Orta Doğu gerilimi tarlaya yansıdı! Gübrenin tonu 37 bin liraya dayandı
Orta Doğu’daki savaş küresel gübre piyasasını da etkiledi. Uluslararası piyasalarda fiyatlar hızla yükselirken Türkiye’de de gübre fiyatları artmaya başladı. Uzmanlar, ekim sezonu öncesi maliyet baskısına dikkat çekiyor.
CEMAL EMRE KURT / ANKARA - Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan savaş, küresel gübre piyasalarını da etkiledi. İran’daki bazı gübre tesislerinin üretimi durdurması ve Hürmüz Boğazı’nda oluşan belirsizlik, enerji ve ham madde tedarikinde risk oluştururken uluslararası piyasalarda fiyatlar hızla yükseldi.
Bahar ekim sezonu öncesi yaşanan gelişmeler Türkiye’de de gübre fiyatlarını yükseltti. Uluslararası piyasalarda 27 Şubat’ta ton başına 490 dolar/ton seviyesinde bulunan üre gübresi fiyatı bir hafta içinde 595 dolara yükseldi. Mısır’da mart ve nisan sevkiyatları için fiyatların 625 dolar/ton seviyesine çıktığı belirtilirken yurt içi piyasada da yeni fiyat listeleri açıklanmaya başladı. Bayilere gönderilen son listelerde DAP gübresinin ton fiyatı 34 bin liradan 37 bin liraya, üre gübresinin ton fiyatı ise 26 bin liradan 28 bin liraya yükseldi.
FİYATLAR %25 HAREKETLENDİ
Gübre Üreticileri, İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD), küresel piyasalarda fiyatların şimdiden yüzde 20-25 bandında arttığını açıkladı. Türkiye’de yıllık üretimin yaklaşık 1 milyon ton seviyesinde bulunduğu, toplam ihtiyacın ise 2,5-3 milyon ton bandında olduğu belirtildi.
STOK SEVİYELERİ YETERLİ
Gübre Üreticileri ve Satıcıları İş İnsanları Derneği (GÜSİAD) Genel Başkan Yardımcısı Serdar Gülşen ise Türkiye’de mevcut stok seviyelerinin yeterli olduğunu belirterek arz güvenliğini tehdit eden bir durum bulunmadığını söyledi.
ORTA DOĞU ÖNEMLİ TEDARİKÇİ
Azotlu gübre üretiminde kullanılan amonyak çoğunlukla doğalgazdan elde ediliyor; bu nedenle enerji fiyatlarındaki artış gübre maliyetlerini yükseltiyor. Körfez bölgesi aylık 3-4 milyon ton gübre sevkiyatı yaparken, Suudi Arabistan 19, Katar 6, BAE, Bahreyn ve Umman ise yılda 2 milyon ton üretim yapıyor. İran’da 5-6,5 milyon tonla küresel piyasada önemli gübre tedarikçileri arasında yer alıyor. Mısır ise yıllık 4 milyon tonluk ihracatıyla özellikle Avrupa pazarı için önemli bir üretici konumunda bulunuyor.
KATAR ÜRETİMİ DURDURDU
Orta Doğu'daki çatışmalar küresel üretim zincirlerini de etkiliyor. Katar merkezli enerji şirketi QatarEnergy, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve ilgili ürünlerin üretimini durdurma kararı aldı. Bunlar arasında üre, polimerler, metanol ve alüminyum da yer aldı.
Uzmanlar, özellikle üre üretimindeki kesintinin gübre fiyatlarında artışa yol açabileceğini belirtiyor. Bu durumun ekim sezonu öncesinde tarım maliyetlerini ve gıda fiyatlarını yükseltebileceği ifade ediliyor.
