEK

Küçük modüler reaktörlerin OSB’lerdeki sürekli elektrik ve buhar tedarikine ihtiyaç duyan tesisler için de faydalı olacağı dile getiren Kumbaroğlu şöyle konuştu: SMR’larda üretim sıfır karbon olacağı için buradan gelen enerjiyi kullanan sanayi tesislerinin karbon ayakizi düşecek. Enerjisini SMR’dan sağlayan OSB’lerdeki ürünlerin ihracatında bu teknoloji rekabetçiliğe de destek olacak. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın desteğiyle de sanayilere ilave mali yük getirmeyecek.

Öte yandan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, SMR’ların desteklenmesi için hazırladığı kanun teklifini yeni yasama döneminde TBMM’ye sunacak. Kanun teklifinde, SMR yatırımlarının sadece hükümetler arası anlaşmayla değil, özel sektör eliyle de hayata geçirilebilmesi de bulunuyor.

DÜNYA GENELİNDE YAYILIYOR

Uzun yıllardır nükleer denizaltılarda ve uçak gemilerinde kullanılan küçük modüler reaktörler, ‘Ünite başına 300 megavata kadar güç kapasitesine sahip, gelişmiş nükleer reaktörler’ olarak tanımlanıyor. Daha küçük boyuta sahip SMR’lar, büyük nükleer santraller için uygun olmayan yerlere yerleştirilebiliyor. Geleneksel santrallere 3 ila 7 yılda bir yakıt ikmali gerekirken, bazı SMR’lar yakıt ikmali yapmadan 30 yıla kadar çalışacak şekilde tasarlanıyor.

SMR teknolojisi dünya genelinde yayılıyor. 2025 yılı itibarıyla 127 modüler reaktör tasarımı bulunuyor. Bunlardan 7 adedi çalışır durumda veya inşa hâlinde, 51’inin ise ön lisans veya lisanslama sürecinde olduğu belirtiliyor. ABD’de 2030’a kadar 10’dan fazla SMR devreye alınması planlanırken; Fransa, Kanada, Güney Kore ise öncü yatırımlar yapıyor. Türkiye’nin de bu ülkeler arasına katılması uluslararası rekabet gücünü artıracak stratejik bir hamle olarak görülüyor.